Την ανάγκη ουσιαστικών παρεμβάσεων στην Πλατεία Ηρώων, γνωστή και ως Πλατεία Συντάγματος, καταγράφει έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Κοζάνη με τη συμμετοχή 180 πολιτών. Καθαριότητα, περισσότερο πράσινο, σκίαση, προσβασιμότητα και καλύτερος φωτισμός βρίσκονται ψηλά στις απαντήσεις, ενώ το 66% δηλώνει ότι δεν αισθάνεται άνετα να περνά χρόνο στην πλατεία τις βραδινές ώρες.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος S.A.N’ KOZAÏN, με στόχο να καταγραφεί η εμπειρία των κατοίκων και οι ανάγκες τους ενόψει μιας πιθανής αναδιαμόρφωσης της πλατείας.
Το ερωτηματολόγιο συμπληρώθηκε από 180 άτομα μέσα σε διάστημα δύο μηνών, κυρίως διαδικτυακά, ενώ 10 απαντήσεις συγκεντρώθηκαν σε έντυπη μορφή κατά τη δράση «Πλατεία Ηρώων Κοζάνης – Μέσα από τα μάτια σου», στις 25 Απριλίου 2026.
Κυρίως χώρος διέλευσης
Στην ενότητα που αφορούσε το βίωμα και την αντίληψη του χώρου, οι περισσότερες απαντήσεις περιέγραψαν την πλατεία ως χώρο που προκαλεί ουδέτερα ή άβολα συναισθήματα.
Μόλις το 19% απάντησε θετικά σε σχέση με το αίσθημα του «ανήκειν», ενώ το 54% δήλωσε ότι χρησιμοποιεί σήμερα την πλατεία κυρίως για να περάσει από αυτή. Από 17% συγκέντρωσαν οι απαντήσεις «κάθομαι» και «δεν πηγαίνω», ενώ το 11% ανέφερε ότι συναντά εκεί φίλους.
Πράσινο, σκίαση και καθαριότητα
Σε ό,τι αφορά το μέλλον της πλατείας, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να αξιολογήσουν χαρακτηριστικά όπως το πράσινο, η σκίαση, τα περιβαλλοντικά υλικά και η καθαριότητα.
Η καθαριότητα και η ανακύκλωση συγκέντρωσαν τις περισσότερες υψηλές βαθμολογίες, με 137 συμμετέχοντες να τους δίνουν τον ανώτατο βαθμό. Ακολούθησαν η σκίαση και η δροσιά, καθώς και η αύξηση του πρασίνου.
Παράλληλα, μόλις το 5% δήλωσε ότι δεν θα συμμετείχε σε δράσεις όπως ο καθαρισμός της πλατείας.
Πώς φαντάζονται οι πολίτες την πλατεία
Στην ενότητα για την αισθητική και την εμπειρία, οι τρεις χαρακτηρισμοί που συγκέντρωσαν τις περισσότερες επιλογές για τη μελλοντική εικόνα της πλατείας ήταν ζωντανή, πράσινη και καλλιτεχνική.
Ως στοιχεία που θα μπορούσαν να βελτιώσουν την εμπειρία των επισκεπτών αναδείχθηκαν η τέχνη, ο φωτισμός και τα καθίσματα.
Ζήτημα προσβασιμότητας και ασφάλειας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι απαντήσεις σχετικά με το ποιοι δεν χρησιμοποιούν σήμερα την πλατεία. Περίπου οι μισοί συμμετέχοντες ανέφεραν τα άτομα με αναπηρία, ενώ ακολούθησαν οι ηλικιωμένοι και τα παιδιά.
Στην ερώτηση για το τι θα μπορούσε να κάνει την πλατεία πιο φιλική, η προσβασιμότητα βρέθηκε στην πρώτη θέση με 80 αναφορές. Ακολούθησαν η καθαριότητα και η συντήρηση με 66 και οι δραστηριότητες με 40.
Παράλληλα, το 66% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι δεν αισθάνεται άνετα να περνά χρόνο στην πλατεία το βράδυ.
Χαλάρωση και κοινωνικοποίηση
Όταν οι συμμετέχοντες ρωτήθηκαν τι θα ήθελαν να κάνουν στην πλατεία, οι περισσότερες απαντήσεις αφορούσαν τη χαλάρωση και την κοινωνικοποίηση.
Αναφορές έγιναν σε περισσότερα σημεία καθιστικού, χώρους για διάβασμα, σημεία συνάντησης, εκδηλώσεις, πικ νικ, αλλά και σε δυνατότητες παιχνιδιού για παιδιά.
Στην ερώτηση αν θα έφερναν φίλους ή οικογένεια στην πλατεία όπως είναι σήμερα, η πλειονότητα των απαντήσεων ήταν αρνητική.
Τι θα άλλαζαν πρώτα
Στην ερώτηση «αν μπορούσατε να αλλάξετε ένα πράγμα, ποιο θα ήταν αυτό;», η συντήρηση και η καθαριότητα συγκέντρωσαν 42 αναφορές. Ακολούθησαν ο σχεδιασμός με 32, η προσβασιμότητα με 31 και η ασφάλεια με 28.
Σε ξεχωριστή ερώτηση για τις σημαντικότερες παρεμβάσεις, ο φωτισμός και η ασφάλεια συγκέντρωσαν από 23% και οι δραστηριότητες 19%.
Σχετικά με τη συμμετοχή των πολιτών στον μελλοντικό σχεδιασμό της πλατείας, το 60% απάντησε «ίσως», το 22% «ναι» και το 18% «όχι».
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την επιστημονική φοιτητική ομάδα ΚΟΖΑΪΝ του Τμήματος Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και την ομάδα νέων S.A.N. Team της ΑΡΣΙΣ Κοζάνης, στο πλαίσιο του τοπικού έργου αλληλεγγύης SAN’ KOZAÏN.
