Με συνολικό προϋπολογισμό 245.406.397 ευρώ εγκρίθηκε το νέο Ειδικό Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης 2026-2030, με τις Περιφερειακές Ενότητες Κοζάνης και Φλώρινας να περιλαμβάνονται ρητά στις βασικές περιοχές παρέμβασης. Το πρόγραμμα προβλέπει χρηματοδοτήσεις για οδικές υποδομές, Υγεία, Εκπαίδευση, κοινωνικές δράσεις, ασφάλεια, περιβάλλον, ενεργειακή μετάβαση, τουρισμό και αγροδιατροφή.
Η σχετική απόφαση δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 5080 της 11ης Αυγούστου 2026 και αφορά το Ειδικό Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης για την περίοδο 2026-2030. Βασικός στόχος είναι η διαφοροποίηση των τοπικών οικονομιών που επηρεάζονται από την απολιγνιτοποίηση και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Ως κύριες περιοχές παρέμβασης ορίζονται οι Περιφερειακές Ενότητες Κοζάνης και Φλώρινας, ο Δήμος Μεγαλόπολης, καθώς και οι υπόλοιπες περιοχές μετάβασης που περιλαμβάνονται στα Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Μετάβασης του προγράμματος ΕΣΠΑ-ΔΑΜ 2021-2027.
Πού κατευθύνονται τα 245,4 εκατ. ευρώ
Το μεγαλύτερο ποσό, 60 εκατ. ευρώ, προβλέπεται για οδικές υποδομές, ενώ ακολουθούν 40 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση και αναβάθμιση της ασφάλειας και 37 εκατ. ευρώ για την Υγεία.
Παράλληλα προβλέπονται:
- 20 εκατ. ευρώ για την Εκπαίδευση
- 16 εκατ. ευρώ για κοινωνικές επενδύσεις και στήριξη της οικογένειας, της προσχολικής αγωγής και της τρίτης ηλικίας
- 16 εκατ. ευρώ για την προστασία του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας
- 12 εκατ. ευρώ για τον Αθλητισμό
- 9,5 εκατ. ευρώ για την προστασία και προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς
- 9 εκατ. ευρώ για την κυκλική οικονομία
- 7,5 εκατ. ευρώ για την ενεργειακή μετάβαση και την αξιοποίηση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας
- 7 εκατ. ευρώ για «πράσινες πόλεις», όπως αστικές αναπλάσεις, κτίρια και εκσυγχρονισμό μεταφορών
- 3 εκατ. ευρώ για τον αγροδιατροφικό τομέα
- 2 εκατ. ευρώ για τον τουρισμό και 2 εκατ. ευρώ για την ύδρευση.
Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται με 150 εκατ. ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 και με επιπλέον 95,406 εκατ. ευρώ από πόρους που προβλέπονται στο πλαίσιο της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης.
Ποιοι μπορούν να χρηματοδοτηθούν
Στους δυνητικούς δικαιούχους περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, υπουργεία, Περιφέρειες και Δήμοι, δημοτικές και αναπτυξιακές επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, επιμελητήρια, ενεργειακές κοινότητες, μονάδες Υγείας και Πρόνοιας, οργανώσεις και μη κερδοσκοπικά σωματεία, καθώς και Ιερές Μητροπόλεις στις περιοχές παρέμβασης.
Η ένταξη των έργων δεν γίνεται αυτόματα. Θα προηγούνται προσκλήσεις, στις οποίες θα καθορίζονται οι όροι χρηματοδότησης, οι επιλέξιμες δαπάνες και τα κριτήρια αξιολόγησης. Οι προτάσεις θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω του ΟΠΣ ΕΠΑ, ενώ προτεραιότητα προβλέπεται να δίνεται κυρίως σε ώριμα έργα ή παρεμβάσεις που παρουσιάζουν συνέργεια με άλλα προγράμματα της Δίκαιης Μετάβασης και το Ταμείο Ανάκαμψης.
Για την Κοζάνη και τη Φλώρινα, το νέο πρόγραμμα δημιουργεί ένα ακόμη χρηματοδοτικό πλαίσιο για δημόσιες υποδομές και παρεμβάσεις στη μεταλιγνιτική περίοδο, με το πραγματικό αποτύπωμά του να εξαρτάται πλέον από τις προσκλήσεις που θα εκδοθούν και τα έργα που τελικά θα ενταχθούν.
