Το κλίμα τής επαρχίας Έορδαίας, άποτελούσης λεκανοπέδιον με υψόμετρον 604 μέτρων είναι ευχάριστον και καθ όλα υγιεινόν, λόγω τής υψηλής γεωγραφικής θέσεως, του ανοικτού ορίζοντος και τής παντελούς έλλείψεως ελωδών εκτάσεων.
Η άνοιξις είναι μετρίως υγρά, το φθινόπωρον συνήθως μαλακόν, διαρκές και ευχάριστον, το θέρος δροσερόν, ό δε χειμών ψυχρός, συνεχής καί πλήρης χιόνων.
Το ετήσιον ποσόν βροχής, όπερ συνήθως πίπτει κατά τους μήνας Νοέμβριον, Δεκέμβριον, Μάρτιον, Μάϊον καί Ιούνιον, αναλόγως των ετών, κυμαίνεται μεταξύ των 500-600 χιλιοστών. Η μέση ημερήσια έξάτμησις ανέρχεται εις 3.1/2, περίπου χιλιοστά, η .μέση ετησία θερμοκρασία μεγίστη εις 18ο καί ελάχιστη είς 6ο περίπου έκατονταβαθμίου.
Επικρατούντες άνεμοι, κατά πρώτον λόγον, είναι οι Β. και ΒΔ. από μέτριοι μέχρι σφοδροί, κατά δεύτερον λόγον οι Α. και ΝΑ ομοίως και κατά τρίτον λόγον οι Ν. και ΝΔ. από μέτριοι μέχρι ισχυροί.
Η υγρασία τής άνοίξεως διατηρείται περίπου μέχρι των αρχών του μηνός Μαΐου οπότε, συνήθως πίπτουν έκποτιστικαί βροχαί, αι οποίαι υποβοηθούν μεγάλως την άνάπτυξιν καί ώρίμανσιν τής φυτείας, το δε ξηρόν θέρος επιτρέπει την συγκομιδήν τής εσοδείας και την αποξήρανσιν των καπνών, υπό εννοϊκωτάτους ορούς.
Τό υγιεινόν και ευχάριστον κλίμα τής επαρχίας, ιδία κατά τό θέρος, προσείλκυσε κατά τά τελευταία έτη πολλούς παραθεριστές τόσον εις την πρωτεύουσαν τής επαρχίας, Πτολεμαίδα, όσον και εις τά ορεινά ταύτης χωρία, Βλάστην, Εμπόριον, και Πύργους.
Τό ρεύμα των παραθεριστών ασφαλώς θά αυξηθή μετά την όσημέραι εξασφάλιση άνετου διαμονής, ήτις θέλει επιτευχθή, εφ’ όσον συμπληρούνται ήδη πολλά των υπό μελέτη κοινοτικών έργων και ειδικώς ή άνέγερσις του αστικού συνοικισμού της Πτολεμαϊδος και ή συμπλήρωσις του οδικού της δικτύου.
Το ρεύμα τών παραθεριστών έσημειώθη ζωηρόν εφέτος διά την ρωμαντικήν καί ορεινήν κωμόπολιν Βλάστης, λόγω της λειτουργίας τής νεοκατασκενασθείσης οδού, μερίμνη τής ιδίας Κοινότητος, βατής δι ‘ αυτοκινήτων.
Φώτο Νο 1. Η πρώτη αιρετή Κοινοτική Διοίκηση των Ελεύθερων Καϊλαρίων-Πτολεμαϊδος το 1927, με Πρόεδρο τον, Βασίλειο Χατζηευστρατίου, Μικρασιάτης πρόσφυγας την καταγωγή.
ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: Η επαρχία ‘Εορδαίας περιλαμβάνει 41 χωριά, έκ τών όποιων τά πλείστα ευρίσκονται έντός του εύφορότατου λεκανοπεδίου, ελάχιστα δέ επί ορεινών και δασωδών θέσεων.
Ό πληθυσμός τής επαρχίας ανέρχεται εις 45.000 κατοίκους,, συμφώνως τη τελευταία άπογραφή, ό δέ τής πρωτευούσης τής επαρχίας(Καϊλάρια-Πτολεμαϊδα) εις 8.000 περίπου. Μέρος τών κατοίκων είναι γηγενεΐς, τό πλεϊστον δέ πρόσφυγες προερχόμενοι, εκ Πόντου, Μικράς Ασίας, Θράκης και Καύκασού.
ΑΣΧΟΛΙΑΙ ΚΑΤΟ Ι ΚΩΝ. Τά 4/5 τών κατοικων τής επαρχίας συντηρούνται από την γεωργίαν και τούς συναφείς προς αυτήν κλάδους και την μεγάλη κτηνοτροφίαν, οι δε λοιποί από, το εμπόριον, μικράν βιομηχανίαν και λοιπά έλεύθερα επαγγέλματα
Οι γεωργοί επιδίδονται εις την καλλιέργειαν, σιτηρών, καπνοφυτείαν, αμπελουργίαν, οπωροκομίαν, κηπουρικήν και εν μέρει εις την σηροτροφίαν.
Φώτο Νο 2.Η Συγκομιδή την καπνόφυλλων από πρόσφυγες νέους καπνοπαραγωγούς.
ΚΑΠΝΟΚΑΛΙΕΡΓΈΙΑ: Προ της ανταλλαγής των Τούρκων ή καπνοκαλλιέργεια ήτο τελείως άγνωστος εν τή Επαρχία,, εισήχθη δε τό πρώτον κατά τό 1923 δοκιμαστικώς παρ’ειδικών καπνοκαλλιεργητών προσφύγων και επεξετά0η βαθμιαίως εις τοιούτον βαθμόν, ώοτε, δικαίως νά λογίζηται ή Εορδαία ήδη ως σοβαρόν καπνοπαραγωγικόν κέντρον.
Η καλλιεργούμενη ποικιλία καπνού γενικώς εις όλην την περιοχήν είναι μυρωδάτος Σμύρνης, κρατούν δε σύστημα συσκευασίας τηρείται τό καθιερωθέν ανέκαθεν έν Μικρή Ασία και γνώριμον εις τους παραγωγούς, ή δεματοποίησις τύπου Σμυρναϊκού (δέματα— καλουπια). Η ποιότης τον παραγούμένου καπνού, ή σνστηματική περιποίησις καί συσκενασία αυτού εξετημίθη, παρά των μεγαλυτέρων καπνεμπορικών οίκων ώς ΑΡΙΣΤΗ καταταχθείσα εις ίσην μοίραν προς τα καλλίτερα καπνά τής περιοχής Σμύρνης, εις αντικατάστασιν των οποίων και αγοράζονται. Από της εισαγωγής τής καπνοκαλλιέργειας έν τή Επαρχία ή ετήσια παραγωγή πωλείται εγκαίρως κατά τό φθινόπωρον εις τιμάς κυμαινόμενης μεταξύ 35-50 δραχμάς κατ’ όκάν.
Λόγω του ξηρού και λαμπρού κλίματος τα καπνά τής περιφέρειας αναπτύσσονται, ώριμάζονυσαι και ξηραίνονται φυσιολογικώς, δεν υποκεινται δέ εις προσβολήν ασθενειών και ώς έκ τούτου παρουσιάζουσιν εξαιρετικήν αντοχήν επί μακρόν κατά τήν εις δέματα συσκευασίαν των. Το εξαιρετικόν το’υτο προσόν του καπνού τής επαρχίας ομολογείται παρ’ όλων των αγοραστών των καπνών τής επαρχίας μας.
Η εξαιρετική ζήτησις του καπνού τής Εορδαίας και ή εις οπωσδήποτε ίκανοποιητικάς τιμάς πώλησις αυτού, συνέτειναν ώστε οι γεωργοί νά έπιδοθώσι μετά ζήλον και αγάπης προς τον γεωργικόν τούτον κλάδον, ώστε, από 500 στρέμματα καλλιεργείας καπνού, κατά το 1923,να φθάσωμεν εις τας 34.000 στρεμμάτων το 1929, με αντίστοιχη ποσοτική παραγωγή, από 20.000 οκάδες σε 1.782.037 το 1929.
Τα αναφερόμενα στοιχεία προέκυψαν από την εφορία Καϊλαρίων και του γραφείου προστασίας καπνού.
ΓΝΩΜΗ κ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΠΕΝΤΖΑ-Διπλωματούχου γεωπόνου.
Τα καπνά τής περιφέρειας ΙΙτολεμαϊδος από άπόψεως ποιότητος και χρώματος είναι κατα την γνώμην μας, εκείνα τα όποια προτιμά ή καπνοβιομηχανία τής Κεντρικής ιδίως Ευρώπης, τάσιν ήν εξεδήλωσε μετά τόν παγκόσμιον πόλεμον. Έξ’ όσων διεπίστωσα εις τάς ανωτέρω χώρας όχι μόνον οί αύτοχθονες αλλά και οί ομοεθνείς μας καπνοβιομήχανοι καί χαρμαντζήδες ιδιαιτέρως προτιμώαι καπνόν τής ποιότητος, ήτις νυν παράγεται έν Πτολεμαίδι.
Πάντως εις τα χαρμάνια ό καπνός ούτος, όστις ονομάζεται εις τά χρηματιστήρια βιομηχανικών προϊόντων τού Ηamdoyrg, kolm amsterdam, “Καπνός Νοτίου .Μακεδονίας ” τίθεται εις μίαν αναλογίαν 12 % εν ώ τής Ανατολικής Μακεδονίας είς τά εκλεκτά σιγαρέττα μόνον 7-9%·
Καίτοι όμως ό καπνός τής ποιότητος Πτολεμαϊδος είναι λίαν προσιτός είς τάς ανωτέρω άγορας και εις αρκετά συμφέρουσας τιμάς κατά περίεργον τρόπον οι καπνεμπορικοί οίκοι, διά λόγους οϋς ενταύθα θα μοί έπιτραπή να μή ονομάσω, δέν προσέφερον, τήν ήν τό προϊόν πραγματικήν εχει αξίαν μέχρι σήμερον.
Ή ώς είρηται κατάστασις μέ ήγαγεν είς τήν σκέψιν νά συστήσω έπανειλημμένως είς τάς μεγάλας ομάδας καπνοπαραγωγών, ίνα διά προσώπου δεδοκιμασμενης εντιμότητος, δραστηριότητος και γνώστου τής έμπορείας καπνού κεντρικής Ευρώπης, έλθωσιν είς άπευθείας συνεννόησιν πρός πώλησιν τής παραγωγής των ιίς καπνόν πρός τους εκεί μεγάλους καπνοβιομηχάνους, ίνα, όχι μόνον επιτύχωσι τήν εις προσφοροτέραν τιμή πώλησιν, αλλά θέλωσιν άσφαλώς έπιτύχει συν τω χρόνο, έφ’ όσον αί συναλλαγαί θά ώσιν ειλικρινείς, νά προπωλήσωσι παραγωγήν δια συμβάσεως επί τινά σειράν έτών.
Ή κατανόησις τοϋ βασίμου τής άνωτέρω σκέψεως έγένετο άρκετά καλά έκ μέρου. των παραγιογών καί διά μικράς άρωγής τής Έθνικής Τραπέζης, διά μέσου τής οποίας δέον νά διεξαχθή τό εμπόριον τούτο, θέλει άσφαλώς έπιτευχθή, έάν δέν θελήσωσι οί κατνέμποροι νά πληρώσωσι την πραγματικήν εμπορικήν αξίαν τού προϊόντος.
ΑΝ. ΠΕΝΓΖΑΣ
Σημειώσεις σύνταξης:
- Το καπνοχώραφο, της Φώτο μας Νο 2, βρίσκονταν στον Νοτιοανατολικό χώρο του σημερινού μας γηπέδου με φόντο, το παλιό Γυμνάσιο που διακρίνεται ..σχετικά, το Διοικητήριο και δεξιά του, από ότι δείχνει η συστάδα των δέντρων, το τζαμί όπου πρωτολειτούργησε η πρώτη Εκκλησία της Αγίας Τριάδος και συμπληρώνοντας αναφέρω πως στο χώρο των τριών πρώτων Εκκλησιών μας, Αγίας Τριάδος, Αγίου Ιωάννου και Αγίου Στεφάνου, υπήρχαν Τούρκικα Τζαμιά..
- Ζητάμε, φίλες και φίλοι αναγνώστες, την κατανόηση σας για τυχών λεκτικά σφάλματα μας στην προσπάθεια να αποδώσουμε το κείμενο στη γλώσσα της εποχής του.
Ευχαριστούμε για άλλη μια φορά την καλή μας φίλη, Νίτσα Ανανία Νικολαϊδου, που με χαρά μας πρόσφερε το Πατρικό της αρχείο.
