Η εκπομπή ΖΟΥΝ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ με τον Αντώνη Πουγαρίδη φιλοξένησε τον Κωνσταντίνο Σιαμπανόπουλο, Πρόεδρο του ΣΕΦΠΕ, Συνδέσμου Επενδυτών Φωτοβολταϊκών Περιφέρειας Δ. Μακεδονίας. Η συζήτηση περιστράφηκε γύρω από τις περικοπές στην παραγωγή των φωτοβολταϊκών και τις μειώσεις που έπονται από τις εν λόγω κεντρικές αποφάσεις και γενικότερα γύρω από την εξέλιξη των μικρών επενδύσεων φωτοβολταϊκών στη Δ. Μακεδονία.
«Οι μικροί επενδυτές, επενδύσαμε πρώτοι στα φωτοβολταϊκά ήδη από το 2008, πριν ανταποκριθούν οι μεγάλοι επενδυτές, μετά το 2010. Οι μικροί επενδυτές, ιδιώτες, ρίσκαραν με μια νέα επένδυση, για την οποία κανείς δεν είχε ιδέα. Ήμασταν οι πρώτοι που δημιουργήσαμε Φ/Β στην Ελλάδα», τόνισε ο ίδιος περιγράφοντας το πώς ξεκίνησε η εμπλοκή τους, αλλά και πως το ‘14 υπήρξε ανάγκη συσπείρωσης, γιατί υπήρχε το new deal, με περικοπές στην τιμή της μεγαβατώρας και μειώσεις «με το έτσι θέλω» όπως είπε.
Ωστόσο, παρά την σχετική ομαλοποίηση της κατάστασης έκτοτε, την τελευταία διετία λόγω λανθασμένου σχεδιασμού έμπαιναν πολλά Φ/Β στο σύστημα, ως αποτέλεσμα να υπάρχει περισσευούμενη ενέργεια ιδίως τις μεσημεριανές ώρες. Επίσης, άφησε ερωτηματικά για το πόσο ενέργεια μπορεί να αντέξει το ίδιο το σύστημα, εκφράζοντας φόβους ακόμη και για ολικό μπλακ άουτ, κάτι που έγινε στην Ισπανία.
«Βγάλτε τα φωτοβλταϊκά απ’ την πρίζα!»
Σε τέτοιες κρίσιμες στιγμές οι παραγωγή φωτοβολταϊκών απαγορεύεται να παράγουν. Μάλιστα αυτό που γινόταν ιδίως την άνοιξη, ήταν να έπρεπε μετά από ενημέρωση που είχαν οι επενδυτές σε SMS στο κινητό τους, να πάνε στα φωτοβολταϊκά τους πάρκα και να βγάλουν τα φωτοβολταϊκά απ’ την πρίζα! «Όλη η ασφάλεια του δικτύου, εξαρτιόνταν από κατά πόσο θα παίρναμε εμείς το SMS και θα τρέχαμε στα βουνά για να βγάλουμε τη πρίζα. Πολύ πρόχειρη κατάσταση για ένα ολόκληρο δίκτυο», περιγράφει ο ίδιος.
Περικοπές
Τι συμβαίνει, όμως, με τις περικοπές; Όπως ο ίδιος εξηγεί, αν στο χρηματιστήριο ενέργειας η τιμή είναι μηδέν, επειδή η ενέργεια δεν χρειάζεται για πάνω από δύο ώρες, οι μικροί επενδυτές δεν πληρώνονται. Αυτό έχει τραγικά οικονομικά αποτελέσματα : «Φέτος φτάσαμε σε σημείο όπου όλοι οι παραγωγοί ενέργειας είχαν κατά μέσο όρο μείωση 17%. Αν κάποιος υπολόγιζε ότι θα βγάλει 100χιλ ευρώ λ.χ., θα βγάλει 83 χιλ ευρώ». Μάλιστα ο κ. Σιαμπανόπουλος εκτίμησε πως οι περικοπές το 2026 θα φτάσουν στο 25%, γεγονός που όπως είπε «τινάζει στον αέρα» το business plan.
«Θα αρχίζουν να κοκκινίζουν πολλά δάνεια από το 2026»
Ένας σοβαρός κίνδυνος είναι να αρχίζουν, από του χρόνου, να «κοκκινίζουν» πολλά δάνεια από το 2026, καθώς οι εν λόγω επενδύσεις είναι κοστοβόρες και όλες σχεδόν στηρίχθηκαν σε δάνεια. «Δεν μπορείς, πλέον, να εμπιστευτείς ούτε το σύστημα ούτε την κυβέρνηση», σημείωσε με έμφαση.
Ξεκαθάρισε πως με περικοπές στο 25% οι επενδυτές ίσα – ίσα θα μπορέσουν να πληρώσουν τις δόσεις των δανείων. Εξήγησε πως, σε ετήσια βάση λ.χ., από τις 100.000 ευρώ που έβγαζε κάποιος, έπρεπε να δίνει στο δάνειο τόκους και αποπληρωμή δανείου το ποσό των 50.000 ευρώ. Επιπλέον 25.000 ευρώ έδινε στα έξοδα και του έμεναν 25.000 ευρώ μετά φόρων. Με τις περικοπές να ανέλθουν στο 25%, ο επενδυτής θα είναι πλέον τσίμα – τσίμα και κινδυνεύει να μην μπορέσει να πληρώσει την επόμενη δόση του δανείου του, σημείωσε με έμφαση, περιγράφοντας τον κίνδυνο που ελλοχεύει για το τέλος του ’26 για το σύνολο των επενδυτών.
Η λύση της αποθήκευσης ενέργειας που καθυστερεί
Όλο αυτό συνέβη λόγω πρόχειρου σχεδιασμού, ξεκαθαρίζει. Η λύση της εγκατάστασης συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας στην Ελλάδα δεν έχει μπει ακόμη, όπως στην υπόλοιπη Ευρώπη: Οι πρώτοι διαγωνισμοί έγιναν προ τριών ετών και παρότι είχαν ρήτρες, συνεχίζουν και δίνουν παρατάσεις στους μεγάλους επενδυτές που πήραν τους διαγωνισμούς, για να συνδεθούν αργότερα. «Η κυβέρνηση έδωσαν κίνητρα για αποθήκευση ενέργειας. Αυτοί δεν έκαναν τις πενδύσεις όταν έπρεπε και περίμεναν να κάνουν τα έργα όταν συνέφερε οικονομικά και θα έπεφταν τα κόστη, που σήμερα είναι στο μισό απ’ ότι τρία χρόνια πριν», εξήγησε, εκτιμώντας πως η αποθήκευση ενέργειας πιθανώς να μην ενταχθεί στο σύστημα πριν το τέλος του ’26.
Η Δ. Μακεδονία πρωτοπόρος στην παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ
Οι μικροί επενδυτές ζητούν άμεσες δράσεις για να ενταθούν τα έργα αποθήκευσης αλλά και να μπουν έξυπνοι μετρητές, όπως και να δοθούν κίνητρα για να αυξηθεί η ζήτηση για ρεύμα τις μεσημεριανές ώρες, με στόχο να προκύψει ένας ολοκληρωμένος μηχανισμός προστασίας των μικρών επενδυτών.
Ο κ. Σιαμπανόπουλος μίλησε για τις ανεπιτυχείς προσπάθειες συνεννόησης με το Υπουργείο για το θέμα, τονίζοντας με έμφαση πως: «Δεν έκαναν απολύτως τίποτα για τη Δ. Μακεδονία. Τα Φ/Β ήταν μια επένδυση που θα μπορούσε να είναι μοχλός ανάπτυξης για τον τόπο. Η περιοχή πρωτοπορεί στις ΑΠΕ. Σε 2-3 χρόνια από τώρα στη χώρα θα λειτουργούν περίπου 30 GW και εξ αυτών τα 6 GW θα προέρχονται από τη Δ. Μακεδονία. Η περιοχή είναι πρωτοπόρος στην παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, με διαφορά», σημειώνει με έμφαση. Ωστόσο από αυτά τα 6 GW, μόνο το 4% ανήκει σε μικρούς επενδυτές. Μόνο το 1 GW εξ αυτών αν δινόταν στους κατοίκους, θα είχαμε αύξηση του ΑΕΠ, καταλήγει.
