Την θερμοκρασιακή διαφορά που επικράτησε σήμερα το πρωί στην Ελλάδα, τονίζει σε ανάρτησή του ο μετεωρολόγος Σάκης Αρναούτογλου, με αναφορά μάλιστα στη Βλάστη Εορδαίας, όπου και η θερμοκρασία σήμερα το πρωί είχε 11.7 βαθμούς Κελσίου. Χαρακτηριστικά ανέφερε:
“Η Ελλάδα ξύπνησε με δύο διαφορετικά καλοκαίρια, η εικόνα του πρωινού της Δευτέρας 20 Ιουλίου 2026 ήταν πραγματικά εντυπωσιακή.
Στις 06:40 σήμερα η Βωβούσα Ιωαννίνων είχε μόλις 10,0 βαθμούς,.
Δεν ήταν μόνο η Βωβούσα και το Τζερμιάδων που ξύπνησαν με φθινοπωρινή αίσθηση. Η Μηλιά Μετσόβου είχε 11,4 βαθμούς, η Βλάστη Κοζάνης 11,7, το Περτούλι 12,0, το Καρπενήσι 12,9 και τα Γρεβενά 13,2 βαθμούς. Την ώρα που σε αρκετές παραθαλάσσιες και αστικές περιοχές η νύχτα δεν είχε προσφέρει ουσιαστικά καμία θερμική ανακούφιση.
Το υψόμετρο ασφαλώς παίζει σημαντικό ρόλο. Κατά μέσο όρο, η θερμοκρασία στην ελεύθερη ατμόσφαιρα μειώνεται περίπου 6 έως 7 βαθμούς για κάθε 1.000 μέτρα ανόδου. Τα ξημερώματα, όμως, η μορφολογία του εδάφους μπορεί να κάνει τις διαφορές ακόμη μεγαλύτερες. Ο ψυχρός και βαρύτερος αέρας κατηφορίζει από τις πλαγιές και συγκεντρώνεται σε κοιλάδες, οροπέδια και κλειστές λεκάνες. Γι’ αυτό μια ορεινή κατοικημένη κοιλάδα μπορεί να είναι πολύ ψυχρότερη ακόμη και από κάποια υψηλότερη αλλά εκτεθειμένη πλαγιά.
Στον αντίποδα, σε περιοχές της νότιας Κρήτης καταγράφηκε πολύ ζεστός αλλά ξηρός αέρας. Ο Λέντας είχε 31,5 βαθμούς με σχετική υγρασία μόλις 30%, ο Φουρφουράς Ρεθύμνου 30,4 βαθμούς με 39% και η Παλαιόχωρα 30,3 βαθμούς με 37%. Η εικόνα παραπέμπει σε τοπική επίδραση καταβατικών ανέμων. Ο αέρας κατεβαίνει από τα ορεινά, συμπιέζεται, θερμαίνεται και γίνεται ξηρότερος.
Η περίπτωση αυτή δείχνει και κάτι που συχνά παρερμηνεύεται. Η υψηλότερη θερμοκρασία δεν σημαίνει πάντοτε και τη μεγαλύτερη δυσφορία. Στον Λέντα οι 31,5 βαθμοί συνοδεύονταν από αρκετά ξηρό αέρα. Αντίθετα, στο Καστελλόριζο οι 28,4 βαθμοί συνδυάζονταν με υγρασία 80%. Εκεί το υπολογιζόμενο σημείο δρόσου πλησίαζε τους 24,6 βαθμούς και ο δείκτης υγρασιακής δυσφορίας έφτανε περίπου τους 40 βαθμούς. Με απλά λόγια, παρά τη χαμηλότερη θερμοκρασία, η αίσθηση ήταν πολύ πιο βαριά και αποπνικτική.
Πολύ έντονη υγρασιακή δυσφορία υπήρχε και στο λιμάνι της Πάτρας, με 26,6 βαθμούς και 84% υγρασία, στην Αντίκυρα με 26,9 βαθμούς και 79%, στους Παξούς με 25,5 βαθμούς και 92%, στη Θεσσαλονίκη με 25,8 βαθμούς και 81% και στην Πρέβεζα με 24,2 βαθμούς και υγρασία 97%.
Οι Παξοί και η Πρέβεζα είχαν σχεδόν κορεσμένη ατμόσφαιρα. Στην Πρέβεζα η θερμοκρασία και το σημείο δρόσου απείχαν μόλις περίπου μισό βαθμό. Αυτό σημαίνει ότι ο αέρας περιείχε σχεδόν τη μέγιστη ποσότητα υδρατμών που μπορούσε να συγκρατήσει στη συγκεκριμένη θερμοκρασία.
Χρειάζεται, όμως, μια σημαντική διευκρίνιση. Η υψηλή σχετική υγρασία από μόνη της δεν σημαίνει απαραίτητα δυσφορία. Η Βωβούσα είχε 96% υγρασία, αλλά με θερμοκρασία 10 βαθμών η αίσθηση ήταν υγρή και κρύα, όχι αποπνικτική. Η δυσφορία αυξάνεται όταν η πολλή υγρασία συνδυάζεται με υψηλή θερμοκρασία, επειδή ο ιδρώτας εξατμίζεται δυσκολότερα και το σώμα δεν ψύχεται αποτελεσματικά.
Ένα ακόμη εντυπωσιακό στοιχείο ήταν η νυχτερινή ζέστη της Αθήνας. Στον Νέο Κόσμο η θερμοκρασία δεν έπεσε κάτω από τους 29,1 βαθμούς και στις 06:50 είχε ήδη 29,4 βαθμούς, με άπνοια. Παράλληλα, Νίκαια, Αμπελόκηποι και Νέα Σμύρνη κατέγραψαν ελάχιστες κοντά στους 28,5 με 29 βαθμούς. Η ομοιομορφία των πολλών αστικών σταθμών επιβεβαιώνει ότι δεν επρόκειτο για μια μεμονωμένη μέτρηση, αλλά για μια εξαιρετικά θερμή νύχτα στο πυκνοδομημένο λεκανοπέδιο.
Την ίδια ώρα, στην Ιπποκράτειο Πολιτεία η ελάχιστη είχε πέσει στους 17,7 βαθμούς. Δηλαδή, στην ευρύτερη Αττική καταγράφηκε διαφορά 11,4 βαθμών ανάμεσα στην ορεινή και πράσινη βόρεια ζώνη και στον πυκνοδομημένο Νέο Κόσμο. Εδώ φαίνεται καθαρά η συνδυασμένη επίδραση του υψομέτρου, της βλάστησης, της απόστασης από το αστικό κέντρο και της αστικής θερμικής νησίδας.
Ανάλογη αντίθεση εμφανίστηκε και στην ευρύτερη Θεσσαλονίκη. Στο κέντρο και στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης η θερμοκρασία ήταν 26,6 βαθμοί, στην Καλαμαριά 26,2 και στο Κορδελιό 26,1, ενώ στην Πυλαία ήταν 22,6 και στον Λαγκαδά μόλις 19,1 βαθμοί. Η θάλασσα, η υγρασία και η πυκνή δόμηση κράτησαν το πολεοδομικό συγκρότημα θερμό, ενώ οι ηπειρωτικότερες και λιγότερο δομημένες περιοχές ψύχθηκαν πολύ περισσότερο.
Το πρωινό της 20ής Ιουλίου είχε σχεδόν τα πάντα. Φθινοπωρινή ψύχρα στα ορεινά χωριά, τροπική νύχτα στο λεκανοπέδιο της Αθήνας, πολύ υγρή και βαριά ατμόσφαιρα σε νησιωτικές και παραθαλάσσιες περιοχές και ξηρή, καταβατική ζέστη στη νότια Κρήτη.
Ίσως το πιο εντυπωσιακό συμπέρασμα είναι αυτό. Στην Ελλάδα μπορεί να κάνει περισσότερη δυσφορία με 28 βαθμούς και 80% υγρασία απ’ ό,τι με 31,5 βαθμούς και 30% υγρασία. Το θερμόμετρο λέει μόνο ένα μέρος της ιστορίας. Η υγρασία, ο άνεμος, το υψόμετρο, η μορφολογία του εδάφους και η πυκνότητα της πόλης καθορίζουν τελικά το πώς αισθανόμαστε τη θερμοκρασία”.
