Για πολλούς, το σύμβολο της πόλης της Κοζάνης είναι το “Μαμάτσιο” το εντυπωσιακό καμπαναριό του Ιερού Ναού του Αγίου Νικολάου. Ένα πολύ σημαντικό κτίριο με βαρύ ιστορικό υπόβαθρο, ιστορία 2,5 αιώνων, και μια σημαντική δωρεά από τον Κωνσταντίνο Μαμάτσιο το 1939. Το καμπαναριό-σύμβολο της Κοζάνης, όπως διαβάζουμε στην Ιστοσελίδα του Ναού, “δεν έχει ιδιαίτερη αρχιτεκτονική αξία, [..] είναι όμως μεγάλη η ιστορική του σημασία και η συναισθηματική του αξία”.
Η επιλογή των αρμοδίων να οικοδομήσουν ένα κτίριο-ομοίωμα του καμπαναριού σε επιφανές σημείο της Πανεπιστημιούπολης της ΖΕΠ, του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, αποτέλεσε αφορμή για να ξεκινήσει μια συζήτηση συμβολολογίας. Είναι λογικό, όταν γίνεται ένα έργο-σταθμός για την περιοχή, που θα φιλοξενήσει την ακαδημαϊκή κοινότητα με το εκπαιδευτικό και ερευνητικό της έργο, μαζί με επιστήμονες από όλη την Ελλάδα και τον κόσμο, το έργο αυτό να αποτυπώνει και την ταυτότητα του τόπου που το φιλοξενεί, μαζί με τα σύμβολά του. Και αναμφίβολα το Καμπαναριό είναι ένα από αυτά, οπότε καλώς τοποθετήθηκε.
Με αφορμή όμως τα παραπάνω, πολλοί είναι αυτοί που λένε πως από την περιοχή, λείπουν σύμβολα που έχουν αφήσει αισθητό το αποτύπωμα τους στο πέρασμα του χρόνου. Άλλοι λένε, πως η περιοχή έχει μεγάλο και αναξιοποίητο ιστορικό και πολιτιστικό φορτίο. Ένα από αυτά τα σύμβολα είναι η δυναστεία των Πτολεμαίων.
Οι Πτολεμαίοι είχαν την ατυχία να συνδέονται με την Εορδαία – και συνειρμικά με τη σημερινή πόλη της Πτολεμαΐδας – , όποτε και αποτελούν θύματα της «μειονεξίας» της περιοχής της Εορδαίας σε πολιτικό και διοικητικό επίπεδο τις τελευταίες δεκαετίες. Παρ’ όλα αυτά δεν παύουν να έχουν γράψει ιστορία εδώ και χιλιετίες, σε ιστορικό, διοικητικό, πολιτικό, και στρατιωτικό επίπεδο. Αλλά κυρίως στο επίπεδο της Επιστήμης.
Η σύντομη έρευνα στο Διαδίκτυο ξεκινά από τον Πτολεμαίο τον Α’ (Σωτήρα), ο οποίος υπήρξε προστάτης των γραμμάτων και ίδρυσε το Μουσείον της πόλης, όπου στεγάσθηκε η μεγάλη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, που περιείχε 200.000 τόμους με όλες τις επιστήμες της εποχής. Ο Πτολεμαίος ο Β’ ο Φιλάδελφος έκανε την Αίγυπτο λαμπρό κέντρο πολιτισμού, καλώντας τα πιο λαμπρά πνεύματα των επιστημών και των γραμμάτων να συμβάλλουν στην προσπάθεια του. Τέλος, ο Κλαύδιος Πτολεμαίος θωρείται ο μεγαλύτερος γεωγράφος της αρχαιότητας και ένας από τους μεγαλύτερους αστρονόμους όλων των εποχών. Έχει άμεση σχέση με τη δυναστεία των ελλήνων Πτολεμαίων. Ήταν μαθηματικός, αστρονόμος, γεωγράφος, αστρολόγος και ποιητής ενός επιγράμματος στην Ελληνική Ανθολογία. Επίσης ασχολήθηκε με τη μουσική και την οπτική.
Η παγκόσμια ιστορία σημαδεύτηκε από προσωπικότητες που έχουν αναφορά στην Αρχαία Εορδαία, στην Άνω Μακεδονία, και τελικά στα χώματα τα οποία εμείς σήμερα κατοικούμε. Από προσωπικότητες που δεν ξεχάστηκαν στο πέρασμα πάνω από δύο χιλιάδων ετών. Δεν μπορούμε να υποχρεώσουμε κάποιον να είναι περήφανος για το ότι ο κτήτορας της παγκοσμίου βεληνεκούς Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, γεννήθηκε στη γη της Εορδαίας. Έχουμε όμως χρέος, να αναδείξουμε την ύπαρξη του, και το αποτύπωμα που άφησε αυτός και οι απόγονοι του στην παγκόσμια ιστορία, και την εξέλιξη των επιστημών. Και με την ευκαιρία αυτή, να συνδέσουμε το Πανεπιστήμιο της σημερινής «Άνω Μακεδονίας», με τα πρόσωπα-σύμβολα που επί αιώνες πρωταγωνιστούσαν στην τότε παγκόσμια επιστημονική κοινότητα.
Ο «Θαλής ο Μιλήσιος», ο «Σόλων ο Αθηναίος», το «Πυθαγόρειο» της Σάμου και τα ιστορικά Στάγειρα «πατρίδα του Αριστοτέλη», έχουν μια εξωστρεφή και επιθετική πολιτική στην ανάδειξη του ιστορικού τους υποβάθρου. Η Δυτική Μακεδονία, κληρονόμος της Άνω Μακεδονίας, οφείλει να αναδείξει το παρελθόν της. Άλλωστε όπως είπε και ο αείμνηστος Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τσάτσος: «Λαός που δεν γνωρίζει την ιστορία του, είναι λαός που δεν έχει μέλλον». Η Δυτική Μακεδονία και η Εορδαία, οφείλουν επιτέλους να αναδείξουν το πλούσιο παρελθόν τους τόσο σε επίπεδο ιστοριογνωσίας, όσο και σε επίπεδο πολιτιστικής συνέχειας, συμβόλων, αλλά και σε επίπεδο «μπράντινγκ» και σε επίπεδο «μάρκετινγκ». Διότι μόνο αν κάνει κανείς μια βόλτα στους αρχαιολογικούς χώρους της Συρίας, της Ιορδανίας και της Αιγύπτου, θα αντιληφθεί πόσο σημαντικό είναι το άγαλμα πίσω από τις καρέκλες στην πλατεία της Πτολεμαΐδας.
