- Στο Μουσείο Λούβρου (Louvre) στο Παρίσι της Γαλλίας υπάρχει αμφορέας, του 550 π.Χ.-540 π.Χ., μελανόμορφου ρυθμού, στον οποίο (αμφορέα) υπάρχει μελανόμορφη αγγειογραφία. Στην αγγειογραφία τούτη εικονίζεται στο κέντρο ο θεός Δίας, ο οποίος είναι καθισμένος στον βασιλικό θρόνο του και κρατάει με το αριστερό χέρι του το βασιλικό σκήπτρο του και με το δεξιό χέρι του κεραυνό. Από το κεφάλι του ξεπηδάει η κόρη του θεά Αθηνά πάνοπλη, κρατώντας την ασπίδα της, παρουσιαζομένη – εμφανιζομένη ως κόρη πανέμορφη, σοφή και ανδρεία. Στην παράσταση τούτη αποτυπώνεται το λαμπρό μεγαλείο του ολυμπιακού πάνθεου. Ο Δίας φοβούμενος μήπως επαληθευθεί η προφητεία πως η σύζυγός του Μήτις μετά την γέννηση του πρώτου παιδιού τους που θα ήτο κορίτσι, θα γεννούσε γιό που θα ήταν καλύτερος του Δία και θα τον εκθρόνιζε, κατάπιε την σύζυγό του Μήτιν, η οποία ήτο η πρώτη, με αποτέλεσμα, εκ της καταπόσεως, να εμφανίσει ο ίδιος ισχυρούς πονοκεφάλους, οι οποίοι εξέλιπον με το ξεπήδημα της κόρης του Αθηνάς εκ της κεφαλής του. Στην εικονιζόμενη παράσταση εικονίζεται πίσω από τον καθήμενο Δία ο θεός Ποσειδών με την τρίαινά του. Παρούσα στη «γέννηση», ουσιαστικά το ξεπήδημα, της Αθηνάς ήτο και η Ειλειθυία, η οποία ευρίσκεται μπροστά στον Δία και δεν θα μπορούσε να λείπει από «τοκετό».
Η Ειλείθυια ή Ειλήθυια ή Ελείθυια, και Ελευθώ, ήτο θεά του τοκετού. Ο Όμηρος λέγει στον πληθυντικό Ειλειθυίας, και καλεί αυτές θυγατέρες του Δία και της Ήρας (Ιλιάς Λ, 269, Τ, 119). Στον ενικό δε αποκαλεί αυτήν έχουσα σπήλαιο εν Αμνισώ της Κρήτης (Ιλιάς Π, 187. Τ, 103, Οδύσσεια τα, 188). Αμνισός, Ηράκλειον δε επί των ιστορικών χρόνων, πόλις της Κρήτης κοντά στην Κνωσσό. Περί της Ειλειθυίας βλέπε και Ησιόδου Θεογονία 922.
Ως προς την αναπήδηση της Αθηνάς εκ της κεφαλής του Διός, αναφέρω τα εξής : Κατά μίαν πηγήν ο Ήφαιστος ήτο υιός του Διός και της Ήρας. Κατά ετέραν δε πηγήν, Ησίοδον (Θεογονία 927), ο Ήφαιστος ήτο υιός μόνον της Ήρας, ήτοι εγεννήθη εκ μόνης της Ήρας, ότι δηλαδή η Ήρα έκανε τον Ήφαιστο μόνη της, από μόνη της, άνευ συνευρέσως μετά του Διός. Βλέπε σελ. 359 Α΄ Τόμου Λεξικού Ελληνικής Αρχαιολογίας, Αλεξάνδρου Ραγκαβή, 1888. Ο Ησίοδος, ο δεύτερος τη τάξει αρχαίος Έλλην ποιητής μας, εις την Θεογονίαν του αναφέρει ότι η Ήρα εγέννησε τον Ήφαιστο μόνη της ως αντίδραση και από ζήλεια επειδή ο Δίας είχε «γεννήσει» μόνος του την Αθηνά. Κατά τον μεγαλύτερο δε Έλληνα ποιητή μας της αρχαιότητος, τον Όμηρον, ο Ήφαιστος εθεωρείτο, ήτο γνήσιον τέκνον του Διός και της Ήρας.
Ο Ήφαιστος ήτο ο πανίσχυρος θεός του πυρός και των ηφαιστείων, έπειτα δε ο μέγας χαλκεύς, χαλκουργός, εργαζόμενος επανω στον χαλκόν, του Διός, αλλά και των θεών. Ο ίδιος κατά τον Όμηρον (Ιλιάς Σ, 470) είχε είκοσι (20) φύσας, μορφάς, και έκανε για τον εαυτό του και για τους άλλους θεούς του Ολύμπου χάλκινους οίκους, ναούς. Επίσης κατασκεύασε εκ χαλκού για τον Αχιλλέα ιδιαίτερης λεπτότητος πολεμικά όπλα, για τον Διομήδη θώρακα και για τον Δία σκήπτρο και αιγίδα (Ιλ. Β, 101, Ο, 309). Έκανε επίσης τους κύνας, τα σκυλιά του Αλκινόου (Οδύσσεια 1, 91) και το δίκτυ εις το οποίο, με το οποίο, περιέπλεξε τον Άρη (Οδύσσεια θ. 274, η, 91, ω,74 και Ιλιάς Σ, 478, Θ, 195, Β, 101, Ξ, 238). Συμφώνως προς μεταγενεστέρους (ιστορικούς), ο Ήφαιστος, θεός του Ολύμπου, είχε το σιδηρουργείον του εις το όρος Αίτνα, το ηφαίστειο Αίτνα της Σικελίας, όπου ζούσαν οι Κύκλωπες.
- Στο Βερολίνο, στο Staatliche Museum, στην Γερμανία ευρίσκεται οινοχόη, γύρω στα 470 π.Χ.-460 π.Χ., ερυθρόμορφου ρυθμού, στο εσωτερικό της οποίας υπάρχει ερυθρόμορφη αγγειογραφία. Στην παράσταση εικονίζεται η θεά Αθηνά. Φοράει το κράνος της και πλάθει με πηλό έναν ίππο, ένα άλογο. Το πίσω αριστερό πόδι του ίππου δεν είναι ολοκληρωμένο. Πίσω της στον τοίχο είναι κρεμασμένα τα εργαλεία της για την κατεργασία ξύλου, ήτοι πριόνι, τρυπάνι, πέλεκυς. Από την Ιλιάδα γνωρίζουμε ότι η θεά Αθηνά πρωτοστάτησε στην κατασκευή του Δούρειου Ίππου, που επέτρεψε στους Έλληνες να καταλάβουν την Τροία. Η στενή και πολυσήμαντη σχέση της θεάς Αθηνάς με το άλογο είναι γνωστή και από άλλους μύθους. Η Αθηνά ήτο γνωστή στις τέχνες, ήτοι στην υφαντική, στην κεραμεική, στην ζωγραφική και στην κατασκευή γεωργικών εργαλείων. Η ίδια η θεά Αθηνά μαζί με τον θεό Ήφαιστο προστάτευε τους τεχνίτες.
- Στο Μόναχο της Γερμανίας, στο Antikensammluhgen, ευρίσκεται στάμνος, στάμνα, του 490 π.Χ.-460 π.Χ., ερυθρόμορφου ρυθμού, ο οποίος στάμνος φέρει ερυθρόμορφη αγγειογραφία. Στην απεικόνιση της αγγειογραφίας αυτής παριστάνεται στο κέντρο της η θεά Αθηνά. Η θεά είναι πάνοπλη, με την τρομερή αιγίδα της, με το κράνος στο ένα χέρι της και με το δόρυ στο άλλο χέρι της. Ευρίσκεται ανάμεσα σε δύο πολεμιστές. Μάλλον τον Αχιλλέα που επιτίθεται με το δόρυ του και τον Έκτορα που προσπαθεί να τον αποκρούσει με το ξίφος του.
- Στο Μόναχο της Γερμανίας, στο Antikensammluhgen, ευρίσκεται αθηναϊκός αμφορέας, γύρω στο 480 π.Χ., ερυθρόμορφου ρυθμού, ο οποίος αμφορέας φέρει ερυθρόμορφη αγγειογραφία. Στην απεικόνιση της αγγειογραφίας αυτής παριστάνεται η θεά Αθηνά. Η θεά είναι προστάτις (-ιδος) των θνητών όχι μόνο σε ώρες πολέμου, αλλά και σε περίοδο ειρήνης. Η ίδια δίδαξε σπουδαία έργα στους ανθρώπους, καθιέρωσε σοφούς θεσμούς, προάγοντας έτσι τον πολιτισμό των ανθρώπων. Η Αθηνά είναι πάνοπλη σε αυτήν την παράσταση. Ωστόσο την ασπίδα της την έχει αποθέσει στη γη. Είναι «φιλοπόλεμός τε και φιλόσοφος» (= και φιλοπόλεμη και φιλόσοφος), όπως την αποκαλεί ο Πλάτων. Στην παράσταση αυτή λαμβάνει γραφίδα και τρίπτυχο για να καταγράψει τις σκέψεις της.
- Στο Λονδίνο του Ηνωμένου Βασιλείου, στο Βρετανικό Μουσείο (British Museum), ευρίσκεται υδρία, γύρω στα 480 π.Χ.-460 π.Χ., ερυθρόμορφου ρυθμού, στο εσωτερικό της οποίας υπάρχει ερυθρόμορφη αγγειογραφία. Στην παράσταση αυτή υπάρχει σκηνή, κατά την οποία έρχεται η Ήρα με την Αθηνά και την Αφροδίτη, για να παραδώσουν στον Πάρη το μήλο της έριδος, ώστε να κρίνει αυτός ποια από τις τρεις είναι η ωραιότερη και να της το παραδώσει. Το βασιλόπουλο, ο Πάρης, κοιτάζει τις τρεις θεές σκεπτικός, κάθεται στα βράχια, κοντά του βρίσκεται ένα κριάρι από το κοπάδι του και κρατάει στα χέρια του λύρα. Η Ήρα εξοργίστηκε πολύ όταν ο Πάρις έβγαλε απόφαση ότι από τις τρεις (Ήρα, Αθηνά, Αφροδίτη) η πιο ωραία ήταν η Αφροδίτη. Αποτέλεσμα αυτής της κρίσης του Πάρη ήτο η Ήρα να υπερασπισθεί με πάθος τους Έλληνες στον Τρωικό πόλεμο. Η ίδια η Ήρα πολέμησε τους Τρώες με άσβεστο πάθος και αντιστρατεύθηκε τους θεούς που συμπαραστέκονταν τους Τρώες.
- Στο Βερολίνο, στο Staatliche Museum, στην Γερμανία ευρίσκεται κύλιξ, γύρω στα 420 π.Χ.-400 π.Χ., ερυθρόμορφου ρυθμού, στο εσωτερικό της οποίας υπάρχει ερυθρόμορφη αγγειογραφία. Στην παράσταση εικονίζεται η θεά Αθηνά, δεξιά, η οποία μάχεται τους εχθρούς του πατρός της, του Δία, ήτοι τους Γίγαντες. Συγκεκριμένα κατευθύνει το δόρυ και την αιγίδα της κατά του φοβερού Γίγαντα Εγκέλαδου. Στο κέντρο της παράστασης ο πατέρας της Δίας κραδαίνει κεραυνό και τον εκτοξεύει κατά του Γίγαντα Πορφυρίωνα. Αριστερά εικονίζεται η Άρτεμις, η οποία κρατώντας στα χέρια της δύο δάδες κατακαίει τον Γίγαντα Γαίωνα. Τα ονόματα αναγράφονται στην παράσταση.
- Στο Παρίσι, στο Bibliotheque Nationale, στην Γαλλία ευρίσκεται αμφορέας του 540 π.Χ.-530 π.Χ., μελανόμορφου ρυθμού, στον οποίο υπάρχει μελανόμορφη αγγειογραφία. Στην παράσταση εικονίζεται ο θεός Ποσειδών. Εικονίζεται ο ίδιος σε ιερατική στάση, ήρεμος, σεβάσμιος, με την τρίαινά του στηριγμένη στη γη, να συνομιλεί με την θεά Αθηνά που δεν συμπεριλαμβάνεται στην εικόνα – παράσταση.
- Στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Μονάχου Γερμανίας ευρίσκεται αγγείο, ερυθρόμορφου ρυθμού, το οποίο ανάγεται χρονολογικά στον 5ο αιώνα π.Χ. (500 π.Χ.-400 π.Χ.), στο οποίο υπάρχει αγγειογραφία που παριστά την επαναφορά του θεού Ήφαιστου στον Όλυμπο για να ελευθερώσει την θεά Ήρα από τα δεσμά που την κρατούσαν καθηλωμένη στον θρόνο, τον οποίο (θρόνο με δεσμά) είχε κατασκευάσει ο ίδιος ο Ήφαιστος για να την εκδικηθεί. Την επαναφορά του Ήφαιστου στον Όλυμπο την ανέλαβε ο θεός Διόνυσος, ο οποίος πρώτα μέθυσε τον Ήφαιστο και μετά τον οδήγησε στον Όλυμπο. Στην εν λόγω αγγειογραφία απεικονίζεται ο θεός Ήφαιστος μεθυσμένος και στηριζόμενος στους ώμους ενός Σιληνού, Σατύρου, ακολούθου του Διονύσου, να κρατάει στο δεξιό χέρι του μεταλλικό ψαλίδι με μακριές λαβές. Προηγείται, προπορεύεται ο θεός Διόνυσος ζητώντας τους να τον ακολουθήσουν.
- Στο Μουσείο Περγάμου, στο Βερολίνο της Γερμανίας ευρίσκεται ένα σπουδαίο αρχαίο ελληνικό μακεδονικό έκθεμα. Είναι η μαρμάρινη ή πέτρινη στρογγύλη αρχαιοελληνική μακεδονική πλάκα επί της οποία αποτυπώνεται η αρχαία ελληνική μακεδονική ασπίς που εικονίζει το αρχαίο ελληνικό μακεδονικό σύμβολο του δεκαεξάκτινου Ηλίου της Βεργίνας, των Αιγών. Το σύμβολο της ελληνικής μακεδονικής δυναστείας των αρχαίων Ελλήνων Μακεδόνων Βασιλέων.
- Στην Ταρκυνία, πόλη της Ιταλίας, στο Museo Nazionale Archeologico, ευρίσκεται κύλιξ, του 550 π.Χ., μελανόμορφου ρυθμού, στο εσωτερικό της οποίας υπάρχει μελανόμορφη αγγειογραφία. Στο κέντρο της παράστασης εικονίζεται ο Ηρακλής που παλεύει με τον Τρίτωνα, για να τον αναγκάσει να του πει όσα πρόκειται να γίνουν στο μέλλον. Πέριξ του κέντρου φαίνονται οι Νηρηίδες, οι πενήντα (50) κόρες του Νηρέα, θεού της ήρεμης θάλασσας, και της Δωρίδος, οι οποίες έχουν στήσει σαγηνευτικό χορό. Οι πενήντα αυτές κόρες του Νηρέα ζούσαν στα βάθη της θάλασσας. Οι ίδιες ήσαν πρόθυμες να βοηθήσουν θεούς και θνητούς, όταν τους συναντούσαν στα πέλαγα. Ο Τρίτων ήταν θαλάσσιος δαίμονας, μισός άνθρωπος από την μέση και άνω, και μισός θαλάσσιος δαίμων από την μέση και κάτω. *Ερευνητής – Μελετητής – Αναλυτής 2-10-2026
