Η φαγούρα στον πρωκτό είναι ένα σύμπτωμα που πολλοί ασθενείς προσπαθούν αρχικά να αντιμετωπίσουν μόνοι τους, με πιο σχολαστική υγιεινή, αλοιφές, μωρομάντηλα ή διάφορες «φυσικές» λύσεις. Αυτό είναι κατανοητό, γιατί η περιοχή είναι ευαίσθητη και το σύμπτωμα συχνά προκαλεί αμηχανία. Όμως η φαγούρα στον πρωκτό δεν είναι διάγνωση. Είναι ένα σημάδι ότι κάτι ερεθίζει την πρωκτική ή περιπρωκτική περιοχή και, όταν επιμένει ή επανέρχεται, η αξιολόγηση από πρωκτολόγο βοηθά να εντοπιστεί η πραγματική αιτία.
Σε αρκετές περιπτώσεις πρόκειται για έναν απλό τοπικό ερεθισμό από υγρασία, ιδρώτα, έντονο καθαρισμό με χαρτί, αρωματικά σαπούνια, μωρομάντηλα ή συχνές κενώσεις. Άλλες φορές, όμως, η φαγούρα μπορεί να σχετίζεται με παθήσεις όπως οι αιμορροΐδες, η ραγάδα πρωκτού, το συρίγγιο πρωκτού, τα κονδυλώματα ή ακόμη και η κύστη κόκκυγος, όταν η φλεγμονή, η έκκριση ή η υγρασία από την περιοχή του κόκκυγα κατεβαίνει προς την περιπρωκτική περιοχή και ερεθίζει το δέρμα γύρω από τον πρωκτό.
Γιατί εμφανίζεται φαγούρα στον πρωκτό;
Η φαγούρα στον πρωκτό μπορεί να οφείλεται σε πολλές διαφορετικές αιτίες. Το δέρμα γύρω από τον πρωκτό είναι λεπτό, ευαίσθητο και εκτίθεται καθημερινά σε υγρασία, τριβή, ιδρώτα, κόπρανα, εκκρίσεις και καθαριστικά προϊόντα. Ακόμη και μια μικρή διαταραχή στην ισορροπία της περιοχής μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό.
Πολύ συχνά, ο ασθενής προσπαθεί να καθαρίσει υπερβολικά την περιοχή. Χρησιμοποιεί συνεχώς χαρτί, τρίβει έντονα, βάζει αντισηπτικά, αρωματικά σαπούνια ή μωρομάντηλα. Αντί όμως να λύσει το πρόβλημα, πολλές φορές το επιδεινώνει. Το δέρμα ερεθίζεται περισσότερο, ξηραίνεται, τραυματίζεται και η φαγούρα γίνεται πιο έντονη.
Η φαγούρα μπορεί επίσης να εμφανιστεί όταν υπάρχει διάρροια, συχνές μαλακές κενώσεις ή διαρροή μικρής ποσότητας υγρών. Από την άλλη πλευρά, η δυσκοιλιότητα και η έντονη πίεση στην τουαλέτα μπορεί να προκαλέσουν μικροτραυματισμούς, αιμορροΐδες ή ραγάδα πρωκτού, καταστάσεις που συχνά συνοδεύονται από πόνο, κάψιμο, αίμα ή κνησμό.
Ο φαύλος κύκλος του κνησμού
Η φαγούρα δημιουργεί συχνά έναν φαύλο κύκλο. Ο ασθενής νιώθει ενόχληση, ξύνει ή τρίβει την περιοχή, δημιουργούνται μικροτραυματισμοί και το δέρμα ερεθίζεται περισσότερο. Ο ερεθισμός προκαλεί ξανά φαγούρα και το πρόβλημα συνεχίζεται.
Γι’ αυτό η πρώτη σωστή οδηγία δεν είναι να εφαρμοστεί τυχαία μια αλοιφή. Η πρώτη οδηγία είναι να σταματήσει ο τραυματισμός της περιοχής. Το δέρμα πρέπει να ηρεμήσει. Χρειάζεται ήπια υγιεινή, αποφυγή τριβής, καλό στέγνωμα και απομάκρυνση όλων των παραγόντων που συντηρούν την υγρασία και τον ερεθισμό.
Τι σημαίνει φυσική αντιμετώπιση της φαγούρας;
Η φυσική αντιμετώπιση της φαγούρας στον πρωκτό δεν σημαίνει ότι ο ασθενής πρέπει να δοκιμάζει τυχαίες πρακτικές ή σπιτικές θεραπείες. Σημαίνει ότι πρέπει να αφαιρέσει τους παράγοντες που ερεθίζουν την περιοχή.
Μετά την αφόδευση, το ήπιο πλύσιμο με νερό είναι συνήθως προτιμότερο από το έντονο τρίψιμο με χαρτί. Η περιοχή πρέπει να στεγνώνεται απαλά, χωρίς πίεση και χωρίς τριβή. Τα εσώρουχα πρέπει να είναι άνετα και βαμβακερά. Η παρατεταμένη υγρασία, η εφίδρωση και τα στενά ρούχα μπορούν να επιδεινώσουν τον ερεθισμό.
Επίσης, πολύ σημαντικό ρόλο έχει η σωστή λειτουργία του εντέρου. Η διάρροια μπορεί να ερεθίζει συνεχώς την περιοχή. Η δυσκοιλιότητα, τα σκληρά κόπρανα και η έντονη προσπάθεια στην τουαλέτα μπορούν να προκαλέσουν μικροτραυματισμούς, αιμορροΐδες ή ραγάδα πρωκτού. Επομένως, η ρύθμιση των κενώσεων είναι βασικό μέρος της αντιμετώπισης.
Αν αναζητάτε πρωκτολόγο στη Θεσσαλονίκη, μπορείτε να απευθυνθείτε στον Χειρουργό Ιωάννη Παπαγιαννόπουλο, ο οποίος ασχολείται αποκλειστικά με την πρωκτολογία για περισσότερα από 10 χρόνια, με στόχο την ακριβή αξιολόγηση των συμπτωμάτων και την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.
