Ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε ο Ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και Αντιπρόεδρος της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Γιάννης Μανιάτης, σχετικά με τη συσσώρευση μεγάλων ενεργειακών έργων στην ορεινή ζώνη Βουνάσια–Καμβούνια Δυτικής Μακεδονίας και την ανάγκη συνεκτίμησης της φέρουσας ικανότητας και των σωρευτικών επιπτώσεων κατά τον ενεργειακό σχεδιασμό.
Ο Γιάννης Μανιάτης επισημαίνει ότι η επίτευξη των στόχων της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης δεν μπορούν να υλοποιούνται χωρίς ολοκληρωμένο χωρικό σχεδιασμό, χωρίς αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων και χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών.
Αφορμή για την παρέμβαση αποτέλεσε η αδειοδότηση των αντλησιοταμιευτικών έργων «Φλάμπουρο» και «Τρανή Ράχη» στα Βουνάσια, παρά την ομόφωνη αρνητική γνωμοδότηση του Περιφερειακού Συμβουλίου Δυτικής Μακεδονίας και των οικείων Δημοτικών Συμβουλίων. Παράλληλα, εκκρεμεί η αδειοδότηση του έργου αντλησιοταμίευσης «Πετρωτό» στον Δήμο Δεσκάτης.
Ο Ευρωβουλευτής τονίζει ότι το ζήτημα υπερβαίνει τα μεμονωμένα έργα. Στην ευρύτερη γεωγραφική ενότητα των Δήμων Δεσκάτης, Γρεβενών, Σερβίων και Κοζάνης προωθούνται συνολικά επτά έργα αντλησιοταμίευσης ισχύος περίπου 2.000 MW, καθώς και εκατοντάδες MW έργων ΑΠΕ, χωρίς να έχει παρουσιαστεί συνολική αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας της περιοχής και των σωρευτικών περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων.
Στην ερώτησή του επικαλείται το ευρωπαϊκό πλαίσιο περιβαλλοντικής προστασίας, και ειδικότερα την Οδηγία 2011/92/ΕΕ όπως τροποποιήθηκε από την Οδηγία 2014/52/ΕΕ, η οποία απαιτεί την αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων, καθώς και τη Σύμβαση του Aarhus που κατοχυρώνει τη συμμετοχή των πολιτών στις περιβαλλοντικές αποφάσεις.
Ο Γιάννης Μανιάτης καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αποσαφηνίσει πώς διασφαλίζεται η τήρηση αυτών των αρχών στις περιπτώσεις συγκέντρωσης μεγάλου αριθμού ενεργειακών έργων στην ίδια περιοχή και να εξετάσει πρόσθετα εργαλεία για τη δίκαιη κατανομή των ωφελειών της ενεργειακής μετάβασης στις τοπικές κοινωνίες.
«Η ενεργειακή μετάβαση θα πετύχει μόνο εφόσον είναι περιβαλλοντικά βιώσιμη, κοινωνικά δίκαιη και δημοκρατικά νομιμοποιημένη. Η φέρουσα ικανότητα των περιοχών, οι σωρευτικές επιπτώσεις και η φωνή των τοπικών κοινωνιών δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως δευτερεύοντα ζητήματα», υπογραμμίζει ο Γιάννης Μανιάτης.
Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης:
“Τον Δεκέμβριο 2025 το Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Μακεδονίας γνωμοδότησε ομόφωνα αρνητικά επί της ΜΠΕ των έργων αντλησιοταμίευσης «Φλάμπουρο» και «Τρανή Ράχη» στη Βουνάσια των Δήμων Γρεβενών, Δεσκάτης και Σερβίων. Παρά τη γνωμοδότηση αυτή, εκδόθηκε ΑΕΠΟ τον Ιανουάριο 2026. Παράλληλα, εκκρεμεί η περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου αντλησιοταμίευσης «Πετρωτό» στον Δήμο Δεσκάτης.
Η ευρύτερη ορεινή ζώνη Βουνάσια–Καμβούνια–Δυτική Μακεδονία συγκεντρώνει ήδη μεγάλο αριθμό έργων ΑΠΕ, αποθήκευσης ενέργειας και συναφών υποδομών. Στην ίδια γεωγραφική ενότητα προωθούνται επτά έργα αντλησιοταμίευσης συνολικής ισχύος περίπου 2.000 MW, χωρίς να έχει προηγηθεί ολοκληρωμένη αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας της περιοχής και των σωρευτικών περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων.
Η Οδηγία 2011/92/ΕΕ, όπως τροποποιήθηκε από την Οδηγία 2014/52/ΕΕ, προβλέπει την αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων μεγάλων έργων, ενώ η Σύμβαση του Aarhus κατοχυρώνει την ουσιαστική συμμετοχή του κοινού στις διαδικασίες λήψης περιβαλλοντικών αποφάσεων.
Ερωτάται η Επιτροπή:
- Πώς διασφαλίζεται η συνεκτίμηση της φέρουσας ικανότητας και των σωρευτικών επιπτώσεων κατά την αδειοδότηση μεγάλων ενεργειακών έργων σε περιοχές όπως η παραπάνω, με υψηλή συγκέντρωση υποδομών;
- Θεωρεί ότι οι υφιστάμενες διαδικασίες διασφαλίζουν την εφαρμογή της Σύμβασης του Aarhus και την ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών;
- Εξετάζει την προώθηση ευρωπαϊκών κατευθυντήριων γραμμών ή μηχανισμών, ώστε να διασφαλίζεται δίκαιη κατανομή των ωφελειών της ενεργειακής μετάβασης στις περιοχές που φιλοξενούν μεγάλης κλίμακας ενεργειακές υποδομές;“
