Μια σειρά από φορολογικές ελαφρύνσεις και νέες υποχρεώσεις διαμορφώνουν διαφορετικά δεδομένα για όσους έχουν ακίνητη περιουσία στη Δυτική Μακεδονία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς, ενώ οι ιδιοκτήτες που εισπράττουν ενοίκια, διαθέτουν κλειστά σπίτια ή σχεδιάζουν ανακαίνιση έχουν λόγους να εξετάσουν προσεκτικά τις ρυθμίσεις που ισχύουν και εκείνες που προγραμματίζονται για το 2027.
Έχετε σπίτι σε χωριό; Δεν σημαίνει ότι πληρώνετε απαραίτητα ΕΝΦΙΑ
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα για τους κατοίκους της περιοχής είναι η φορολόγηση των κύριων κατοικιών σε μικρούς οικισμούς.
Για το 2026 ισχύει μείωση 50% του ΕΝΦΙΑ σε κύριες κατοικίες οικισμών έως 1.700 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία.
Από το 2027 προβλέπεται πλήρης απαλλαγή, με το πληθυσμιακό όριο να αυξάνεται στους 2.200 κατοίκους.
Αυτό σημαίνει ότι περισσότεροι ιδιοκτήτες σε χωριά των Περιφερειακών Ενοτήτων Κοζάνης, Φλώρινας, Καστοριάς και Γρεβενών ενδέχεται να απαλλαγούν από τον συγκεκριμένο φόρο.
Υπάρχουν, ωστόσο, βασικές προϋποθέσεις. Το ακίνητο πρέπει να αποτελεί κύρια κατοικία και η φορολογητέα αξία του να μην υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ. Η απαλλαγή δεν αφορά αυτομάτως εξοχικές ή δεύτερες κατοικίες, ούτε όλα τα ακίνητα της Δυτικής Μακεδονίας.
Τι ισχύει για όσους νοικιάζουν σπίτι
Για τους ιδιοκτήτες που εισπράττουν ενοίκια, αλλά και για τους ενοικιαστές, καθοριστική ημερομηνία είναι η 1η Ιουλίου 2027.
Από τότε προβλέπεται η υποχρεωτική καταβολή των ενοικίων μέσω τραπεζικού λογαριασμού, με συνέπειες στη δυνατότητα αξιοποίησης φορολογικών ελαφρύνσεων και στεγαστικών ενισχύσεων όταν δεν τηρείται η διαδικασία.
Παράλληλα, για τα εισοδήματα από ενοίκια εφαρμόζεται από το φορολογικό έτος 2026 συντελεστής 25% στο τμήμα του ετήσιου εισοδήματος από 12.001 έως 24.000 ευρώ, αντί του προηγούμενου 35%.
Κλειστό ακίνητο ή παλιό σπίτι που χρειάζεται ανακαίνιση;
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα φορολογικά κίνητρα για κατοικίες που παραμένουν κλειστές ή χρησιμοποιούνται για βραχυχρόνια μίσθωση.
Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, οι ιδιοκτήτες μπορούν να εξασφαλίσουν τριετή απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος εφόσον διαθέσουν το ακίνητό τους για μακροχρόνια ενοικίαση. Προβλέπεται παράταση του κινήτρου έως το 2030.
Για τις ανακαινίσεις προβλέπεται έκπτωση φόρου έως 16.000 ευρώ συνολικά, κατανεμημένη σε πέντε χρόνια, με ανώτατη ετήσια μείωση 3.200 ευρώ.
Η αξιοποίηση του κινήτρου προϋποθέτει, μεταξύ άλλων, νόμιμα παραστατικά και ηλεκτρονική εξόφληση των επιλέξιμων δαπανών.
Γιατί έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον οι ρυθμίσεις στη Δυτική Μακεδονία
Σε μια περιοχή με πολλούς μικρούς οικισμούς, παλιές οικογενειακές κατοικίες και ακίνητα που παραμένουν αναξιοποίητα, οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις μπορούν να επηρεάσουν τις αποφάσεις αρκετών ιδιοκτητών.
Η δυνατότητα απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ, τα κίνητρα ανακαίνισης και η ευνοϊκότερη φορολογική μεταχείριση ορισμένων μισθώσεων αποτελούν διαφορετικές επιλογές, ανάλογα με τη χρήση και τα χαρακτηριστικά κάθε ακινήτου.
Το βασικό σημείο που χρειάζεται προσοχή είναι ότι δεν ισχύουν όλες οι ελαφρύνσεις για όλα τα ακίνητα. Η κύρια κατοικία, το πληθυσμιακό μέγεθος του οικισμού, τα δηλωμένα στοιχεία της ιδιοκτησίας και ο τρόπος αξιοποίησής της καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το ενδεχόμενο φορολογικό όφελος.
Οι ήδη ισχύουσες ρυθμίσεις και οι εξαγγελθείσες επεκτάσεις για το 2027 πρέπει, επομένως, να εξετάζονται χωριστά, καθώς ορισμένες από τις τελευταίες αναμένουν την οριστική νομοθετική τους διαμόρφωση.
