Ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο– Από τη στήλη “ΤΟ ΚΟΥΜΠΙ” του Θέμη Απατσίδη

κουμπί = κόμβος, σύμπλεξη, ευαίσθητο σημείο

Ο ΕΟΡΔΑΪΚΟΣ ΠΑΛΜΟΣ και το E-PTOLEMEOS.GR παρουσιάζουν τη νέα στήλη με τίτλο ‘ΤΟ ΚΟΥΜΠΙ’, που υπογράφει ο εκπαιδευτικός Θέμης Απατσίδης. Με την κριτική ματιά του, θα καταπιάνεται κάθε Τετάρτη θέματα επικαιρότητας, αλλά και με θέματα διαχρονικά. Τον καλωσορίζουμε στην ομάδα των συνεργατών μας.

Συνηθίσαμε να βαδίζουμε μηχανικά. Τα όνειρά μας τσαλακώνονται στον στρόβιλο της καθημερινότητας, αλλά εμείς επιμένουμε να σφυρίζουμε αδιάφορα.

Η Πτολεμαΐδα, η νεότερη πόλη της Ελλάδας, έχει γεράσει πρόωρα. Αφού πρόσφερε τα σπλάχνα της για το βιομηχανικό και οικονομικό άλμα της Ελλάδας κατά την προηγούμενη 60ετία, σήμερα βρίσκεται στην εντατική. Βασική αιτία η μονόπλευρη ανάπτυξη.

Μεγαλώσαμε σε έναν δήμο μαθαίνοντας ότι ανάπτυξη σημαίνει να είσαι δημόσιος υπάλληλος σε κρατική βιομηχανία. Ταπεινώσαμε μια περιοχή, πρότυπο ισορροπημένου κλίματος, σε πρωταθλήτρια της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και των καρκίνων του πνεύμονα. Αφήσαμε έναν από τους πιο εύφορους κάμπους της χώρας να ρημάξει, χωρίς ουσιαστική αποζημίωση. Διότι μπορεί να αποζημιώθηκαν ατομικά οι αγρότες για τα χωράφια που δάνεισαν, όμως ο τόπος δεν εισέπραξε ποτέ κανένα τέλος εξόρυξης και το χειρότερο, τα απαλλοτριωμένα εδάφη άλλαξαν χέρια μέσα σε μια νύχτα.

Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι συνεχίζουμε το ίδιο λάθος. Εξακολουθούμε να προσανατολιζόμαστε σε μονοσήμαντους μύθους. Πιστεύουμε ακόμη πως η επιβίωση ενός τόπου καθορίζεται αποκλειστικά και μόνο από τη βιομηχανία και τον δημόσιο τομέα. Με λίγα λόγια, παραμένουμε αγκιστρωμένοι σε αναπτυξιακά πρότυπα του παρελθόντος.

Όσο, όμως, οι εξελίξεις τρέχουν, δεν έχει νόημα να κλαίμε για ό,τι χάσαμε. Χρειαζόμαστε μια νέα αναπτυξιακή ταυτότητα, που να είναι ανταγωνιστική και να δημιουργεί προσδοκίες. Στο πλαίσιο της έξυπνης και βιώσιμης ανάπτυξης, η Εορδαία μπορεί να παραμείνει ενεργειακό κέντρο στηριγμένο στην αρχή της αειφορίας και παράλληλα να αναδείξει ένα συγκριτικό της πλεονέκτημα. Σήμερα, η μεγάλη πρόκληση είναι η αξιοποίηση του τεράστιου πολιτιστικού μας κεφαλαίου, το οποίο παραμένει αναξιοποίητο.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σήμερα, η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι πλέον ένα σύνολο αντικειμένων με μοναδικό σκοπό τη συντήρηση, αλλά αναπόσπαστο κομμάτι της οικονομίας κάθε τόπου. Αναγνωρίζεται ως αυτοτελής οικονομικός κλάδος, ο οποίος αναλώνει πόρους, παράγει προϊόντα, δημιουργεί απασχόληση και αποδίδει σημαντικά κέρδη. Θεωρείται, μάλιστα, το αποτελεσματικότερο εργαλείο ανάπτυξης, αφού έχει αποδειχθεί ερευνητικά ότι η πολιτιστική επένδυση έχει τη μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία από κάθε άλλη επένδυση.

Ο κορυφαίος ίσως πολιτιστικός μας πόρος είναι η βιομηχανική μας κληρονομιά και πρωτίστως ο ΑΗΣ Πτολεμαΐδας, ο οποίος λειτούργησε από το 1959 μέχρι το 2011. Ιερή μας ευθύνη στη μνήμη των χαμένων λιγνιτωρύχων και των χωριών που έσβησαν από προσώπου γης, να χαρακτηριστεί ο ΑΗΣ Πτολεμαΐδας διατηρητέο μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς. Δεν αρκεί ο χαρακτηρισμός 21 αντικειμένων ως κινητά μνημεία, απαιτείται να διατηρηθούν τα κτίρια του ΑΗΣ (πύργοι ψύξης, καμινάδες), με τον εξοπλισμό (στρόβιλο, control), όλους τους τομείς λειτουργίας και φυσικά ο βασικός εξοπλισμός των ορυχείων (αποθέτες, καδοφόροι εκσκαφείς, ταινιόδρομοι), ώστε να μπορεί να συγκροτηθεί ένα σύγχρονο μουσείο. Γιατί το σύγχρονο μουσείο δεν είναι αποθήκη νεκρών αντικειμένων, αλλά σύνολο λειτουργιών που παρέχουν αυθεντικό βίωμα στον επισκέπτη.

Έρρωσθε!

}… ιερό μας χρέος, να χαρακτηριστεί ο ΑΗΣ Πτολεμαΐδας διατηρητέο μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς … ~