Ο Πρόεδρος της Κοινότητας Αετού και ο Δήμαρχος Αμυνταίου προσκαλούν το κοινό να παραβρεθεί στην τελετή του ετήσιου μνημόσυνου για τα 81 χρόνια από την εκτέλεση κατοίκων της περιοχής από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής. Η εκδήλωση μνήμης θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 29 Μαρτίου 2025, στη Δημοτική Κοινότητα Αετού, τιμώντας τα θύματα της ναζιστικής θηριωδίας στις 28 Μαρτίου 1944.
Πρόγραμμα:
ΣΑΒΒΑΤΟ 29 ΜΑΡΤΙΟΥ 2025
Ώρα: 7:30 π.μ.
Θεία Λειτουργία στον Ι. Ν. Αγίου Γεωργίου Αετού, (Προεξάρχοντος του Σεβασμιότατου Μητροπολίτου Καστοριάς κ.κ. Καλλίνικου)
Ώρα: 8:00 π.μ.
Επίσημη έπαρση της σηµαίας στο μνημείο των πεσόντων.
Ώρα: 09:45 π.μ.
Πέρας προσέλευσης Επισήμων
Ώρα: 10:00 π.μ.
«Πάνδηµος δοξολογία στον Ι.Ν.ΑΥ. Γεωργίου (Κοινότητα ΑΕΤΟΥ)
Ώρα: 10:45 π.μ.
1) Επίσηµη δέηση στο Ηρώο των εκτελεσθέντων
2) Εκφώνηση του πανηγυρικού της ημέρας
3) Προσκλητήριο των εκτελεσθέντων
4) Κατάθεση στεφάνων
5) Σιγή ενός λεπτού
6) Ανάκρουση Εθνικού Ύμνου
7) Πέρας Τελετής ( Ακολουθεί Δεξίωση )
Ιστορικό των γεγονότων:
27 Μαρτίου 1944: Μία Γερμανική φάλαγγα κατευθύνεται από το Αμύνταιο προς τον Αετό, με σκοπό να συγκεντρώσουν τρόφιμα για τον στρατό τους. Άλλά στο δρόμο ανάμεσα Πεδινού -Αετού συναντούν δύο αντάρτες και τους πυροβολούν. Ο ένας διέφυγε, ο δε άλλος τραυματίζεται θανάσιμα ( είναι ο Τζίκας από το Αμύνταιο). Προσπαθεί να διαφύγει, μα είναι αδύνατο, οι δυνάμεις του τον εγκαταλείπουν, καταλαβαίνει ότι το τέλος έχει έρθει, μα δεν θέλει να πουλήσει τόσο φθηνά στους διώκτες του την ζωή του. Απασφαλίζει την χειροβομβίδα και ξαπλώνει πάνω της περιμένοντας τους διώκτες του. Όταν φθάνουν οι Ναζί αναποδογυρίζουν το σώμα του, συγχρόνως όμως εκρήγνυται η χειροβομβίδα και σκοτώνει έναν γερμανό. Οι Γερμανοί παίρνουν τους νεκρούς και επιστρέφουν στο Αμύνταιο. Οι κάτοικοι του Αετού γνωρίζουν την βαρβαρότητα των Ναζί και περιμένουν με θάρρος τα γνωστά αντίποινα.
28 Μαρτίου 1944: Οι Γερμανοί από την βαθιά νύκτα έχουν περικυκλώσει το χωριό και με το ξημέρωμα καλούν τους άνδρες από 16 ετών και πάνω να συγκεντρωθούν στην πλατεία του χωριού. Όλοι γνωρίζουν τι σημαίνει η πρόσκληση αυτή, και ο καθένας αναλογίζεται, θα τους σκοτώσουν όλους, λίγους, ή θα καταστρέψουν όλο το χωριό, όπως έκαναν στην Κλεισούρα, στους Πύργους και αλλού; Καλούν τον Πρόεδρο της Κοινότητας Γεωργιάδη Χρήστο να τους παραδώσει 16 άνδρες για εκτέλεση. Η απάντηση ήταν αρνητική. Δεν έχω να δώσω κανέναν, ή μη μόνο τον εαυτό μου, και αφήστε τους άλλους να πάνε στα σπίτια τους. Δεν αποδέχονται την προσφορά και τότε μπαίνουν στους συγκεντρωμένους και διαλέγουν οι ίδιοι 16 άνδρες και τους απομονώνουν. Όμως μπροστά στο μεγάλο κακό υπάρχει και άλλος Ήρωας που θέλει να θυσιάσει τον εαυτό του χάριν άλλων, είναι ο Γκιουλέκας Βασίλειος που απευθύνεται στο διερμηνέα και του λεει πέστε στον διοικητή σας ότι εγώ είμαι υπεύθυνος, όλοι οι άλλοι είναι αθώοι, αφήστε τους να πάνε στα σπίτια τους. Μα και αυτή η πρόταση δεν γίνεται δεκτή. Αφού διέταξαν τους άλλους να πάνε στα σπίτια τους, πήραν τους 16 άνδρες και τους οδήγησαν σ΄ αυτόν εδώ τον τόπο και άρχισαν να τους σκοτώνουν τον έναν μετά τον άλλο. Τότε σκορπίζουν προς όλα τα σημεία και οι Γερμανοί τους σκοτώνουν όπου τους προλαβαίνουν. Τρεις με την φυγή σώθηκαν , ο Δόνιες Ιωάννης, ο Δαρβάρης Σταύρος και ο Λυπίτκας Τρύφων. Κοντά στο αυτοκίνητο των Γερμανών παρέμεινε ο Νικολάου Παναγιώτης, που βλέποντας να σκοτώνονται οι συμπατριώτες του δεν μπόρεσε να αντέξει. Ορμά στο Γερμανό που βρισκόταν δίπλα του και προσπαθεί να τον αφοπλίσει, γίνεται πάλη, μα ο Γερμανός ζητάει βοήθεια από τους άλλους Ναζί που τρέχουν σε βοήθεια του τότε αφήνει το Γερμανό, τρέπετε σε φυγή για να σωθεί. Δυστυχώς οι σφαίρες τον βρίσκουν και πέφτει βαριά τραυματισμένος και ανήμπορος να φύγει, θυσιάζεται και αυτός στο βωμό της λευτεριάς.
