Η μεγάλη υποχώρηση των γεννήσεων στην Ελλάδα και η συνεχής μετάθεση της απόκτησης παιδιών σε μεγαλύτερες ηλικίες αποτυπώνονται στο Flash News 9 του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ), με τίτλο «Η κατάρρευση των γεννήσεων μετά 2008-2009 στην Ελλάδα», με βάση τις αναλύσεις του καθηγητή Δημογραφίας και διευθυντή του Ινστιτούτου Βύρωνα Κοτζαμάνη. Η εικόνα είναι ακόμη πιο ανησυχητική για τη Δυτική Μακεδονία, καθώς στοιχεία του ίδιου ερευνητή για την περίοδο 2009-2024, που μεταδίδει το thebest.gr από το ΑΠΕ-ΜΠΕ, κατατάσσουν Γρεβενά, Κοζάνη και Φλώρινα μεταξύ των μόλις έξι περιοχών της ηπειρωτικής χώρας όπου οι γεννήσεις μειώθηκαν περισσότερο από 50%.
Σύμφωνα με το ΙΔΕΜ, οι γεννήσεις στην Ελλάδα από 117.600 κατά μέσο όρο ετησίως το 2008-2009 εκτιμάται ότι περιορίζονται στις περίπου 65.000 το 2025-2026, καταγράφοντας πτώση της τάξης του 44%. Πρόκειται για μια εξέλιξη που δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Η μείωση είχε αρχίσει από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 και συνεχίστηκε σχεδόν αδιάλειπτα, με εξαίρεση την περίοδο 2003-2009, όταν καταγράφηκε μια μικρή αύξηση, η οποία συνδέεται κυρίως με τη μαζική είσοδο αλλοδαπών στη χώρα μετά το 1990.
Ένας από τους βασικούς λόγους είναι ότι οι νεότερες γενιές γυναικών αποκτούν λιγότερα παιδιά. Όσες γεννήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1950 απέκτησαν κατά μέσο όρο περίπου δύο παιδιά, ενώ για τις γυναίκες που γεννήθηκαν γύρω στο 1985 ο αντίστοιχος αριθμός έχει υποχωρήσει σε λιγότερα από 1,5 παιδιά. Την ίδια στιγμή, μειώνεται και το πλήθος των γυναικών που βρίσκονται στις κύριες αναπαραγωγικές ηλικίες.
Ειδικότερα, οι γυναίκες ηλικίας 25 έως 44 ετών μειώθηκαν κατά περίπου 480.000, δηλαδή κατά 28%, μεταξύ των περιόδων 2008-2009 και 2025-2026. Όπως εξηγεί η ανάλυση του ΙΔΕΜ, αυτό οφείλεται πρωτίστως στο γεγονός ότι φτάνουν πλέον σε ηλικία τεκνοποίησης όλο και μικρότερες αριθμητικά γενιές, ως αποτέλεσμα της μακροχρόνιας υποχώρησης των γεννήσεων. Δευτερευόντως επιδρά και η μετανάστευση, καθώς την τελευταία δεκαπενταετία έφυγε από τη χώρα μέρος των ανθρώπων αυτών των ηλικιών.
Παράλληλα, η απόκτηση παιδιών μετατίθεται σταθερά σε μεγαλύτερες ηλικίες. Η μέση ηλικία τεκνοποίησης ήταν 30,2 έτη το 2008 και 30,3 το 2009, ενώ για το 2025 και το 2026 εκτιμάται αντίστοιχα στα 32,2 και 32,3 έτη. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με τον μικρότερο αριθμό γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας και τη χαμηλότερη γονιμότητα, εντείνει τη μείωση του συνολικού αριθμού γεννήσεων.
Η ιδιαίτερα βαριά εικόνα στη Δυτική Μακεδονία
Η πανελλαδική τάση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν εξεταστεί σε περιφερειακό επίπεδο. Σύμφωνα με στοιχεία του Βύρωνα Κοτζαμάνη για την περίοδο 2009-2024, οι γεννήσεις στη χώρα μειώθηκαν μεταξύ των δύο συγκεκριμένων ετών κατά 42%, από 117,44 χιλιάδες σε 68,31 χιλιάδες.
Σε έξι περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας, όμως, η υποχώρηση ξεπέρασε το 50%. Πρόκειται για τη Θεσπρωτία, τα Γρεβενά, τη Φθιώτιδα, την Κοζάνη, την Ευρυτανία και τη Φλώρινα. Το γεγονός ότι οι τρεις από τις έξι αυτές περιοχές ανήκουν στη Δυτική Μακεδονία αποτυπώνει με ιδιαίτερη ένταση τη δημογραφική πίεση που δέχεται η Περιφέρεια.
Στον αντίποδα, σε έξι νησιωτικές περιοχές η μείωση των γεννήσεων ήταν μικρότερη από 30%, ενώ σε Κυκλάδες και Ζάκυνθο δεν ξεπέρασε το 15%, γεγονός που δείχνει ότι η δημογραφική εξέλιξη δεν είναι ίδια σε ολόκληρη τη χώρα.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το δημογραφικό πρόβλημα στη Δυτική Μακεδονία δεν αποτελεί απλώς αντανάκλαση μιας πανελλαδικής τάσης, αλλά εμφανίζεται με μεγαλύτερη ένταση, καθώς Κοζάνη, Γρεβενά και Φλώρινα συγκαταλέγονται στις περιοχές με τις μεγαλύτερες απώλειες γεννήσεων στην Ελλάδα την τελευταία δεκαπενταετία.
Αναλυτικά η δημοσίευση του ΙΔΕΜ εδώ
