Άστρο λαμπρό τους οδηγεί – Γράφει ο Ιωάννης Θεμ. Καμπούρης

ΟΙ ΜΑΓΟΙ

Στην γιορτή των Χριστοuγέννων η Ορθόδοξος  Εκκλησία τιμά  την μνήμη των τριών Μάγων. Τη νύχτα τού προσκυνήματος των Μάγων, μάς την περιγράφει γλαφυρά ο Ματθαίος στό Ευαγγέλιό του: «Του δε Ιησού γεννηθέντος έν Βη­θλεέμ της Ιουδαίος έν ήμέραις ’Ηρώδου τού βασιλέας, Ιδού μάγοι από Ανατο­λών παρεγένοντο εις Ιεροσόλυμα, λέ­γοντας: πού έστιν ο τεχθείς βασιλεύς των Ιουδαίων; Είδομεν γάρ αύτού τδν Αστέρα έν τη Ανατολή καί ήλθομεν προσκυνησαι αύτώ. Άκούσας δεο Ηρώδης ο βασιλεύς καί πασα Ιεροσόλυμα μετ’ αυ- του καί συναγαγών πάντας τους Αρχιε­ρείς καί γραμματείς τού λαού έπυνθάνετο παρ’ αυτών πού ο Χριστός γενναται. Οι δε είπον αύτώ: έν Βηθλεέμ της Ιου­δαίας: ουτω γάρ γέγραπται διά τού προφήτου καί συ Βηθλεέμ, φη Ιούδα, ούδαμώς έλαχίστη εΐ έν τοίς ηγεμόσιν ’Ι­ούδα· έκ σου γάρ εξελεύσεται Ηγούμενος όστις ποιμανεΐ τόν λαόν μου τον Ισραήλ. Τότε ‘Ηρώδης λάθρα καλέσας τούς μάγους ηκρίβωσε παρ’ αύτών τον χρόνον του φαινομένου Αστέρος καί πέμψας αυτούς εις Βηθλεέμ είπε” πορευθέντες Ακριβώς, εξετάσατε περί τού παιδι­ού, έπάν δέ εύρητε, Απαγγείλατε μοι, όπως καγώ ελθών προσκυνήτσω αυτώ. Οι δέ ακούσαντες του βασιλέως έπορεύθησαν και Ιδού δ Αστηρ ον είδον έν τη Ανατολή προήγεν αύτούς, έως έλθών έστη έπάνω, ου ην το παιδίον. Ιδοντες δέ τον Αστέρα εχάρησαν χαραν μεγάλην σφόδρα, καί έλθόντες εις την οικίαν εύρον το παιδίον μετά Μαρίας της Μητρός αυτού, καί πεσόντες προσεκύνησαν αύτώ καί ανοίξαντες τούς θησαυρούς αύτών προσηνεγκαν αύτώ δώρα, χρυσόν καί λίβανον καί σμύρναν καί χρημστισθέντες (= λαβόντες θεόθεν την οδηγίαν) κατ’ όναρ μη ανακάμψαι πρός Ηρώδην δι’ άλλης οδού ανεχώρησαν στην χώρα αύτών».

Ποιοί ονομάζονταν Μάγοι? και ποιά  επιρροή είχαν στους βασιλείς?.

Οι μάγοι στους Μήδους καί τούς Πέρσας αποτελούσαν ιδιαίτερη Ιερατική τάξη πού ίδρυσε αυτός θεμελιωτής της περσικής θρησκεί­ας ο Ζωροάστρης. Αλλά καί οι άνθρω­ποι πού καταγίνονταν με τις φυσικές επιστήμες, την Αστρολογία και την θεολο­γία και γενικώς, όλοι οι μορφωμένοι   ονομάζονταν μάγοι. Ερμήνευαν τα όνειρα και ή γνώμη των ήταν σεβαστή από τούς άρχοντας και τούς βασιλείς, των όποια συχνά, όπως μας πληροφορεί Ηρόδο­τος, γίνονταν παιδαγωγοί, σύμβουλοι και φύλακες των τάφων. ‘Εξασκούσαν ακόμη οι μάγοι μεγάλη Επιρροή στους βασι­λείς, τόση ώστε κατάχρηση της επιρροής των αυτής από μερικούς μάγους, όπως επίσης ή κακή χρησιμοποίηση των γνώσεων τούς είχε ως αποτέλεσμα ή λέξις μάγος νά σημαίνει κατόπιν απατεώνας. Μάγους όμως δεν είχαν μόνον οι Μίδοι και οι Πέρσες, Αλλά και ο! Βαβυλώνιοι και άλλοι λαοί στους κατοπινούς χρόνους.

Με τι καταγίνονταν  οι μάγοι που ήλθαν να προσκυνήσουν τον Κύριο;    Το ερώτημα σε    όλους τους αίώνες που έχουν διαρρεύσει μένει αναπάντητο, πα­ρά το γεγονός ότι από του έκτου αιώνος επικρατεί ή γνώμη ότι οι μάγοι αυτοί ήσαν βασιλείς. Την γνώμη υποστη­ρίζουν ο Ωριγένης, ο θεοφύλακτος, ο Χρυσόστομος και άλλοι και φαίνεται να έδωσαν λαβή στην υποστήριξη της, οι διάφοροι ψαλμοί, με την ποίηση τους και αυτοί. Σε Αρχαιότερη όμως εποχή είχε διατυπωθεί ή γνώμη ότι ασκούσαν την μαντεία, την Αστρολογία και την μα­γεία δηλαδή, καθαρώς, διαβολικές τέ­χνες και ότι, όπως μάς πληροφορεί ο Ωριγένης «μέ την μαγεία αντελήφθησαν την εξασθένηση της δυνάμεως του δαί­μονος και πείσθηκαν ότι γεννήθηκε ο Χριστός παρατηρώντας το άστρο στον ουρανό» .Αλλά και από που έφθασαν οι μάγοι, δεν ξέρουμε. Το Ευαγγέλιο λέγει από Ανατολών, αυτό όμως σημαίνει προ­φανώς από χώρα πού είναι προς ανατολάς. Από αυτό το γεγονός άλλοι συγ­γραφείς, όπως ο Κλήμης ο Άλεξανδρεύς, ο Ευθύμιος, ο θεοφύλακτος και άλλοι λέ­γουν ότι έφθασαν από την Περσία, άλ­λοι όπως ο Ιερώνυμος από τη Χαλδαία και άλλοι από την Αραβία. Κατά τον καθηγητή Δυοβουνιώτη, το πιθανότερο είναι ότι οι μάγοι ήρθαν από την Αρα­βία και ίσως να κατάγονταν από τον Βαλαάμ που είχε προφητεύσει ότι «θέλει Ανατείλει άστρο εξ Ιακώβ και θέλει εγερθεί άνθρωπος εξ Ισραήλ».

«Λέγουσει τούς μάγους του Βαλαάμ λέ­γει ο Θεοφύλακτος απογόνους είναι τού μάντεως».

Ενα άλλο Ερώτημα πού μένει ανα­πάντητο» είναι πόσοι ήταν αριθμητικά οι Μάγοι και πώς 0νομάζονταν; Επικρατεί μόνο στην Εκ­κλησία και από αρχαιοτάτων χρόνων ή γνώμη ότι ήσαν τρείς, όπως αναφέρουν ο Ώριγένης, ο Αυγουστίνος και Λέων ο Μέγας. Τρείς επίσης είναι ο! μάγοι πού παρίστανται στις κατακόμβες να προσκυνούν τον Κύριο. ’Ασφαλώς όμως στον προσδιορισμό αυτού του αριθμού έπαιξε ρόλο το γεγονός άτι πρόσφεραν τρία δώρα: σμύρνα, χρυσό και λίβανο. Ε­πίσης μόνον βατό του 6ου αιώνα ή παράδοση αναφέρει και τα ονόματα των Κάσπαρ, Μέλχιωρ, Βαλτάσωρ. Στους νεωτέρους όμως χρόνους και άλλα ονόματα αποδίδονται στους μάγους: Μαλγαλάτ, Γαλγαλάτ, Σαραΐμ ή ’Απέλλιος, κατ’ άλλους δε Αμηρος, Δαμασκός ή ‘Ατωρ» Σατώρ, Περάτωρ.

Σε ένα αρχαιότατο κείμενο στηριζόμενο σε απόκρυφους παραδόσεις ,αναφέρεται ότι οι μάγοι ήταν δώδεκα, ότι είχαν εκλεγεί από το έθνος των και ότι περίμεναν πολλούς αιώνες, διαδεχόμενοι ο πατέρας το γιό να φανεί το άστρο πού προφήτευσε ο Βαλαάμ. Στο ίδιο κείμενο αναφέρεται ότι ο Απόστολος Θωμάς πήγε στην Περσία, βάπτισε τους μάγους αυτούς, πού κήρυξαν κατόπιν το Ευαγγέλιο και πέθαναν με μαρτυρικό θάνατο στην Αραβία. Ή Δυτική Εκκλησία υποστηρίζει ότι κατέχει τα σώματα των τριών μάγων στο ναό της Κολωνίας και εορτάζει την μνήμη τους στις 6 Ιανουάριου.

‘Ενα τελευταίο ερώτημα, σχετικά μέ τούς μάγους, είναι πότε προσκύνησαν τόν Κύριο. Κατά το ευαγγέλιο του Ματ­θαίου, ο Ηρώδης θυμωθείς διότι ενεπαίχθει από τους μάγους, οι όποιοι προτού προσκυνήσουν τον Κύριο τού είπαν ότι το άστρο πού τούς οδηγούσε φάνηκε πριν δύο χρόνια, διέταξε να θανατωθούν όλα τα παιδιά στη Βηθλεέμ και τα πέριξ α­πό ηλικία δύο ετών και κάτω, υπολογίζοντας ότι ο Χριστός γεννήθηκε κατά την εμφάνιση του αστέρος και άρα κατά την εποχή του προσκυνήματος θα ήτο δύο ετών. 0 απολογισμός όμως αυτός δεν φαίνεται να είναι ακριβής, διότι μας αναγκάζει να παραδεχθούμε ότι το άστρο φάνηκε ευθύς ως γεννήθηκε ο Κύριος και όχι προ της γεννήσεως, ώστε ο! μάγοι αναχώρησαν από την Αραβία ή την Περσία να φθάσουν ολίγον μετά τη γέννηση στη Βηθλεέμ. Οι πλείστοι των Πατέρων της Εκκλησίας παραδέχον­ται ότι το Αστρο» φάνηκε προ της Γεννήσεως. Προ πολλού χρόνου δοκεί  μοι, γράφει ο Χρυσόστομος, ο Αστήρ φανήναι. Επίσης ο Θεοφύλακτος, γράφει: «ό Αστήρ προ του γεννηθήναι τόν Κύριον έφάνη τοις μάγοις. ’Αλλά και ο ‘Απόστολος Λουκάς μαρτυρεί ότι αφού διέρρευσαν σαράντα μέρες και ο Ιωσήφ με την Μαρία προσήγαγαν το Θείο Βρέφος στο ναό των Ιεροσολύμων, επέστρεφαν στην πόλη της Ναζαρέτ. ’Αφού όμως το προσκύνημα των μάγων στη Βη­θλεέμ, στην οποία μόνο σαράντα μέρες έμεινε ή Αγία Οικογένεια, σημαίνει ότι Προσκύνημα έγινε λίγες μόνον μέρες μετά τη γέννηση.                                      .

Υ.Γ Ο μεγάλος θαλασσοπόρος Μάρκο Πόλο αναφέρει σε βιβλίο του, πως στην Περσία του έδειξαν το σπίτι ενός από τους τρείς μάγους.

Ιωάννης Θεμ Καμπούρης

Οικονομολόγος