Αφορμή για τις σκέψεις αυτές στάθηκε η αιφνίδια και εν κρυπτώ και παραβύστω απόφαση του Δημάρχου Κοζάνης να ζητήσει κατάργηση του Ληξιαρχείου Αιανής, αίτημα που έγινε δεκτό από το Υπουργείο Εσωτερικών. Τον Απρίλιο του 2024 υπήρξε έγγραφο του Δήμου Κοζάνης, με το οποίο ζητούσε αναίρεση παλιότερης αίτησής του για κατάργηση του Ληξιαρχείου. Καταθέτουμε τις παρακάτω παρατηρήσεις:
α) Ο Δήμαρχος Κοζάνης ελέγχεται ως ανακόλουθος, αφού κάποιους μήνες πριν είχε αναιρέσει την αίτηση κατάργησης του Ληξιαρχείου Αιανής και διαβεβαίωνε ότι το θέμα έχει λήξει και δεν θα καταργηθεί το Ληξιαρχείο Αιανής.
β) Μια τέτοια απόφαση (αν έπρεπε να ληφθεί) δεν λαμβάνεται εν αγνοία του Δημοτικού Συμβουλίου, το οποίο έδειξε να έχει πλήρη άγνοια και να αιφνιδιάζεται.
γ) Το ερώτημα που τίθεται είναι: ποιος είναι ο πραγματικός λόγος της εμμονής του Δημάρχου να καταργήσει ένα ιστορικό Ληξιαρχείο, το Ληξιαρχείο Αιανής, που υφίσταται από την απελευθέρωση της περιοχής μας (1912) και εντεύθεν; Τι θα κερδίσει ο Δήμος Κοζάνης; Έναν υπάλληλο που θα τον μεταφέρει – πιθανόν- στην Κοζάνη;
δ) Δεν μπορεί να γίνει κατανοητή η αιφνίδια απόφαση. Στον ν. 3852/2010 για τη σύσταση των καλλικρατικών Δήμων, στο άρθρο 83 προβλέπεται: « Το Συμβούλιο της Δημοτικής Κοινότητας… διατυπώνει προτάσεις σχετικά με τα ακόλουθα θέματα: α) τις υπηρεσιακές μονάδες του δήμου για τις οποίες συντρέχουν δυνατότητες λειτουργίας στη δημοτική κοινότητα με κριτήριο ότι θα συμβάλλουν στην καλύτερη εξυπηρέτηση των δημοτών και στην ανάπτυξη της περιοχής, β) την αξιοποίηση των ακινήτων του δήμου που βρίσκονται στην περιοχή της δημοτικής κοινότητας, γ) την πολεοδομική ανάπτυξη και ανάπλαση της περιοχής, δ) τη συντήρηση των δημοτικών οδών, τη συντήρηση, καθαριότητα και λειτουργία των πλατειών, δημοτικών αλσών, κήπων, υπαίθριων χώρων αναψυχής και γενικά όλων των κοινόχρηστων χώρων και κοινωφελών χώρων της περιοχής της δημοτικής κοινότητας, ε) την κυκλοφορία και τη συγκοινωνία της περιοχής της δημοτικής κοινότητας κλπ».
Αν όλες αυτές οι πρόνοιες του καλλικρατικού νόμου δεν ενδιαφέρουν τον Δήμαρχο Κοζάνης, τότε ορθώς, με αυθαίρετο τρόπο πήρε μιαν απόφαση. Όλα αυτά όμως που προβλέπει ο εν λόγω νόμος είναι «αντικείμενα» ενός υπαλλήλου που τυπικά καλύπτει το ληξιαρχείο των πρώην Δήμων, αλλά κατ’ ουσίαν ασχολείται με όλα τα σημαντικά θέματα που προβλέπει ο ν. 3852.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι: Αν το Συμβούλιο της Δημ. Κοινότητας βάσει του νόμου μπορεί να προτείνει υπηρεσιακές μονάδες για την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών, πώς είναι δυνατόν ο Δήμαρχος αντ’ αυτού να ακυρώνει μια υπηρεσιακή δομή, που αγκαλιάζει έναν μεγάλο αριθμό αναγκών στα όρια των Δημοτικών κοινοτήτων του Δήμου Κοζάνης;
ε) Ο καλλικρατικός δήμος Κοζάνης είναι από τους μεγαλύτερους γεωγραφικά δήμους της χώρας. Αν θέλει ο Δήμαρχος, όχι να καταργεί εν κρυπτώ δομές, αλλά να συνεργαστεί με τους Δημοτικές κοινότητες των πρώην Δήμων, μπορεί να λάβει μια γενναία και χρήσιμη απόφαση: πρέπει να συστήσει τεχνικούς σταθμούς στις έδρες των πρώην Δήμων, όπου θα υπάρχουν κάποια μηχανήματα (JCB, φορτηγάκι, σκούπα αυτοκινούμενη, και εργαλεία φροντίδας, όπως χλοοκοπτικά μηχανήματα, μεσινέζες κ.α). Με τον τρόπο αυτόν θα υπάρχει ταχύτητα στην εξυπηρέτηση των κοινωνιών των πρώην Δήμων και εξοικονόμηση χρημάτων. Δεν γίνεται, για κάποια βλάβη που συμβαίνει σε ένα μακρυνό σημείο του Δήμου, να ξεκινά ένα μηχάνημα από την Κοζάνη. Σκεφτείτε ότι ένα JCB θα χρειαστεί μιάμιση ώρα να φτάσει, για παράδειγμα, στο Κτένι, ενώ αν υπήρχε στην Αιανή, θα έφτανε σε ένα τέταρτο, για να διορθώσει μια ζημιά. Με τον τρόπο αυτό θα εξοικονομούνταν χρόνος, αλλά και χρήματα, τα οποία επιβαρύνουν όλους μας ως πολίτες του Δήμου Κοζάνης. Θα χρειαστεί βέβαια να αποσπάσει κάποιους χειριστές, που θα καλύπτουν πραγματικά μεγάλες ανάγκες στις δημοτικές κοινότητες.
στ) Γενικώς, οι καλλικρατικοί Δήμοι ως θεσμός απέτυχαν κι αυτό είναι βιωμένη εμπειρία όλων μας. Ούτε μεγάλα έργα μπόρεσαν να υποστηρίξουν στον διευρυμένο δήμο, ούτε την καθημερινότητα των δημοτικών και τοπικών κοινοτήτων εξυπηρετούν ικανοποιητικά. Διαπιστώνεται ότι αντέγραψαν μια επιδέξια γραφειοκρατία του κεντρικού κράτους, η οποία υπογράφει την κακοδαιμονία της περιφέρειας. Το αποτέλεσμα είναι να «πεθαίνει» η περιφέρεια. Ακριβώς ό,τι κάνουν οι καλλικρατικοί δήμοι: ενισχύουν ένα υποτιθέμενο κέντρο και αποδυναμώνουν τις τοπικές κοινωνίες του Δήμου. Αυτό όμως ασφαλώς και δεν είναι η λύση. Οφείλουν να σκεφτούν οι διοικούντες του Δήμου Κοζάνης ότι, αν απονεκρωθούν οι τοπικές κοινωνίες, είναι μαθηματικά βέβαιο ότι θα ατονήσει σταδιακά και το κέντρο του Δήμου. Οι τοπικές κοινωνίες έχουν παραγωγική δυναμική, ιστορία, δραστηριότητες, πολιτισμό. Η περιοχή του πρώην Δήμου Αιανής, για παράδειγμα, έχει τις αρχαιότητες, βυζαντινούς ναούς, το Μουσείο Μακεδονικού αγώνα, αγροτική έκταση μεγαλύτερη από 30 χιλιάδες στρέμματα, κτηνοτροφική παραγωγή, ορυκτό πλούτο, δύο λίμνες κοντά της που περιμένουν αξιοποίηση, το πλατανόδασος, ορεινούς όγκους, καταφύγια για ορειβασία κλπ. Αντίστοιχα πλεονεκτήματα έχουν και οι άλλοι πρώην Δήμοι.
Ας αφήσουμε λοιπόν τις τοπικές κοινωνίες να αναπνεύσουν. Να δημιουργήσουν. Να παραγάγουν. Να δράσουν πολιτισμικά. Να ενισχυθούν κοινωνικά. Αυτό είναι ένα έξυπνο όραμα. Γιατί, αν οι γύρω από την πόλη περιοχές βοηθηθούν, θα έχει ανάπτυξη και η πόλη. Διαφορετικά, θα καταντήσει μια πόλη λίγων εκατοντάδων υπαλλήλων με πολύ χαμηλό κύκλο οικονομίας, τώρα μάλιστα που έκλεισαν μονάδες της ΔΕΗ, που προσπόριζαν ένα μεγάλο εισόδημα για την κοινωνία και την αγορά της πόλης της Κοζάνης.
ζ) Η παραπάνω παρατήρηση επισύρει το σενάριο της επανασύστασης των πρώην Δήμων. Η Κοινωνία των δημοτών του πρώην Δήμου Αιανής ήδη δείχνει διάθεση για διεκδίκηση της επανασύστασης του Δήμου Αιανής. Αυτό υποσημαίνει ότι υπάρχει ανάγκη να επιβιώσουν οι τοπικές κοινωνίες. Αλλά κάποιοι τους στερούν το λίγο οξυγόνο, που απαιτείται για να ζήσουν. Είναι γνωστό και ιστορικά ότι οι μικρές κοινότητες Ελλήνων μεγαλούργησαν, γιατί μπορούσαν να συνεργαστούν, να έχουν την ομοιογένεια, την κοινωνική σύμπραξη, την οικονομική δραστηριότητα προς όφελος της κοινότητας κλπ. Αυτό μπορεί να βοηθήσει και τις σημερινές τοπικές κοινωνίες, οι οποίες πρέπει να ζήσουν.
Συμπέρασμα: Αντί λοιπόν κ. Δήμαρχε να βυσσοδομείτε σε βάρος των τοπικών κοινωνιών γύρω από την πόλη της Κοζάνης, αντιγράφοντας τον υδροκεφαλισμό και την επικίνδυνη γραφειοκρατία του κεντρικού κράτους, η οποία πνίγει και καταστρέφει σταδιακά την περιφερειακή Ελλάδα, καλό είναι να δείτε με όραμα την ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής της επαρχίας Κοζάνης. Γιατί, όπως είπαμε, η ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών είναι βέβαιο ότι βοηθά και την πόλη μας. Οι κοινωνίες θα αντιδράσουν. Σπείρατε ανέμους και δυστυχώς θα θερίσετε θύελλες, με την καθόλου ανοιχτή και χωρίς όραμα πολιτική σας στάση.
Γρηγόρης Αθ. Κοντός
