Οδηγίες και υπενθυμίσεις προς τους δημότες για την αντιπυρική περίοδο 2026 απευθύνει το Τμήμα Περιβάλλοντος και Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Εορδαίας, με στόχο την πρόληψη πυρκαγιών και την καλύτερη προετοιμασία πολιτών και κοινοτήτων σε περίπτωση έκτακτου συμβάντος.
Η αντιπυρική περίοδος διαρκεί από την 1η Μαΐου έως τις 31 Οκτωβρίου, διάστημα κατά το οποίο ισχύουν συγκεκριμένοι περιορισμοί σε δασικές, χορτολιβαδικές, αγροτικές και προστατευόμενες περιοχές, καθώς και σε υπαίθριους χώρους που βρίσκονται σε απόσταση έως 300 μέτρων από αυτές. Οι περιορισμοί αφορούν, μεταξύ άλλων, την καύση υπολειμμάτων καλλιεργειών, χορτολιβαδικών εκτάσεων και βοσκοτόπων, ανάλογα με τον ημερήσιο δείκτη επικινδυνότητας πυρκαγιάς.
Σύμφωνα με την ενημέρωση του Δήμου, απαγορεύεται η καύση φυτικής βλάστησης σε σωρούς ανεξαρτήτως δείκτη επικινδυνότητας, ενώ η καύση απορριμμάτων απαγορεύεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Περιορισμοί ισχύουν επίσης για τη χρήση ειδών πυροτεχνίας, τα ιπτάμενα φαναράκια, τη χρήση φωτιάς για κατασκήνωση ή ψυχαγωγία, τις θερμές εργασίες στην ύπαιθρο, καθώς και για θρησκευτικές, πολιτιστικές ή αθλητικές εκδηλώσεις που περιλαμβάνουν χρήση πυρός.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη χρήση μηχανημάτων σε δασικό περιβάλλον. Γεωργικά και δασικά μηχανήματα, όπως τρακτέρ και θεριζοαλωνιστικές μηχανές, πρέπει να διαθέτουν μέσα άμεσης πυρόσβεσης, ενώ οι εργασίες πρέπει να γίνονται με τρόπο που να περιορίζει τον κίνδυνο πρόκλησης σπινθήρων ή ανάφλεξης.
Παράλληλα, οι ιδιοκτήτες, επικαρπωτές, μισθωτές, υπομισθωτές και νομείς οικοπέδων ή ακάλυπτων χώρων υποχρεούνται να προχωρήσουν σε καθαρισμό από την 1η Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου κάθε έτους και να υποβάλουν δήλωση καθαρισμού έως τις 15 Ιουνίου. Από τις 16 Ιουνίου έως τις 31 Οκτωβρίου προβλέπονται δειγματοληπτικοί έλεγχοι από τους Δήμους και έλεγχοι από το Πυροσβεστικό Σώμα κατόπιν καταγγελιών.
Τα πρόστιμα διαφοροποιούνται ανάλογα με την παράβαση. Για μη υποβολή δήλωσης και μη καθαρισμό προβλέπεται πρόστιμο 500 ευρώ, ενώ για μη υποβολή δήλωσης όταν ο καθαρισμός έχει πραγματοποιηθεί, το πρόστιμο ανέρχεται σε 100 ευρώ. Για μη καθαρισμό οικοπέδου προβλέπεται πρόστιμο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ και μέγιστο τα 2.000 ευρώ. Σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης καθαρισμού προβλέπεται ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι μηνών και χρηματική ποινή 5.000 ευρώ.
Ο απαιτούμενος καθαρισμός περιλαμβάνει την απομάκρυνση ξερών και σπασμένων δέντρων και κλαδιών, την απομάκρυνση ξερών χόρτων, φύλλων και λοιπής καύσιμης ύλης, την αραίωση θαμνώδους βλάστησης, καθώς και την απομάκρυνση εύφλεκτων ή εγκαταλελειμμένων υλικών. Τα υπολείμματα καθαρισμού δεν επιτρέπεται να τοποθετούνται σε κοινόχρηστους χώρους ή σε κάδους απορριμμάτων και ανακύκλωσης.
Στο πλαίσιο της πυροπροστασίας, υπενθυμίζεται και η εφαρμογή του Κανονισμού Πυροπροστασίας Ακινήτων που βρίσκονται εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων. Για συγκεκριμένες κατηγορίες ακινήτων με κτίσματα είναι υποχρεωτική η σύνταξη Εντύπου Αξιολόγησης Επικινδυνότητας και Τεχνικής Έκθεσης από αρμόδιο τεχνικό επιστήμονα, καθώς και η υποβολή Δήλωσης Εφαρμογής των μέτρων πυρασφαλείας.
Ο Δήμος Εορδαίας έχει επίσης καταρτίσει γενικούς πίνακες για την οργανωμένη προληπτική απομάκρυνση πολιτών σε περίπτωση εξελισσόμενης ή επικείμενης καταστροφής από δασική πυρκαγιά. Στους πίνακες καταγράφονται ανά κοινότητα οι χώροι καταφυγής, οι οδεύσεις διαφυγής, τα διαθέσιμα μέσα μεταφοράς, οι τρόποι ενημέρωσης των κατοίκων και τα στοιχεία για ευάλωτες ομάδες. Για την Πτολεμαΐδα, ενδεικτικά, αναφέρονται ως χώροι καταφυγής το γήπεδο ποδοσφαίρου, το ΕΑΚ, πάρκα της πόλης, το πρώην στρατόπεδο «Φούφα», ο χώρος πανηγυριού και το 3ο Γενικό Λύκειο.
Η ενημέρωση των πολιτών, σύμφωνα με το σχέδιο, μπορεί να γίνεται με κρούση καμπάνας, ενημέρωση πόρτα-πόρτα, ανακοινώσεις με μεγάφωνο, μέσα ενημέρωσης, την ΕΛ.ΑΣ. και εθελοντικές ομάδες. Για την απομάκρυνση προβλέπεται χρήση ιδιωτικών οχημάτων, ΚΤΕΛ και οχημάτων του Δήμου για ευάλωτες ομάδες.
Ξεχωριστές οδηγίες δίνονται και για την προετοιμασία των νοικοκυριών σε περίπτωση εκκένωσης. Οι πολίτες καλούνται να γνωρίζουν το σχέδιο πολιτικής προστασίας της κοινότητάς τους, να έχουν σχεδιάσει διαδρομή διαφυγής και εναλλακτικές οδούς, να ορίσουν σημείο συνάντησης της οικογένειας και να έχουν έτοιμη τσάντα έκτακτης ανάγκης με νερό, τρόφιμα, φακό, ραδιόφωνο, μπαταρίες, είδη πρώτων βοηθειών, χρήματα και σημαντικά έγγραφα.
Πριν από πιθανή εκκένωση, συνιστάται το κλείσιμο παραθύρων και θυρών, η απομάκρυνση εύφλεκτων αντικειμένων από εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους, το κλείσιμο παροχών αερίου, η απομάκρυνση ψησταριών από κτίρια, η σύνδεση σωλήνων νερού για χρήση από πυροσβέστες και η μέριμνα για κατοικίδια ή ζώα εκτροφής.
Ο Δήμος Εορδαίας επισημαίνει ότι ο ημερήσιος Δείκτης Επικινδυνότητας εκδίδεται από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, ενώ τις ημέρες με δείκτη 3, 4 ή 5 οι δημότες θα ενημερώνονται μέσω δελτίων τύπου, τοπικών μέσων ενημέρωσης, των προέδρων των κοινοτήτων και της επίσημης ιστοσελίδας του Δήμου.
