Η παραγωγική ανασυγκρότηση της Δυτικής Μακεδονίας ήταν το κύριο θέμα της Ανοιχτής Επιστολής του επικεφαλής, Γιώργου Κασαπίδη και των μελών συνδυασμού «Πορεία Δημιουργίας – Με πίστη στις Ανθρώπινες αξίες», με την οποία «εκφράζουν την αγωνία τους για τις εξελίξεις και την κατάσταση που επικρατεί»
Στην επιστολή τους επισημαίνουν την υστέρηση του χρονοδιαγράμματος παραγωγικής ανασυγκρότησης της Δυτικής Μακεδονίας και τις συνέπειές της στην τοπική κοινωνία και οικονομία, καταθέτοντας συγκεκριμένες προτάσεις προς την κατεύθυνση της αντιμετώπισής τους, που είναι οι εξής:
- ΠΡΟΣΕΛΚΥΣΗ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΠΕΝΔΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΜΥΝΤΙΚΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΣΤΗ
ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ.
- ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΝΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΩΝ ΓΙΑ ΑΝΕΓΕΡΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ.
- ΕΞΑΙΡΕΣΗ ΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΓΟΥΝΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΜΠΑΡΓΚΟ ΜΕ ΤΗ ΡΩΣΙΑ.
- ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ.
- ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΙΣΧΥΡΟΥ ΠΛΕΓΜΑΤΟΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ.
Τα μέλη του Συνδυασμού καλούν τον Πρωθυπουργό να αναλάβει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την υλοποίηση των προτάσεων που καταθέτουν.
Ολόκληρη η Επιστολή:
Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ,
Η Δυτική Μακεδονία, εδώ και έξι χρόνια, βρίσκεται αντιμέτωπη με πλήθος προβλημάτων, οικονομικών και κοινωνικών, που προκάλεσε η απόφαση της κυβέρνησης για την απολιγνιτοποίηση της περιοχής.
Η ανάγκη άμεσης παρέμβασης αποτυπώνεται και στα επίσημα στοιχεία. Μεταξύ των Απογραφών 2011 και 2021, ο μόνιμος πληθυσμός της Δυτικής Μακεδονίας μειώθηκε κατά 10,3%, έναντι 3,1% στο σύνολο της χώρας. Παράλληλα, το ποσοστό ανεργίας στην Περιφέρεια διαμορφώθηκε στο 11,9% κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026. (Πηγές: ΕΛΣΤΑΤ, Απογραφή 2021 και Έρευνα Εργατικού Δυναμικού Α΄ τριμήνου 2026.)
Η απολιγνιτοποίηση, η οποία άλλαξε απότομα και δυναμικά το παραγωγικό μοντέλο της περιοχής, δεν αφορά απλά το κλείσιμο των ορυχείων και των ΑΗΣ. Αφορά κυρίως την άμεση απώλεια θέσεων εργασίας, την απώλεια δορυφορικών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της περιφερειακής οικονομίας της ηλεκτροπαραγωγής με βάση το λιγνίτη, την απώλεια εισοδημάτων και κυρίως την ανάγκη να υλοποιηθεί ένα νέο παραγωγικό μοντέλο που θα δίνει αναπτυξιακή προοπτική, σε μια περιοχή που επί δεκαετίες στήριξε το ΑΕΠ της στο λιγνίτη καθώς και την ενεργειακή θωράκιση ολόκληρης της χώρας.
Ως συνδυασμός, τόσο όσο ήμασταν διοίκηση της Περιφέρειας, όσο και τώρα ως αντιπολίτευση, τονίζαμε ότι η απολιγνιτοποίηση και το νέο παραγωγικό μοντέλο θα πρέπει να συμβαδίζουν. Οι θέσεις εργασίας που χάνονται από το κλείσιμο των μονάδων, θα πρέπει να αναπληρώνονται ταυτόχρονα με νέες και σταθερές θέσεις εργασίας που θα δημιουργούνται από νέες επενδύσεις στην περιοχή.
Αυτό που σήμερα βιώνουμε είναι να τηρείται απαρέγκλιτα το χρονοδιάγραμμα της απολιγνιτοποίησης και να υστερεί δραματικά το χρονοδιάγραμμα της νέας παραγωγικής ανασυγκρότησης.
Παρά τις σημαντικές χρηματοδοτήσεις που έχουν προβλεφθεί μέσω του προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, η μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο δεν έχει γίνει ακόμη αισθητή στην καθημερινότητα των πολιτών. Το πρόωρο κλείσιμο ορυχείων και ΑΗΣ, χωρίς την ταυτόχρονη δημιουργία επαρκών θέσεων εργασίας και εισοδημάτων, ωθεί εργατικό και επιστημονικό δυναμικό στη μετανάστευση, εντείνει την ανεργία και επιταχύνει τη δημογραφική και οικονομική συρρίκνωση της περιοχής.
Το πρόγραμμα ΔΑΜ και γενικότερα όλα τα χρηματοδοτικά προγράμματα όσο μεγάλα κι αν είναι, με τις δεσμεύσεις και τις δυσχέρειες που εμφανίζουν αλλά και τον βαθμό ετοιμότητας των επιχειρήσεων που καλούνται να τα υλοποιήσουν, δεν μπορούν από μόνα τους να αντιμετωπίσουν μία τόσο σύνθετη οικονομική και κοινωνική κρίση.
Επανειλημμένα ως συνδυασμός, τονίζουμε ότι απαιτείται ένα στοχευμένο σχέδιο από την κυβέρνηση, που θα πρέπει άμεσα να κατευθύνει εμβληματικές επενδύσεις στην περιοχή και να δημιουργήσει ισχυρές υποδομές, ώστε και οι πόροι του ΔΑΜ να αποτελέσουν πραγματική ευκαιρία για την ανάπτυξη της περιοχής.
Κύριε Πρωθυπουργέ,
γνωρίζοντας ότι δεν μπορούμε να σας παραθέσουμε το πλήθος των προτάσεών μας για όλα τα ζητήματα που απασχολούν τη Δυτική Μακεδονία, σας υποβάλλουμε τις παρακάτω προτάσεις τις οποίες θεωρούμε πολύ κρίσιμες για το μέλλον της περιοχής μας:
- ΠΡΟΣΕΛΚΥΣΗ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΠΕΝΔΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΜΥΝΤΙΚΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΣΤΗ
ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
Θεωρούμε ότι η εγκατάσταση στη Δυτική Μακεδονία δύο παραγωγικών μονάδων της κρατικής αμυντικής βιομηχανίας μπορεί να αποτελέσει ένα νέο και ισχυρό πυλώνα ανάπτυξης για την περιοχή. Η πρόταση για δύο μονάδες ανταποκρίνεται στο μέγεθος των οικονομικών και κοινωνικών συνεπειών της απολιγνιτοποίησης και στην ανάγκη να αναπληρωθεί σημαντικό μέρος των θέσεων εργασίας και των εισοδημάτων που χάθηκαν από τη συρρίκνωση της λιγνιτικής δραστηριότητας.
Οι μονάδες αυτές μπορούν να δημιουργήσουν ποιοτικές, σταθερές και υψηλής εξειδίκευσης θέσεις εργασίας, αξιοποιώντας τη μεγάλη βιομηχανική παράδοση, τις διαθέσιμες τεχνικές ειδικότητες και το έμπειρο ανθρώπινο δυναμικό της Δυτικής Μακεδονίας.
Δεδομένης μάλιστα, της διαθεσιμότητας κατάλληλων εκτάσεων που διαχειρίζεται η ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε., η χωροθέτηση των δύο αυτών παραγωγικών μονάδων μπορεί να δρομολογηθεί άμεσα.
Ζητούμε την ανάληψη συγκεκριμένης κυβερνητικής πρωτοβουλίας για τη χωροθέτηση και την ανάπτυξη δύο παραγωγικών μονάδων της κρατικής αμυντικής βιομηχανίας στη Δυτική Μακεδονία, με σαφές χρονοδιάγραμμα σχεδιασμού και υλοποίησης.
- ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΝΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΩΝ ΓΙΑ ΑΝΕΓΕΡΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ
Η Δυτική Μακεδονία βιώνει εδώ και πολλά χρόνια, δημογραφικό πρόβλημα. Σήμερα με την αβεβαιότητα και την απογοήτευση που κυριαρχεί, όσον αφορά το μέλλον της περιοχής, το μέγεθος του προβλήματος μεγαλώνει, καθιστώντας τη Δυτική Μακεδονία, δημογραφικά, ως την πιο ευάλωτη περιφέρεια στην πατρίδα μας.
Η αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων, για την ανέγερση κοινωνικών κατοικιών, προσιτών οικονομικά, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για την παραμονή νέων οικογενειών στην περιοχή.
Η κυβέρνηση έχει ήδη δρομολογήσει την αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων για κοινωνική κατοικία σε άλλες περιοχές της χώρας. Ζητούμε να ενταχθεί στην επόμενη φάση του εθνικού προγράμματος τουλάχιστον ένα κατάλληλο ανενεργό στρατόπεδο της Δυτικής Μακεδονίας, με προτεραιότητα σε νέες οικογένειες, εργαζόμενους και επιστήμονες που επιλέγουν να παραμείνουν ή να εγκατασταθούν στην περιοχή.
- ΕΞΑΙΡΕΣΗ ΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΓΟΥΝΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΜΠΑΡΓΚΟ ΜΕ ΤΗ ΡΩΣΙΑ
Το εμπόριο της γούνας με τη Ρωσία αποτέλεσε για δεκαετίες βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας για τις περιοχές της Καστοριάς και του Βοΐου Κοζάνης.
Οι περιορισμοί που επιβλήθηκαν τα τελευταία χρόνια, με το εμπάργκο στις εμπορικές συναλλαγές με τη Ρωσία, οδήγησαν σε αδιέξοδο τον παραγωγικό αυτό κλάδο και τις περιοχές αυτές σε οικονομική και δημογραφική κατάρρευση.
Ζητούμε από την Ελληνική Κυβέρνηση να αναλάβει τεκμηριωμένη πρωτοβουλία σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διερεύνηση ειδικής και αυστηρά οριοθετημένης παρέκκλισης για τα προϊόντα του ελληνικού κλάδου γουνοποιίας. Μία τέτοια πρωτοβουλία πρέπει να είναι συμβατή με τους σκοπούς και το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο των κυρώσεων και να συνοδεύεται από συγκεκριμένες δικλίδες ελέγχου και ιχνηλασιμότητας.
Με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2026/1848 εξαιρέθηκαν από την απαγόρευση εισαγωγής συγκεκριμένα κατεργασμένα δέρματα ζιμπελίνας του κωδικού CN 4302. Παρότι πρόκειται για διαφορετική κατηγορία προϊόντος και διαφορετική κατεύθυνση εμπορίου από την εξαγωγή έτοιμων γούνινων ενδυμάτων προς τη Ρωσία, η εξέλιξη αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί ως πολιτικό προηγούμενο για την εξέταση μιας στοχευμένης ευρωπαϊκής ρύθμισης υπέρ του ελληνικού κλάδου.
- ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
Η κτηνοτροφία στη Δυτική Μακεδονία σήμερα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κλάδους της τοπικής οικονομίας και μπορεί να αποτελέσει πυλώνα σταθερότητας, ανάκαμψης και ανάπτυξης, αξιοποιώντας τις ευνοϊκές συνθήκες ζήτησης ποιοτικών, επώνυμων ελληνικών ζωοκομικών προϊόντων, που επικρατούν τα τελευταία χρόνια στην εγχώρια και στις διεθνείς αγορές.
Προτείνουμε να εξετάσετε την δυνατότητα, ένα μέρος του διαθέσιμου πλεονάσματος της Εθνικής μας οικονομίας, να διατεθεί για τη δημιουργία ειδικού χρηματοδοτικού προγράμματος για τη Δυτική Μακεδονία, με αυξημένα ποσοστά ενίσχυσης. Σκοπός, η αναβάθμιση των κτηνοτροφικών υποδομών, η δημιουργία σύγχρονων και λειτουργικών σταυλικών εγκαταστάσεων, η εξασφάλιση των αναγκαίων κοινωφελών δικτύων ύδρευσης και ηλεκτροδότησης και η ανάπτυξη τοπικών μονάδων τυποποίησης και μεταποίησης. Στόχος οφείλει να είναι η αύξηση της παραγωγικότητας, της παραγωγικής δυναμικής των κτηνοτροφικών και γεωργικών εκμεταλλεύσεων, της προστιθέμενης αξίας και της απασχόλησης.
Επίσης προτείνουμε ένα μέρος των εκτάσεων, των πρώην ορυχείων της ΔΕΗ Α.Ε., που έχουν περιέλθει στην ιδιοκτησία της ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ Α.Ε., να χαρακτηριστεί αποκλειστικά για αγροτική καλλιέργεια, χωρίς άλλη χρήση. Με προσιτό ενοίκιο ανά στρέμμα κατ’ έτος και να διατεθεί αποκλειστικά στους αγρότες της περιοχής, με διαφανείς όρους και απλοποιημένες διαδικασίες.
Με το ισχύον καθεστώς παρ’ όλο που υπάρχουν εκτάσεις που είναι χαρακτηρισμένες αγροτικές, λόγω του ότι έχουν και άλλες επιτρεπόμενες χρήσεις, το ετήσιο μίσθωμα ανά στρέμμα, είναι υπερβολικά υψηλό, γεγονός που καθιστά ασύμφορη την καθαρά γεωργική αξιοποίηση από τους αγρότες.
Έτσι ένα μέρος των εκτάσεων, της τοπικής κοινωνίας, που διατέθηκαν για την ενεργειακή θωράκιση της χώρας, θα επιστρέψουν ξανά στην τοπική κοινωνία ως παραγωγική γη, για αγροτικό εισόδημα.
Η διάθεση των εκτάσεων πρέπει να προϋποθέτει πιστοποιημένο έλεγχο καταλληλότητας και ασφάλειας των εδαφών, εξασφάλιση επαρκών υδατικών πόρων και αρδευτικών υποδομών, μακροχρόνια μίσθωση και συγκεκριμένο ανώτατο προσιτό μίσθωμα ανά στρέμμα.
- ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΟΣ ΙΣΧΥΡΟΥ ΠΛΕΓΜΑΤΟΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
Η ανάπτυξη ενός ισχυρού πλέγματος συνδυασμένων μεταφορών είναι σημαντικός παράγοντας για την προσέλκυση μεγάλων επενδύσεων και αποτελεί πλέον αναγκαιότητα και όχι πολυτέλεια για την περιοχή μας.
Θεωρούμε απαραίτητες τις ακόλουθες παρεμβάσεις:
- Άμεση ολοκλήρωση των τμημάτων του κάθετου άξονα Κοζάνη – Πτολεμαΐδα – Φλώρινα – Νίκη που δεν έχουν κατασκευαστεί.
- Άμεση υλοποίηση της σιδηροδρομικής γραμμής Πτολεμαΐδα – Κοζάνη και δημοσιοποίηση δεσμευτικού χρονοδιαγράμματος για την αποκατάσταση και επαναλειτουργία της. Το έργο έχει ωριμότητα από τα τέλη του 2023 και δεν επιβαρύνει καθόλου τον κρατικό προϋπολογισμό. Είναι καθαρά θέμα συνεργασίας της ΔΕΗ Α.Ε., που έχει εκπονήσει τη μελέτη και θα χρηματοδοτήσει το έργο και του ΟΣΕ Α.Ε., που θα το δημοπρατήσει.
- Άμεση μελετητική διερεύνηση, για την ανάπτυξη ενός σύγχρονου και λειτουργικού σιδηροδρομικού δικτύου σύνδεσης της Δυτικής Μακεδονίας με τα εμπορευματικά κέντρα της χώρας μας και του εξωτερικού.
- Αναβάθμιση των αεροδρομίων Καστοριάς και Κοζάνης.
Κύριε Πρωθυπουργέ,
Γνωρίζετε πολύ καλά ότι οι Δυτικομακεδόνες διέθεσαν τις περιουσίες τους και εργάστηκαν σκληρά στα ορυχεία και στους ΑΗΣ, συμβάλλοντας επί δεκαετίες καθοριστικά στην ενεργειακή ασφάλεια και την οικονομική ανάπτυξη της χώρας.
Για τον συνδυασμό μας, η μετά λιγνίτη εποχή στη Δυτική Μακεδονία, δεν είναι απλά το τέλος μιας εποχής, που όλοι μας καταλαβαίνουμε ότι κάποια στιγμή θα ερχόταν. Πιστεύουμε ακράδαντα και συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε ώστε να αποτελέσει την αρχή μιας νέας παραγωγικής ζωής και ενός παραγωγικού μοντέλου, με καλύτερους μάλιστα περιβαλλοντικούς όρους.
Θέλουμε να πιστεύουμε ότι τόσο η κυβέρνηση, όσο και εσείς προσωπικά, συμμερίζεστε την αγωνία της τοπικής κοινωνίας. Σας καλούμε να αναλάβετε την πρωτοβουλία και τον συντονισμό των συναρμόδιων Υπουργείων για την υλοποίηση των προτάσεων που σας υποβάλλουμε.
Η Δυτική Μακεδονία δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση. Ζητά η εθνική προσφορά δεκαετιών να αναγνωριστεί έμπρακτα, με ένα ισοδύναμο της προσφοράς αυτής, αξιόπιστο και μετρήσιμο σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης, εφαρμόσιμο στο χρόνο της απολιγνιτοποίησης.
Ο επικεφαλής του Συνδυασμού
«ΠΟΡΕΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ»
Γεώργιος Κασαπίδης
