Οι εργαζόμενοι «λευκού κολάρου» – όρος που αναφέρεται σε υπαλληλικές θέσεις διαφόρων βαθμίδων – ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με ριζική ανατροπή στην αγορά εργασίας μέσα στους επόμενους 18 μήνες, προειδοποιεί ο επικεφαλής τεχνητής νοημοσύνης (AI) της Microsoft, Μουσταφά Σουλεϊμάν, κάνοντας λόγο για πιθανή μαζική απαξίωση επαγγελματικών ρόλων.
Η πρόβλεψη ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε σε αυτό το διάστημα να αυτοματοποιήσει σχεδόν το σύνολο των εργασιών που εκτελούνται μπροστά σε έναν υπολογιστή έχει πυροδοτήσει μεγάλη ανησυχία για το μέλλον εκατομμυρίων εργαζομένων της γνώσης, όπως είθισται να αποκαλούνται.
Σε πρόσφατη συνέντευξή του στους Financial Times, ο Σουλεϊμάν διατύπωσε την εκτίμηση ότι σε ενάμιση χρόνο, οι απόφοιτοι MBA (μεταπτυχιακό στη διοίκηση επιχειρήσεων) και νομικών σχολών, καθώς και χιλιάδες ακόμα εργαζόμενοι «λευκού κολάρου» ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με μια πρωτοφανή απορρύθμιση της αγοράς εργασίας.
Ουσιαστικά, η AI απειλεί να καταστήσει περιττό μεγάλο μέρος των καθηκόντων τους, σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Και αυτό γιατί, σύμφωνα με τον Σουλεϊμάν, οι επιδόσεις της θα μπορούν να είναι «ανθρώπινου επιπέδου» στα περισσότερα επαγγελματικά καθήκοντα, αν όχι σε όλα.
Οι περισσότερες δουλειές «μπροστά σε έναν υπολογιστή» θα έχουν πλήρως αυτοματοποιηθεί, με τις λογιστικές και νομικές υπηρεσίες, το μάρκετινγκ και τη διαχείριση έργων να θεωρούνται οι πλέον ευάλωτοι τομείς. Η εκτίμηση αυτή δεν αποτελεί μεμονωμένη φωνή στον χώρο της τεχνολογίας. Το τελευταίο διάστημα, ολοένα και περισσότερα ηγετικά στελέχη μεγάλων εταιρειών υιοθετούν παρόμοια σενάρια για την πορεία της αγοράς εργασίας.
Στο πνεύμα του επικεφαλής AI της Microsoft, αλλά σε πιο δραματικό τόνο, κινείται η πρόβλεψη του ερευνητή τεχνητής νοημοσύνης, Ματ Σούμερ. Όπως αναφέρει το Fortune, ο Σούμερ συγκρίνει τη στιγμή που περιγράφει ο Σουλεϊμάν με τον Φεβρουάριο του 2020, λίγο προτού η πανδημία πλήξει τις ΗΠΑ: «Αυτή τη φορά η αλλαγή θα είναι ακόμα πιο δραματική».
«Κόκκινος συναγερμός»
Η εκθετική αύξηση της υπολογιστικής ισχύος είναι για τον Σουλεϊμάν ένας «κόκκινος συναγερμός» που προειδοποιεί για τη δύναμη της AI να αντικαταστήσει πολλούς επαγγελματίες. Καθώς αυξάνεται η διαθέσιμη υπολογιστική ισχύς, τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούν να γράφουν κώδικα καλύτερα από τους περισσότερους προγραμματιστές.
Ο Σουλεϊμάν δεν είναι ο μόνος που βλέπει την AI ως καταλύτη που θα φέρει τα πάνω κάτω για τους εργαζομένους. Αν η προειδοποίησή του ακούγεται γνώριμη, είναι επειδή παρόμοιοι αποκαλυπτικοί τόνοι κυριάρχησαν στις αρχές του 2025, όταν πολλά ανώτατα στελέχη μεγάλων εταιρειών διατύπωσαν αντίστοιχες προβλέψεις.
Ο CEO της Ford, Τζιμ Φάρλεϊ, θεωρεί ότι το ήμισυ των θέσεων «λευκού κολάρου» στις ΗΠΑ θα αντικατασταθούν από AI. Ακόμα πιο δυσοίωνη είναι η πρόβλεψη του CEO της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, ο οποίος προειδοποίησε τον περασμένο Μάιο ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε ακόμα και να εξαλείψει τις μισές θέσεις «λευκού κολάρου», εισαγωγικού επιπέδου.
Τον περασμένο μήνα στο Νταβός, ο Έλον Μασκ εκτίμησε ότι η GenAI που ισοδυναμεί ή υπερβαίνει την ανθρώπινη νοημοσύνη θα μπορούσε να γίνει πραγματικότητα ακόμα και μέσα στη χρονιά. Ωστόσο, οι προβλέψεις για ραγδαίες ανατροπές συγκρούονται με την τρέχουσα εικόνα της οικονομίας, η οποία εμφανίζεται – τουλάχιστον προς το παρόν – πολύ πιο συγκρατημένη.
Πού βρισκόμαστε σήμερα
Παρά τις υποθέσεις ειδικών για το πότε και αν η AI θα ανατρέψει την εργασία «λευκού κολάρου», μέχρι στιγμής ο αντίκτυπος της AI στους επαγγελματίες είναι περιορισμένος. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν καταγράφονται ήδη ενδείξεις μεταβολής. Έκθεση της Thomson Reuters το 2025 διαπίστωσε ότι δικηγόροι, λογιστές και ορκωτοί ελεγκτές πειραματίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη για στοχευμένα καθήκοντα, όπως ανασκόπηση εγγράφων και ανάλυση ρουτίνας.
Αν και τα αποτελέσματα δείχνουν οριακές βελτιώσεις παραγωγικότητας, δεν υποδηλώνουν μαζική απώλεια θέσεων εργασίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, η AI είχε το αντίθετο αποτέλεσμα: μείωσε την παραγωγικότητα. Πρόσφατη μελέτη του μη κερδοσκοπικού ινστιτούτου Model Evaluation and Threat Research για τον αντίκτυπο της AI στους προγραμματιστές λογισμικού διαπίστωσε ότι η τεχνολογία αύξησε τον χρόνο ολοκλήρωσης των εργασιών κατά 20%. Τα όποια οφέλη στην οικονομία φαίνεται να περιορίζονται κυρίως στον τεχνολογικό κλάδο.
Έρευνα του επικεφαλής οικονομολόγου της Apollo Global Management, Τόρστεν Σλοκ, έδειξε ότι τα περιθώρια κέρδους των Big Tech αυξήθηκαν πάνω από 20% στο τέταρτο τρίμηνο του 2025, ενώ ο ευρύτερος δείκτης Bloomberg 500 παρουσίασε σχεδόν μηδενική μεταβολή. Λίγες ημέρες νωρίτερα, ο Σλοκ είχε σημειώσει ότι «οι επενδυτές δεν πιστεύουν ότι η AI θα οδηγήσει σε υψηλότερα κέρδη εκτός του τεχνολογικού τομέα», επικαλούμενος τις εκτιμήσεις της Wall Street για τον S&P 500.
Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν πρώιμες ενδείξεις απώλειας θέσεων εργασίας λόγω AI. Σύμφωνα με ανάλυση της εταιρείας ερευνών Challenger, Gray & Christmas, η τεχνητή νοημοσύνη θεωρήθηκε υπεύθυνη για σχεδόν 55.000 ανακοινωμένα σχέδια απολύσεων το 2025, ενώ από το 2023 έχει αναφερθεί σε περισσότερες από 71.000 ανακοινώσεις περικοπών θέσεων εργασίας.
Παρά τις δραματικές προβλέψεις, η απόσταση ανάμεσα στη ρητορική και την πραγματικότητα παραμένει αισθητή. Η τεχνητή νοημοσύνη βελτιώνεται με εκθετικούς ρυθμούς, όμως η πλήρης αντικατάσταση επαγγελματιών γνώσης δεν έχει ακόμα επιβεβαιωθεί από τα δεδομένα.
Το ερώτημα, εν τέλει, δεν είναι μόνο αν η AI θα αντικαταστήσει θέσεις εργασίας, αλλά πώς θα αναδιαμορφώσει το περιεχόμενο και τις απαιτήσεις τους. Το αν οι εργαζόμενοι «λευκού κολάρου» βρίσκονται μπροστά σε μια υπαρξιακή απειλή ή σε μια βαθιά – αλλά σταδιακή – μετάβαση, θα κριθεί όχι μόνο από την ταχύτητα των αλγορίθμων, αλλά και από τις επιλογές των επιχειρήσεων, των κυβερνήσεων και της ίδιας της αγοράς.
Πηγή: in.gr
