Έτοιμη να ξεκινήσει να παράγει λίθιο είναι η Σερβία, η οποία βρίσκεται ήδη σε συζητήσεις για τη σύναψη συμφωνιών με τις μεγαλύτερες αυτοκινητοβιομηχανίες της Ευρώπης.
Το «πράσινο φως» στην αξιοποίηση ενός εκ των μεγαλύτερων κοιτασμάτων λιθίου στον κόσμο αναμένεται να δώσει η Σερβία στην εταιρεία Rio Tinto, μετά τις διαβεβαιώσεις της βρετανοαυστραλιανής εταιρείας και της ΕΕ ότι η εξόρυξη θα συμβαδίζει με τα αυστηρότερα περιβαλλοντικά πρότυπα.
Το κοίτασμα βρίσκεται στην περιοχή Jadar, στη βορειοδυτική Σερβία, και αναμένεται να τονώσει σε θεαματικό βαθμό την ευρωπαϊκή βιομηχανία ηλεκτρικών αυτοκινήτων, με τον Πρόεδρο της χώρας, Aleksandar Vučić, να επισημαίνει ότι θα παράγονται περίπου 58.000 τόνοι λιθίου ετησίως. Η εν λόγω ποσότητα αντιστοιχεί στο 90% των υφιστάμενων αναγκών της ΕΕ για λίθιο, και θα είναι αρκετή για την παραγωγή 1,1 εκ. ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
Ο Vučić ανέφερε ότι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν ήδη δείξει μεγάλο ενδιαφέρον για τον «λευκό χρυσό» -όπως είναι το προσωνύμιο του μετάλλου λόγω της μεγάλης ζήτησης που γνωρίζει- που θα παραχθεί στη χώρα, αλλά τους ξεκαθάρισε ότι προτεραιότητα της χώρας αποτελούν οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές. «Είμαστε πιστοί στην Ευρώπη. Η ΕΕ χρειάζεται λίθιο και εμείς επιθυμούμε να ενισχύσουμε τις σχέσεις μας μαζί της».
Επιπλέον, ο Σέρβος Πρόεδρος αναμένεται να υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας (MoU) για τη σύναψη «στρατηγικής εταιρικής σχέσης» με την Ευρωπαϊκή Ένωση για τις κρίσιμες πρώτες ύλες, την αλυσίδα αξίας των μπαταριών και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Σύμφωνα με τους Financial Times, μεταξύ των ευρωπαϊκών αυτοκινητοβιομηχανιών που θα προμηθευτούν το… σερβικό λίθιο θα είναι οι Stellantis, Mercedes και Volkswagen.
Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία χαιρέτισε την απόφαση της Σερβίας να αξιοποιήσει το κοίτασμα, με τον Hildgard Muller, επικεφαλής της VDA (το βασικό αυτοκινητικό lobby της χώρας) να την χαρακτηρίζει ως μια «σημαντική και σωστή κίνηση» προς την εξασφάλιση των πρώτων υλών που είναι κρίσιμες για τα ευρωπαϊκά ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Παράλληλα, δυτικοί αξιωματούχοι μεταφράζουν την απόφαση της Σερβίας να προχωρήσει το πρότζεκτ, επικουρούμενη από την ΕΕ, ως ένα μήνυμα ότι η χώρα είναι ανοιχτή στις δυτικές επιρροές, σε μια εποχή που η Σερβία καλείται να διαχειριστεί το έντονο «φλερτ» της Κίνας, της Ρωσίας, και των κρατών του Κόλπου.
Στον αντίποδα, η αντίθεση για το έργο αξίας 2,4 δισ. δολαρίων, στο εσωτερικό της χώρας, εξακολουθεί να παραμένει ισχυρή, με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, που πριν από δύο χρόνια είχαν προχωρήσει στο κλείσιμο δρόμων, να επισημαίνουν ότι η εξόρυξη θα προκαλέσει οικολογική καταστροφή.
Σύμφωνα με έρευνα, πάνω από το 50% του σερβικού πληθυσμού είναι αντίθετο με το πρότζεκτ, ενώ οι υποστηρικτές δεν ξεπερνούν το 15% -ένα ποσοστό που αυξάνεται στο 33% όταν λαμβάνονται υπόψη οι περιβαλλοντικές εγγυήσεις της Γερμανίας και της ΕΕ.
