10 αλλαγές σε εργασία και ασφάλιση το 2026

Δέκα βασικές αλλαγές στο μέτωπο του Ασφαλιστικού και του Εργασιακού φέρνει το 2026 για εκατομμύρια εργαζόμενους και συνταξιούχους.

Κεντρικό ρόλο στις αλλαγές έχουν:

• ■ Η αύξηση 2,4% στις κύριες συντάξεις που συμπαρασύρει μια σειρά από παροχές.
• ■ Η αύξηση 2,6%-2,8% στις ασφαλιστικές εισφορές των μη μισθωτών.
• ■ Η νέα αύξηση του κατώτατου μισθού τον Απρίλιο του 2026 σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα.

Αναλυτικά οι αλλαγές που φέρνει το 2026 είναι οι εξής:

1. Νέα αύξηση κατώτατου μισθού: Κατά 4,8% αναμένεται να αυξηθεί ο κατώτατος μισθός στον ιδιωτικό τομέα από την 1η Απριλίου 2026 και από τα 880 ευρώ σήμερα να διαμορφωθεί στα 922 ευρώ. Δηλαδή η αύξηση θα κυμανθεί στα 40-42 ευρώ τον μήνα, 588 ευρώ ετησίως. Ισόποσα θα αυξηθούν οι μισθοί από την 1η Απριλίου και στον δημόσιο τομέα. Πρόκειται για την 5η συνεχόμενη αύξηση του κατώτατου μισθού, η οποία αφορά άμεσα 575.684 εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα (22,8%) και περίπου 600.000 στο δημόσιο τομέα.

Η επόμενη αύξηση, το 2027, πιθανότατα θα κυμανθεί στα 4% ώστε ο κατώτατος μισθός να φτάσει στα 960 ευρώ, δηλαδή θα ξεπεράσει τη δέσμευση της κυβέρνησης για κατώτατες αποδοχές στον ιδιωτικό τομέα 950 ευρώ. Αντίστοιχα, στόχος στον δημόσιο τομέα είναι το εισαγωγικό κλιμάκιο να φτάσει στα 950 ευρώ την Πρωτοχρονιά του 2027.

2. Αυξήσεις στις συντάξεις: Η προσωπική διαφορά από το 2026 δεν θα αποτελεί πλέον τροχοπέδη για τις ετήσιες αυξήσεις στις συντάξεις για 671.586 συνταξιούχους, οι οποίοι αποκλείονταν μέχρι πρότινος από την αύξηση λαμβάνοντας αντί αυτής το επίδομα προσωπικής διαφοράς. Επομένως οι αυξήσεις 2,4% που ήδη καταβλήθηκαν τις προηγούμενες ημέρες έχουν αποδέκτες όχι μόνο 1,9 εκατομμύριο συνταξιούχους όπως πέρυσι, αλλά το σύνολο των συνταξιούχων, περίπου 2,5 εκατομμύρια.

Ειδικότερα, στις συντάξεις έως 850 ευρώ θα ανέλθουν στα 20 ευρώ μήνα, στις μεσαίες συντάξεις των 1.300-1.500 ευρώ θα ανέλθουν στα 36 ευρώ τον μήνα και στις υψηλές θα φτάσουν έως 70 ευρώ τον μήνα. Ωστόσο, όσοι διατηρούν προσωπική διαφορά μεγαλύτερη του 50% του ποσού της αύξησης των κύριων συντάξεων του έτους 2026 θα λάβουν μετά τον συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς το 50% του ποσού της αύξησης. Για παράδειγμα, συνταξιούχος με προσωπική διαφορά 50 ευρώ και αύξηση 24 ευρώ, θα πάρει τη μισή αύξηση, 12 ευρώ. Από 1/1/2027 απαλείφεται εντελώς η προσωπική διαφορά και κάθε χρόνο θα παίρνουν το 100% της ετήσιας αύξησης όλοι οι συνταξιούχοι.

3. Μείωση φορολογίας: Χιλιάδες συνταξιούχοι με εισοδήματα άνω των 10.000 ευρώ θα δουν με τις συντάξεις Ιανουαρίου να αυξάνονται οι αποδοχές τους, καθώς θα εφαρμοστεί η μείωση της παρακράτησης φόρου. Αλλά και οι υπόλοιποι που έχουν μικρότερο εισόδημα από 10.000 ευρώ (833 ευρώ τον μήνα) -και αυτό δυστυχώς αφορά την πλειονότητα των συνταξιούχων- εμπίπτουν στην κατηγορία του αφορολόγητου, ακόμα και με ένα παιδί εξαρτώμενο μέλος.

4. Αύξηση ορίων ηλικίας: Κατά ένα εξάμηνο επιβαρύνονται στις περισσότερες περιπτώσεις οι περίπου 25.000-30.000 εναπομείναντες ασφαλισμένοι που μπορούν να συνταξιοδοτηθούν το 2026 πριν από τα 62 έτη με τα μεταβατικά όρια ηλικίας. Πρόκειται κυρίως για μητέρες ανηλίκων, γονείς του δημοσίου τομέα και ασφαλισμένους με το καθεστώς βαρέων και ανθυγιεινών. Για παράδειγμα, μητέρα ανηλίκου στον ιδιωτικό τομέα που συμπλήρωσε 5.500 ημέρες ασφάλισης το 2010-2011 και είναι γεννημένη το 1967 μπορεί να αποχωρήσει το 2026 στην ηλικία των 58,5 ετών. Επίσης, γυναίκα που έχει συμπληρώσει 4.500 ένσημα, από τα οποία τα 3.600 στα βαρέα και ανθυγιεινά (τα 1.000 τα τελευταία 17 χρόνια), μπορεί να συνταξιοδοτηθεί στην ηλικία των 55 ετών.

5. Αύξηση εισφορών για επαγγελματίες: Από την 1/1/2026 πρόκειται να αυξηθούν οι εισφορές για περίπου 1,2 εκατομμύριο αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες. Η αύξηση θα κινηθεί ισόποσα με τον πληθωρισμό του 2025, κάτι που σημαίνει ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια αύξηση εισφορών κατά 2,6%-2,8%. Επομένως, η χαμηλότερη εισφορά που πλήρωνε ο ελεύθερος επαγγελματίας από τα 244,65 ευρώ τον μήνα θα αυξηθεί στα 251,26 ευρώ και η ετήσια αύξηση θα ανέλθει στα 79,27 ευρώ. Αντίστοιχα με τις εισφορές υπέρ σύνταξης, θα αυξηθούν και οι εισφορές για υγειονομική περίθαλψη, επικουρική σύνταξης και εφάπαξ. Οι μη μισθωτοί θα κληθούν έως τις 31 Ιανουαρίου 2026 να επιλέξουν μία εκ των 6 ασφαλιστικών κατηγοριών, ενώ οι νέες φουσκωμένες εισφορές θα φανούν στα ειδοποιητήρια του ΕΦΚΑ στο τέλος Φεβρουαρίου.

6. Ψηφιοποίηση ΕΦΚΑ: Εως το καλοκαίρι του 2026 αναμένεται να ολοκληρωθεί η ψηφιοποίηση του χαρτώου βασιλείου του ΕΦΚΑ, δηλαδή το σκανάρισμα σε πρώτη φάση 53 εκατομμυρίων χειρόγραφων καρτελών ενσήμων, με στόχο την περαιτέρω επιτάχυνση της απονομής συντάξεων.

7. Αλλαγές στην Επαγγελματική Ασφάλιση: To σχέδιο νόμου που θα προωθηθεί εντός του 2026 θα προβλέπει βελτιώσεις στον τελευταίο νόμο που ψηφίστηκε στο τέλος του 2023 με στόχο τη θεσμική θωράκιση των ΤΕΑ, αλλά και την ισονομία μεταξύ ΤΕΑ και Ομαδικών Συμβολαίων. Μεγαλύτερο «αγκάθι» παραμένει το φορολογικό καθεστώς εξαιτίας του οποίου, όπως εκτιμούν εκπρόσωποι του κλάδου, η αγορά των ΤΕΑ έχει «παγώσει».

8. Αύξηση συλλογικών συμβάσεων εργασίας: Τους πρώτους μήνες του 2026 θα προωθηθεί νομοθετική ρύθμιση με βάση το σχέδιο δράσης -μετά και την κοινωνική συμφωνία των κοινωνικών εταίρων- με στόχο την αύξηση του ποσοστού των εργαζομένων που καλύπτονται από συλλογική σύμβαση ώστε να προσεγγίσει το 80% από το 30% που είναι σήμερα. Κομβικό σημείο είναι η μείωση ή και απάλειψη του απαιτούμενου ποσοστού κάλυψης προκειμένου η σύμβαση να επεκταθεί σε όλο τον κλάδο. Σε κάθε περίπτωση, ο απώτερος στόχος είναι οι μέσοι μισθοί να αυξηθούν στα 1.500 ευρώ το 2027 σύμφωνα με τις κυβερνητικές δεσμεύσεις.

9. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ – Απλούστευση διαδικασιών: Το νέο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ που τίθεται σε λειτουργία στις 16 Φεβρουαρίου 2026 εισάγει απλουστεύσεις στις προσλήψεις – αποχωρήσεις, κατάργηση εγγράφων, αλλά και ψηφιοποίηση πολλών γραφειοκρατικών διαδικασιών. Για τις επιχειρήσεις, το νέο σύστημα υπόσχεται λιγότερη γραφειοκρατία, μεγαλύτερη προβλεψιμότητα και ένα ενιαίο σημείο αναφοράς για όλες τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την εργατική νομοθεσία. Για τους εργαζόμενους, προβλέπεται άμεση πρόσβαση στα δηλωμένα στοιχεία και σαφέστερη αποτύπωση των όρων εργασίας τους.

10. Fast track προσλήψεις: Εντός του 2026 θα εφαρμοστεί η διάταξη που προβλέπει προσλήψεις ακόμα και μέσω εφαρμογής στο κινητό με fast track διαδικασίες, ώστε να μπορεί να προσλαμβάνεται προσωπικό ειδικά σε έκτακτες περιπτώσεις, όπως είναι οι αργίες και τα Σαββατοκύριακα, όταν παρουσιαστούν αυξημένες ανάγκες εξυπηρέτησης πελατών στην εστίαση, στα καταλύματα και τις ξενοδοχειακές μονάδες. Ο εργαζόμενος θα μπορεί να κάνει αυτόματα αποδεκτή την πρόσληψη, ενώ ταυτόχρονα η διαδικασία θα ελέγχεται από το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ.

πηγή: protothema.gr