Του Στέφανου Μάνου*
Όταν ανακοινώθηκε ότι η κυβέρνηση θα δώσει στις τράπεζες 28 δισ. για να τις «σώσει», αναρωτήθηκα αν δεν θα ήταν πιο σωστό να εξοφλήσει το Δημόσιο τις υποχρεώσεις του, ύψους 12 δισ. περίπου, και μόνον ό,τι περισσέψει να δοθεί στις τράπεζες. Δεν μπορούσα να καταλάβω γιατί επέμενε η κυβέρνηση να «βοηθήσει» τις τράπεζες την ίδια στιγμή που δεν είχε λεφτά να εξοφλήσει τους εκατοντάδες προμηθευτές του κράτους. Αντί να κάνει το προφανές, η κυβέρνηση πρώτα έδωσε τα λεφτά στις τράπεζες και μετά αναζητούσε τρόπους να τις αναγκάσει να δανείσουν τα λεφτά σε αυτούς που τα χρωστούσε! Αλαλούμ με ατέλειωτες αρνητικές παρενέργειες στην αγορά, για να επιτύχει τι;
Είναι ενδιαφέρον ότι από την πρώτη στιγμή φάνηκε πως οι περισσότερες τράπεζες δεν επιθυμούσαν (δεν χρειάζονταν) την κρατική «βοήθεια». Ο κ. Αράπογλου μάλιστα, της Εθνικής Τράπεζας, δήλωσε ότι θα δεχθεί την κρατική «βοήθεια» για να… μη στενοχωρήσει την κυβέρνηση!
Τελικώς η αναγκαστική αύξηση κεφαλαίου της Εθνικής Τράπεζας περιορίστηκε σε 350 εκατ. και το Δημόσιο απέκτησε προνομιούχες μετοχές με σταθερή ετήσια απόδοση 10%.
Πριν από ένα μήνα η Εθνική Τράπεζα προχώρησε σε άνετη αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου κατά 1,25 δισ. που υπερκαλύφτηκε κατά 2,25 φορές. Οι μέτοχοι (μεταξύ των οποίων Ταμεία ελεγχόμενα από το κράτος) της Εθνικής και οι αγορές προφανώς δεν ανησυχούν για το μέλλον της τράπεζας.
Μετά την άνετη αύξηση του κεφαλαίου της Εθνικής έχω μια νέα πρόσθετη απορία. Δεν καταλαβαίνω με ποια λογική δεν έχει επιστρέψει ακόμη η Εθνική Τράπεζα τα 350 εκατ. στο Δημόσιο, δεδομένου ότι για τα 350 εκατομμύρια πληρώνει ένα ληστρικό 10% ετησίως. Η μη επιστροφή των 350 εκατ. συνιστά ή απιστία σε βάρος της τράπεζας ή υποκρύπτει κρυφή αδυναμία της τράπεζας που οι μέτοχοί της και η αγορά αγνοούν.
Σε όλα τα μέρη του κόσμου, οι τράπεζες που δέχτηκαν κρατική βοήθεια έσπευσαν να επιστρέψουν τα χρήματα μόλις οι συνθήκες το επέτρεψαν. Σε μας δεν γίνεται το ίδιο. Γιατί; Οι τράπεζες δεν θέλουν ή η κυβέρνηση;
Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, οποτεδήποτε γίνουν εκλογές, θα υπάρξει κυβερνητική αλλαγή. Η νέα κυβέρνηση θα κληρονομήσει εκρηκτικά δημοσιονομικά προβλήματα. Θα κληρονομήσει επίσης τις συμμετοχές στο κεφάλαιο των τραπεζών που μεθόδευσε η σημερινή κυβέρνηση. Το δέλεαρ να χρησιμοποιηθεί το τραπεζικό σύστημα για να ξελασπώσει τα δημόσια οικονομικά θα είναι ισχυρό και φοβάμαι λαϊκά αποδεκτό. Οι τράπεζες και οι τραπεζίτες θα αποδειχθούν θαυμάσια εξιλαστήρια θύματα για τα προβλήματα που προκάλεσε η δημοσιονομική ανευθυνότητα των τελευταίων ετών.
Ένα από τα σπουδαιότερα επιτεύγματα της τελευταίας εικοσαετίας υπήρξε η άνδρωση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Θα είναι ολέθριο να διευκολυνθεί το πολιτικό σύστημα να ελέγξει το τραπεζικό. Με τη συμμετοχή στο κεφάλαιο των τραπεζών έχει γίνει το πρώτο κρίσιμο βήμα. Υποστηρίζω ότι όποια τράπεζα δεν χρειάζεται τα κρατικά κεφάλαια πρέπει να τα επιστρέψει. Αμέσως! Η αρχή πρέπει να γίνει με την Εθνική Τράπεζα.
*Ο κ. Στέφανος Μάνος είναι μέλος της Δ.Ε. της ΔΡΑΣΗΣ.
