Το νομοσχέδιο για τη Λειτουργία των Ενεργειακών Αγορών Ηλεκτρισμού και Φυσικού Αερίου στο Υπουργικό Συμβούλιο

Το νομοσχέδιο για τη Λειτουργία των Ενεργειακών Αγορών Ηλεκτρισμού και Φυσικού Αερίου (Ενσωμάτωση οδηγιών 2009/72, 73 και άλλες διατάξεις) συζητήθηκε χθες στο Υπουργικό Συμβούλιο και τίθεται άμεσα σε δημόσια διαβούλευση. Πρόκειται για μία ουσιαστική αλλαγή στη διάρθρωση της αγοράς ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου που στόχο έχει την ενίσχυση του ανταγωνισμού προς όφελος της Εθνικής οικονομίας και των καταναλωτών. Οι προβλεπόμενες μεταρρυθμίσεις θα οδηγήσoυν στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, την εισροή κεφαλαίων για νέες επενδύσεις, την ενδυνάμωση της ελληνικής επιχειρηματικότητας, ενώ δίνεται ιδιαίτερο βάρος στην προστασία των καταναλωτών.   Το νομοσχέδιο αποτελείται από τέσσερα κεφάλαια που αφορούν τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ), την προστασία καταναλωτών, το φυσικό αέριο, τον ηλεκτρισμό. Κύρια σημεία των εισαγομένων μεταρρυθμίσεων είναι τα εξής:  
ΡΑΕ
• Ενισχύονται οι εγγυήσεις ανεξαρτησίας και αμεροληψίας της ΡΑΕ με διακριτή νομική προσωπικότητα και οικονομική αυτοτέλεια. Η επιλογή των μελών της ΡΑΕ γίνεται μέσω της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής.
• Η ΡΑΕ αποκτά αποφασιστική αρμοδιότητα για την ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού, την αδειοδοτική διαδικασία, την ανάπτυξη και παρακολούθηση προγράμματος ανάπτυξης δικτύου, τα τιμολόγια μη ανταγωνιστικών δραστηριοτήτων, την εποπτεία επί ανεξάρτητων διαχειριστών δικτύων στο φυσικό αέριο και τον ηλεκτρισμό, την προστασία καταναλωτών, την έκδοση δευτερογενούς νομοθεσίας (κώδικες, κανονισμοί).
 Προστασία καταναλωτών
• Δωρεάν και εύκολη πρόσβαση των καταναλωτών στην πληροφορία, ώστε να είναι σε θέση να επιλέξουν την καλύτερη για αυτούς προσφορά ενέργειας. Προστασία καταναλωτών από καταχρηστικές πρακτικές των προμηθευτών. Συγκεκριμένες διαδικασίες για υποβολή παραπόνων.
• Θεσμοθέτηση Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου για εξασφάλιση της αδιάλειπτης (χωρίς διακοπή) τροφοδοσίας των καταναλωτών.
• Θεσμοθέτηση Προμηθευτή Καθολικής Υπηρεσίας για οικιακούς και μικρούς εμπορικούς καταναλωτές που δεν μπορούν ή δεν ενδιαφέρονται να ψάξουν για αλλαγή προμηθευτή.
• Ορισμός Ευάλωτων Καταναλωτών. Οι Ευάλωτοι Καταναλωτές δικαιούνται μειωμένα τιμολόγια, ευκολίες πληρωμής, καθώς και απαγόρευση διακοπής τροφοδοσίας σε κρίσιμες περιόδους.
Φυσικό αέριο
• Υιοθετείται το μοντέλο του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς (ΙΤΟ) για το Διαχειριστή του Συστήματος Φυσικού Αερίου. Ο Διαχειριστής είναι ο ΔΕΣΦΑ, 100% θυγατρική της ΔΕΠΑ.
• Ο ΔΕΣΦΑ τελεί πάντοτε υπό τον άμεσο ή έμμεσο έλεγχο του Δημοσίου.
• Ο ΔΕΣΦΑ συντάσσει και η ΡΑΕ εγκρίνει, σε ετήσια βάση, δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης του Συστήματος Φυσικού Αερίου.
• Οι μελλοντικές υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου δεν εντάσσονται αυτόματα στο Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου. Μπορούν να υλοποιηθούν και ως Ανεξάρτητα Συστήματα Φυσικού Αερίου.
• Με απόφαση του Υπουργού ΠΕΚΑ δίνεται η δυνατότητα ίδρυσης οργανωμένης αγοράς φυσικού αερίου (hub).
Ηλεκτρισμός
• Υιοθετείται το μοντέλο ΙΤΟ για το Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας. Ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), ως 100% θυγατρική της ΔΕΗ, ορίζεται ως ο Διαχειριστής και ιδιοκτήτης των παγίων.
• Ο ΑΔΜΗΕ τελεί πάντοτε υπό τον άμεσο ή έμμεσο έλεγχο του Δημοσίου.
• Ο ΑΔΜΗΕ συντάσσει, σε ετήσια βάση, και η ΡΑΕ εγκρίνει δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης του Συστήματος Μεταφοράς. Θεσμοθετείται Συμβουλευτική Επιτροπή του ΑΔΜΗΕ με συμμετοχή και χρηστών (παραγωγών/προμηθευτών) του Συστήματος για την παρακολούθηση της χωρίς διακρίσεις απέναντι σε χρήστες λειτουργίας του ΑΔΜΗΕ.
• Οι αρμοδιότητες του ΔΕΣΜΗΕ ως προς τη διαχείριση του Συστήματος μεταφέρονται στον ΑΔΜΗΕ.
• Ο ΔΕΣΜΗΕ μετονομάζεται σε Λειτουργό της Αγοράς με αρμοδιότητα την λειτουργία και εκκαθάριση του Ημερήσιου Ενεργειακού Προγραμματισμού (ΗΕΠ). Η αρχική μετοχική σύνθεση είναι 100% Δημόσιο με τη δυνατότητα όμως προσέλκυσης ιδιωτικών κεφαλαίων και τη μετεξέλιξη του σε χρηματιστήριο ενέργειας.
• Ιδρύεται ο Διαχειριστής Δικτύου ως 100% θυγατρική της ΔΕΗ. Το προσωπικό της Γενικής Διεύθυνσης Διανομής της ΔΕΗ μεταφέρεται στο ΔΕΔΔΗΕ. Τα πάγια της Διανομής παραμένουν στη ΔΕΗ.