Υπάρχουν διάφορα ιστορικά γεγονότα τα οποία συνετέλεσαν σε μεγάλες δυσάρεστες αλλαγές στην άλλοτε ακμάζουσα Βυζαντινή αυτοκρατορία που υπήρξε ένας υπέροχος φάρος του Ελληνοχριστιανικού μας Πολιτισμού και ένας χαλύβδινος κυματοθραύστης επάνω στον οποίο εθραύοντο επί χίλια χρόνια τα μανιασμένα κύματα της βαρβαρότητας. Επί χίλια και πλέον έτη χρησίμευσε το οχυρό της Ευρώπης εναντίον της Περσίας και του Ισλάμ και έκαμε να γνωρίσουν οι Ευρωπαίοι την πηγή αυτή της πνευματικής Ελευθερίας, ενώ παράλληλα έφερε του Σλάβους από τη βαρβαρότητα στο Χριστιανισμό.
Όλοι οι ιστορικοί αναγνωρίζουν πως το Βυζάντιο υπήρξε το προπύργιο της Ευρώπης και του πολιτισμού και όλοι επισημαίνουν ότι η 13 Απριλίου 1204, είναι αποφράδα μέρα για τον Ελληνισμό και τον πολιτισμό γιατί οι Λατίνοι πάτησαν την πόλη του Κων/νου.
Χρειάζεται όμως να ενθυμούμεθα και πως φέρθηκαν οι Σταυροφόροι και πάτησαν μέχρι τότε την απάτητη πόλη και είναι κρίμα που οι Νεοέλληνες πολύ λίγα μαθαίνουν για τους βανδαλισμούς των Λατίνων και την άγρια λεηλασία των θησαυρών της Βασιλεύουσας από τους ληστές της Δύσης, που έφεραν το όνομα Σταυροφόροι.
Συνταρακτική είναι η περιγραφή που δίνει ο κορυφαίος ιστορικός μας Κ. Παπαρηγόπουλος για τις σκηνές που διαδραματίστηκαν μέσα και έξω από τα τείχη της Κων/πολης την εβδομάδα του Πάσχα του 1204, από τους βάρβαρους εκείνους που έλεγαν ότι έκαναν αγώνα στο όνομα του Σταυρού, που ξεκίνησαν τάχα να ελευθερώσουν του Αγίους Τόπους από τους αλλόθρησκους.
Τα σχετικά με την Τέταρτη Σταυροφορία έχουν ξεχωριστό ενδιαφέρον για τον Έλληνα αναγνώστη, διότι αποδεικνύει περίτρανα ότι ευθύνονται για την κατάσταση αυτή και μερικοί άρχοντες της Κων/πόλεως όπως ο Αλέξιος Άγγελος ο οποίος υποσχέθηκε πολλά στους Σταυροφόρους ότι αν βοηθούσαν την αποκατάσταση του πατέρα του στο θρόνο της Κων/πόλεως, υπόσχονταν την υποταγή της Ανατολικής Εκκλησίας στην Παπική.
Ο ιστορικός της εποχής και ιδιαίτερα ο Βυζαντινολόγος J.B. BURY πλέκει έναν υπέροχο ύμνο για το Βυζαντινό πολιτισμό. Αναγνωρίζει κι αυτός πως το Βυζάντιο υπήρξε το προπύργιο της Ευρώπης και του πολιτισμού. Σημειώνει πως ο Ηράκλειος ανεδείχθη όχι μόνο ισάξιος ενός Θεμιστοκλή, αλλά έως ένα σημείο και ενός Αλεξάνδρου και προσθέτει πως η αντίσταση των Βυζαντινών κατά των Τούρκων επέτρεψε στην Ευρώπη να οργανώσει την άμυνα της και να μην επιτρέψει ώστε ο Άγιος Πέτρος της Ρώμης να έχει την μοίρα της Αγιάς Σοφιάς.
Και συνεχίζει ο ιστορικός λέγοντας «Οι Οθωμανοί ήταν οι τελευταίοι εκπρόσωποι της ασιατικής απειλής. Αν η ανατολική αυτοκρατορία δηλαδή το Βυζάντιο δεν είχε πληγωθεί θανάσιμα και δεν είχε περιοριστεί στις διαστάσεις ενός μηδαμινού κράτους από την απληστία και την ωμότητα των Δυτικών ληστών που αποκαλούσαν τους εαυτούς των σταυροφόρους, ίσως να μην πατούσαν ποτέ οι Τούρκοι στην Ευρώπη.
Η άποψη αυτή του ιστορικού είναι πράγματι ένα μαστίγωμα αδυσώπητο εναντίον όλων εκείνων των Ευρωπαίων που οργάνωσαν το ανοσιούργημα και κατάφεραν το θανάσιμο κτύπημα κατά του Βυζαντίου, ένα κτύπημα τέτοιο που η ανατολική αυτοκρατορία δεν μπόρεσε να συνέλθει ποτέ. Γι αυτό ακριβώς η Εθνική μνήμη πρέπει να στρέφεται πάντοτε με προσοχή προς την 13η Απριλίου του 1204, τη θλιβερή για τον Ελληνισμό αποφράδα για τον πολιτισμό ημερομηνία που οι Λατίνοι πάτησαν την πόλη του Κων/νου.
Δεν αρκεί μόνο αυτό, πρέπει να ενθυμούμεθα και το πώς φέρθηκαν οι σταυροφόροι τη στιγμή που πάτησαν τη μέχρι τότε απάτητη πόλη αυτή που διαδραμάτισε το ρόλο της αρχαίας Αθήνας επί οικουμενικού όμως επιπέδου.
Συνταρακτική είναι η περιγραφή ενός ιστορικού για τις σκηνές που διαδραματίστηκαν τότε μέσα και έξω από τα τείχη της Κων/πόλεως την εβδομάδα του Πάσχα του 1204 από τους βαρβάρους εκείνους που έλεγαν πως έκαμαν αγώνα στο όνομα του Σταυρού, που ξεκίνησαν τάχα να ελευθερώσουν τους Άγιους Τόπους από τους αλλόθρησκους. Και συνεχίζει ο ιστορικός λέγοντας : «Μπορούμε να πούμε ότι η τέταρτη σταυροφορία ξεκίνησε για την Κων/πολη τουλάχιστον με τη συγκατάθεση αν όχι της ευλογίες του Ιννοκεντίου του 3ου Πάπα της εποχής εκείνης.
Όταν οι σταυροφόροι έφθασαν στις 23 Ιουλίου του 1203 στον Άγιο Στέφανο και αντίκρισαν την Κων/πολη έμειναν κατάπληκτοι για το θέαμα που έβλεπαν και έθεσαν πλέον ως σκοπό την κατάκτηση του Βυζαντίου, ξεχνώντας εντελώς του Αγίους Τόπους που ήταν ο αρχικός τους σκοπός. Ύστερα από πολιορκία ενός έτους και μετά από σκληρές μάχες με τους υπερασπιστές της πόλης οι σταυροφόροι κατόρθωσαν να καταλάβουν την βασιλεύουσα. Και ήταν τόσες οι καταστροφές και οι λεηλασίες που ούτε η Κων/πολη, ούτε η υπόλοιπη αυτοκρατορία συνήλθαν ποτέ εντελώς. Η βιαιότητα των Δυτικών ιπποτών αποδεικνύουν την ενδόμυχη ζήλια και το μίσος που έτρεφαν εναντίον των Ελλήνων της πόλης. Ο αριθμός των σφαγιασθέντων ξεπερνά τις δύο χιλιάδες, όμως η ασέλγεια και η διαρπαγή ήταν στην ημερησία διάταξη. Τέτοια αγριότητα δεν έδειξαν ούτε οι Σαρακηνοί , όταν κατέλαβαν τα Ιεροσόλυμα, είχαν σεβασθεί το ναό του Πανάγιου Τάφου. Άλλωστε ο φοβερός απολογισμός δεν προέρχεται από πένα ελληνική αλλά από τον Πάπα της Ρώμης τον Ιννοκέντιο που έσπευσε να καταδικάσει αυτό που και ο ίδιος είχε προβλέψει αλλά ήταν ανίκανος να εμποδίσει. Η φραγκοκρατία κράτησε αρκετά χρόνια κι όταν ύστερα από αγώνες μπόρεσαν να ανακτήσουν την Πόλη οι Έλληνες την βρήκαν ερειπωμένη. Το κυριότερο είναι ότι η τέταρτη σταυροφορία με το καταστροφικό της έργο εμπόδισε τους Βυζαντινούς να συγκροτήσουν ενιαίο μέτωπο ενάντια στον Τουρκικό κίνδυνο. Συνάγεται το συμπέρασμα ότι η ίδια η χριστιανοσύνη ήταν το μεγαλύτερο θύμα της τέταρτης σταυροφορίας, γιατί είχε χαραχθεί ανεξίτηλα στη μνήμη των χριστιανών της Ανατολής, οι οποίοι θεωρούσαν απαρχή όλων των δεινών την παπική φιλοδοξία.
Αξίζει όσοι πονούν τον Τόπο, πρέπει να τονώσουν την Εθνική μνήμη. Η νέα γενεά κάθε φορά πρέπει να πληροφορείται όχι μόνο τα μεγαλουργήματα και τους θριάμβους του Γένους αλλά και τις δραματικές στιγμές, τις μεγάλες συμφορές και τα αίτια που τις προκάλεσαν διότι και αυτές φρονηματίζουν, παιδαγωγούν, οδηγούν στην Εθνική εγρήγορση. Ο κορυφαίος Σαίξπηρ έλεγε : «Δυστυχισμένος ο τόπος που φοβάται να ξέρει τον εαυτό του, διότι μόνο τότε θα μπορέσει να αποκτήσει συνείδηση του καθήκοντος και της ευθύνης και θα παραμείνει άγρυπνος επί των επάλξεων του χρέους.
ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
