Γεώργιος Σ. Λαζαρίδης
georgioslazaridis1990@yahoo.gr
Ένα από τα διαχρονικά προβλήματα των δήμων και των περιφερειών της χώρας μας, είναι η οικονομική διαχείριση. Στην μεταπολιτευτική ιστορία της
τοπικής αυτοδοιήκησης, κύριο χαρακτηριστικό είναι η κακοδιαχείριση, οι ελλειμματικές πολιτικές, ο υπερδανεισμός και τα χρέη. Βασικός παράγοντας αυτής της
κατάστασης είναι η αναποτελεσματικότητα κι η ανικανότητα των τοπικών αρχόντων, των οποίων τα καταστροφικά αποτελέσματα έρχονται να μεγεθύνουν η διαφθορά
και ο αυτοσκοπός. Οι “μικροεξυπηρετήσεις” και τα “κοινωνικά ρουσφετάκια” είναι μια πάγια αρχή των αυτοδιοικητικών πολιτικών ανά την Ελλάδα. Φυσικά υπάρχουν
ορισμενες λαμπρες εξαιρεσεις όπως ο Καμινης στην Αθηνα, ο Μπουταρης στη Θεσσαλονικη, ο Σκοτινιωτης στο Βολο, ο Κουρακης στο Ηρακλειο κλπ. που όμως επιβεβαιώνουν
τον κανόνα της διαφθοράς και της ανικανότητας στην τοπική αυτοδιοίκηση.
Οι τελευταίες αυτοδιοικητικές αρχές (2010-2014), έχουν το ελαφρυντικό ότι κλήθηκαν να διοιηκήσουν εντώς στενών δημοσιονομικών πλαισίων
(εξαιτίας του μνημονίου) και για τον λόγο αυτό δεν μπόρεσαν να επιτύχουν τα επιθυμητά αποτελέσματα που υποσχέθηκαν προεκλογικά. Για την οικονομία
του άρθρου θα το δεχτώ (κι ας είχε υπογραφεί το μνημόνιο μήνες πριν τον Νοέμβρη του 2010 που έγιναν οι εκλογές, οπότε ήξεραν πολύ καλά που έμπλεκαν οι εν δυνάμει
δήμαρχοι και περιφερειάρχες). Φέτος όμως γνωρίζουμε πολύ καλά την κατάσταση της εθνικής οικονομίας. Και του χρόνου θα την γνωρίζουμε, οπότε δικαιολογίες δεν χωρούν. Η επόμενη
δημοτική και περιφερειακή αρχή θα κληθούν να διοιηκήσουν σε ασφιχτικά δημοσιονομικά πλαίσια, και θα πρέπει εν μέσω ύφεσης να διαχειριστούν ελλείμματα και χρέη. Επομένως σε καμία
περίπτωση δεν πρέπει οι νέοι υποψήφιοι να οραματίζονται μεγάλα και πολυέξοδα έργα, και για τον λόγο αυτό – πέραν της ηθικής διάστασης- οι προεκλογικές
παροχολογίες είναι καταδικαστέες. Εμπιστοσύνη θα πρέπει να δείξουμε αυστρά και μόνο σε ακριβή και κοστολογημένα προγράμματα.
Οι υποψήφιοι δήμαρχοι και περιφερειάρχες οφείλουν να γνωρίζουν όλες τις κρατικές κι ευρωπαϊκές επιδοτήσεις που δικαιούται ο δήμος κι η περιφέρεια, όλα τα έσοδα από τους ΟΤΑ
και τα τέλη, το σύνολο της περιουσίας καθώς και το ακριβές χρέος που καλούνται να διαχειριστούν. Έχοντας πλήρη γνώση σε όλα τα παραπάνω, οι στόχοι
που θα τεθούν θα πρέπει να εστιάζουν αποκλειστικά και μόνο σε αναπτυξιακά έργα. Έργα που θα δίνουν χρήματα στα ταμεία του δήμου
ενώ σε ευρύτερα πλαίσια θα μπορούν να έχουν και κοινωνικές προεκτάσεις (θέσεις εργασίας, καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών κλπ.). Η αξιοποίηση της δημοτικής ή περιφερειακής περιουσίας είναι
άλλο ένα θέμα που θα πρέπει πολύ σοβαρά να εξετάσουμε. Εφόσον υπάρχουν ακίνητα στην ιδιοκτησία του δήμου και της περιφέρειας που δεν χρησιμοποιούνται, πρέπει να αξιοποιηθούν έτσι
ώστε να περιοριστούν τα έξοδα αλλά και για να δοθεί μια, μικρή έστω, κοινωνική βοήθεια. Αυτό μπορεί να γίνει αν όλοι οι ΟΤΑ, επιχειρήσεις κι υπηρεσίες,
στεγάζονται σε κτήρια του δήμου ή της περιφέρειας ώστε να μην υπάρχουν πάγια έξοδα όπως ενοίκια κλπ.. Επίσης γραφεία και χώροι κατάλληλοι να στεγάσουν κάποια επιχείρηση που μένουν αναξιοποίητα,
μπορούν να παραχορούνται σε ιδιώτες και νέους επαγγελματίες-επιχειρηματίες (επένδυση στην επιχειρηματικότητα) έναντι ενός τυπικού ενοικίου. Μ’ αυτό τον τρόπο και ο
δήμος προσθέτει έσοδα, αλλά και νεοι, σε κάποιες περιπτώσεις, μπορούν να βρούν έναν φθηνό χώρο για να ξεκινήσουν την επιχείρησή τους ή να ασκήσουν το επάγγελμά τους. Επίσης η
πώληση ή και οι αντιπαροχές σε ακίνητα του δήμου και της περιφέρειας κατόπιν πλειστηριασμού είναι απαραίτητες και θα αποδόσουν άμμεσα κέρδη στο δήμο.
Όσον αφορά στο πλεονάζον προσωπικό στους δήμους και στους ΟΤΑ. Οι επίορκοι και μόνο υπάλληλοι, ανεξαρτήτου θέσης κι ιδιότητας,θα απομακρυνθούν και θα οδηγηθούν στη διακαιοσύνη, ενώ οι υπόλοιποι μεσω των
μετατάξεων και κατόπιν αξιολόγησης θα συνεχίσουν να εργάζονται σε διαφορετικά πόστα όπου υπάρχουν ελλείψεις. Νέες προσλήψεις θα γίνονται μόνο αν υπάρχει πραγματική ελλειψη σε προσωπικό ενώ οι διαδικασίες πρόσληψης πρέπει να
γίνουν με απόλυτη διαφανεία και υπό επιτήρηση από επιτροπές των αρμόδιων υπουργίων κι υπηρεσιών. Η διαφθόρα που πηγάζει από την Τ.Α. είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που θα πρέπει να παλέψουμε
να λύσουμε. Όλοι πρέπει να συμβάλλουμε στη μάχη κατά της διαφθοράς. Η πελατειακή αντίληψη της πολιτικής είναι το μεγαλύτερο λάθος που κάνουν, πολίτες και πολιτικοί στο βαθμό που
τους αναλογεί.
Δεν είναι μόνο οι παράτυπες προσλήψεις και τα ρουσφέτια που γιγαντώνουν το πελατειακό σύστημα και τη διαφθορά. Η απευθείας ανάθεση έργων χωρίς να έχει προηγηθεί
κάποιος διαγωνισμός δεν μας επιτρέπει να πιστεύουμε ότι οι δαπάνες για κάποιο έργο είναι οι σωστές ή ότι το έργο ανταποκρίνεται στο κόστος του. Πρέπει να περάσουμε επομένως
σε ένα σύστημα ανοιχτών μειοδοτικών διαγωνισμών. Επιπλέον το κάθε έργο δεν πρέπει να “σπάει” σε “κομμάτια”. Μ’ αυτόν τον τρόπο πετυχαίνουμε διαφάνεια επί της ανάθεσης,
μειωμένες δαπάνες αλλά και ποιοτικότερα και ταχύτερα αποτελέσματα.
Επίσης θα πρέπει να συσταθεί μία δια”κομματική” επιτροπή η οποία με τη βοήθεια νομικού και λογιστή θα ασχολείται αποκλειστικά με θέματα διαφάνειας τόσο στον δήμο και στην περιφέρεια όσο και
στις επιχειρήσεις και στις υπηρεσίες τους. Πρέπει να υπάρξει πλήρης λογιστικός έλεγχος όλων των δραστηριοτήτων ώστε να γνωρίζουμε πού βρισκόμαστε και γιατί. Όπου φυσικά εντοπιστούν έκνομες πράξεις
θα αποδοθούν οι νομικές ευθύνες. Άλλωστε διεφθαρμένοι πολιτικοί δεν είναι μόνο ο Ψωμιάδης, ο Παπαγεωργόπουλος κι ο Τσοχατζόπουλος. Γι’ αυτούς έτυχε να
μάθουμε. Ωφείλουμε να μάθουμε και για τους υπόλοιπους που υπάρχουν σε πολλούς δήμους και περιφέρειες, πιθανόν και στους δικούς μας.
Τέλος θα πρέπει να εφαρμοστεί επιτέλους ο Καλλικράτης, ο οποίος μεταξύ άλλων προβλέπει την μεταφορά αρμοδιοτήτων στους δήμους και τις περιφέρειες στο πλαίσιο της αποκεντρωμένης διοίκησης. Κάτι
τέτοιο συνεπάγεται την δυνατότητα εκχώρησης της είσπραξης του ΕΝΦΑ στους δήμους, κάτι που δίνει τη δυνατότητα περικοπής κατά τρία δις της χρτηματοδότησής τους (τόσα υπολογίζονται τα εσοδα απο τον ΕΝΦΑ). Ας πάρουν λοιπόν οι δημοι
την ευθυνη της εισπραξης του αν θελουν να εχουν εσοδα. Επίσης υπαρχει το πρόβλημα της σύγχισης και αλληλοεπικάλυψης αρμοδιοτήτων με την κεντρική διοίκηση ιδίως στον τομέα των δημοσίων έργων. Θα πρέπει να ξεκαθαρισει
ο κάθε φορέας κι ο κάθε οργανισμός τις αρμοδιότητές του καθώς η πααρούσα κατάσταση αφήνει πολλά κενά και γκρίζα σημεία που διευκολύνουν τις άνομες πράξεις.
