Είναι γεγονός πως ένα από τα ανεξίτηλα σημάδια της Ελλάδας της κρίσης είναι πως έχει δημιουργήσει δυο ξεχωριστές πολιτικές ιδεολογίες, που πλέον χαρακτηρίζουν (πολιτικά) τους Έλληνες περισσότερο και από τους παραδοσιακούς πόλους περί «δεξιών», «αριστερών» και «κεντρώων». Το υποστηριχτές του «μνημονίου» και του «αντι-μνημονίου». Και στις δύο αυτές ομάδες περιλαμβάνονται (τουλάχιστον κοινοβουλευτικά) κόμματα και από τους δύο παραδοσιακούς πόλους. Για παράδειγμα, στον σημερινό «μνημονιακό» πόλο περιλαμβάνεται η «δεξιά» ΝΔ, η «αριστερή» ΔΗΜΑΡ και το «κεντρώο – σοσιαλιστικό» (λέμε τώρα…) ΠΑΣΟΚ. Στον αντιμνημονιακό αντίποδα περιλαμβάνονται επίσης κόμματα όλων των πολιτικών αποχρώσεων. Έτσι έχουμε τον ακραιφνώς αριστερό ΣΥΡΙΖΑ, τους δεξιούς ΑΝΕΛ και την άκρα δεξιά Χρυσή Αυγή να συντάσσονται κοινοβουλευτικά στον «αντιμνημονιακό» τόξο και να ψηφίζουν και να άγονται σχεδόν σε πλήρη ταύτιση στην βουλή . Άρα πλέον ο βασικός διαχωρισμός των Ελλήνων αλλά και των πολιτικών κομμάτων δεν χωρίζονται σε «δεξιά» και «αριστερά», όπως παραδοσιακά. Αλλά σε «μνημονιακά» και «αντιμνημονιακά», περιλαμβάνοντας και οι δύο πόλοι κόμματα και ιδεολογίες από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα.
Τι σημαίνει «μνημόνιο » και «αντι-μνημόνιο» όμως; Και πόσο πραγματικός είναι αυτός ο πολιτικός διαχωρισμός; Από την επίσημη έναρξη της «μνημονιακής» περιόδου στην Ελλάδα (Απρίλιος 2010) είναι γεγονός πως τα μάτια μας «είδανε πολλά». Είδαμε το «σοσιαλιστικό» ΠΑΣΟΚ του Γ. Παπανδρέου να μετατρέπεται σε σύμβολο της πλέον αδυσώπητης κοινωνικά εφαρμογής των όρων της δανειακής σύμβασης στον ελληνικό λαό. Το μνημόνιο εφαρμόστηκε άμεσα και «στυγερά», χωρίς καμιά απολύτως ένδειξη διάθεσης κάποιου είδους διαπραγμάτευσης και χωρίς να υπάρχει η παραμικρή μέριμνα για την στοιχειώδη προστασία της κοινωνίας και της ελληνικής οικονομίας από την τρομακτική ύφεση που θα επακολουθούσε. Την ίδια εκείνη περίοδο, ο σημερινός πρωθυπουργός και πρόεδρος της ΝΔ ακολουθούσε μια άκρως αντιμνημονιακή ρητορική, καταγγέλλοντας συνεχώς τις επιπτώσεις του μνημονίου και τα λάθη στην εφαρμογή του. Είχαμε επίσης και τον «πατριωτικό» ΛΑΟΣ, που από «πατριώτης» έγινε το καλύτερο μνημονιακό φερέφωνο του ΠΑΣΟΚ του Γ. Παπανδρέου, υπερψηφίζοντας συνεχώς κάθε μνημονιακό νομοσχέδιο.
Και μετά φτάσαμε στις εκλογές του 2012. Και ήρθε πάλι «τούμπα η κατάσταση». Ο πρωθυπουργός πλέον άρχιζε να εφαρμόζει το (δεύτερο) μνημόνιο που κατήγγειλε. Προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στις αδυσώπητες επιπτώσεις του μνημονίου στην κοινωνία και στην πολιτική του διάθεσή να εφαρμόσει κάποιου είδους διαπραγμάτευση με τους εταίρους, αλλά και κάποια άλλα πρόσθετα μέτρα ώστε να προστατευτεί στοιχειωδώς η κοινωνία και ότι είχε απομείνει από την οικονομία. Ταυτόχρονα, η ΔΗΜΑΡ που ήταν τυπικά «μνημονιακή» μέχρι τον πρώτο χρόνο διακυβέρνησης, στην συνέχεια αποχώρησε. Μέχρι και σήμερα η ΔΗΜΑΡ, έχει «αντιμνημονιακή» ρητορική αλλά πολύ συχνά ψηφίζει κανονικότατα τα «μνημονιακά» νομοσχέδια. Έχουμε επίσης τον «αντιμνημονιακό» ΣΥΡΙΖΑ που έχει μέσα στο κόμμα του πρώην στελέχη του (μνηνονιακού) ΠΑΣΟΚ, που κάποιοι παρέμεναν στελέχη του ΠΑΣΟΚ ακόμα και την περίοδο που άρχισε να εφαρμόζει το πρώτο μνημόνιο. Άργησαν λίγο να μεταπηδήσουν στον ΣΥΡΙΖΑ μάλλον…
Και τέλος έχουμε και τους «αντιμνημονιακούς» ΑΝΕΛ, με τον πρόεδρό τους να είναι βουλευτής της «μνημονιακής» ΝΔ αδιάλειπτα από το 1993 μέχρι και το 2011 (για 18 συνεχή χρόνια) και μάλιστα να έχει διατελέσει και Υφυπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας της κυβέρνησης της ΝΔ, το 2007. Δηλαδή υπήρξε ενεργό κοινοβουλευτικό αλλά και κυβερνητικό μέλος , των κομμάτων που σήμερα καταγγέλλει. Εκτός βέβαια και αν η καταστροφή της χώρας ξεκίνησε το 2011 σύμφωνα με τους ΑΝΕΛ και όχι νωρίτερα. Και μέχρι τότε – που ο σημερινός πρόεδρος των ΑΝΕΛ ήταν μέλος της ΝΔ – δεν υπήρξε κανένα πρόβλημα με την διακυβέρνηση της ΝΔ και η διαχείριση της χώρας ήταν όπως θα έπρεπε να είναι.
Έχουμε ευρωεκλογές σε λίγες μέρες και η φετινή χρονιά υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο να φέρει πολιτικές εξελίξεις και σε εθνικό επίπεδο. Ο ΣΥΡΙΖΑ προηγείται στις περισσότερες δημοσκοπήσεις και υπάρχει θεωρητικά ένα αρκετά πιθανό ενδεχόμενο να είναι το πρώτο κόμμα στις επόμενες εθνικές εκλογές, όποτε και αν αυτές γίνουν. Μένει να δούμε, αν η «αντιμνημονιακή» πολιτική ρητορική θα μετατραπεί και σε «αντιμνημονιακή» πολιτική. Κυρίως όμως μένει να δούμε, τι ακριβώς σημαίνει «αντιμνημόνιο» (έτσι και αλλιώς σε λίγο τελειώνει και τυπικά το μνημόνιο – αν δεν υπάρξει και τρίτο) και αν τελικά είναι μια πρακτικά εφαρμόσιμη πολιτική εκτός από πολιτική ρητορεία.
Είναι γεγονός πως ένα από τα ανεξίτηλα σημάδια της Ελλάδας της κρίσης είναι πως έχει δημιουργήσει δυο ξεχωριστές πολιτικές ιδεολογίες, που πλέον χαρακτηρίζουν (πολιτικά) τους Έλληνες περισσότερο και από τους παραδοσιακούς πόλους περί «δεξιών», «αριστερών» και «κεντρώων». Το υποστηριχτές του «μνημονίου» και του «αντι-μνημονίου». Και στις δύο αυτές ομάδες περιλαμβάνονται (τουλάχιστον κοινοβουλευτικά) κόμματα και από τους δύο παραδοσιακούς πόλους. Για παράδειγμα, στον σημερινό «μνημονιακό» πόλο περιλαμβάνεται η «δεξιά» ΝΔ, η «αριστερή» ΔΗΜΑΡ και το «κεντρώο – σοσιαλιστικό» (λέμε τώρα…) ΠΑΣΟΚ. Στον αντιμνημονιακό αντίποδα περιλαμβάνονται επίσης κόμματα όλων των πολιτικών αποχρώσεων. Έτσι έχουμε τον ακραιφνώς αριστερό ΣΥΡΙΖΑ, τους δεξιούς ΑΝΕΛ και την άκρα δεξιά Χρυσή Αυγή να συντάσσονται κοινοβουλευτικά στον «αντιμνημονιακό» τόξο και να ψηφίζουν και να άγονται σχεδόν σε πλήρη ταύτιση στην βουλή . Άρα πλέον ο βασικός διαχωρισμός των Ελλήνων αλλά και των πολιτικών κομμάτων δεν χωρίζονται σε «δεξιά» και «αριστερά», όπως παραδοσιακά. Αλλά σε «μνημονιακά» και «αντιμνημονιακά», περιλαμβάνοντας και οι δύο πόλοι κόμματα και ιδεολογίες από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα.
Τι σημαίνει «μνημόνιο » και «αντι-μνημόνιο» όμως; Και πόσο πραγματικός είναι αυτός ο πολιτικός διαχωρισμός; Από την επίσημη έναρξη της «μνημονιακής» περιόδου στην Ελλάδα (Απρίλιος 2010) είναι γεγονός πως τα μάτια μας «είδανε πολλά». Είδαμε το «σοσιαλιστικό» ΠΑΣΟΚ του Γ. Παπανδρέου να μετατρέπεται σε σύμβολο της πλέον αδυσώπητης κοινωνικά εφαρμογής των όρων της δανειακής σύμβασης στον ελληνικό λαό. Το μνημόνιο εφαρμόστηκε άμεσα και «στυγερά», χωρίς καμιά απολύτως ένδειξη διάθεσης κάποιου είδους διαπραγμάτευσης και χωρίς να υπάρχει η παραμικρή μέριμνα για την στοιχειώδη προστασία της κοινωνίας και της ελληνικής οικονομίας από την τρομακτική ύφεση που θα επακολουθούσε. Την ίδια εκείνη περίοδο, ο σημερινός πρωθυπουργός και πρόεδρος της ΝΔ ακολουθούσε μια άκρως αντιμνημονιακή ρητορική, καταγγέλλοντας συνεχώς τις επιπτώσεις του μνημονίου και τα λάθη στην εφαρμογή του. Είχαμε επίσης και τον «πατριωτικό» ΛΑΟΣ, που από «πατριώτης» έγινε το καλύτερο μνημονιακό φερέφωνο του ΠΑΣΟΚ του Γ. Παπανδρέου, υπερψηφίζοντας συνεχώς κάθε μνημονιακό νομοσχέδιο.
Και μετά φτάσαμε στις εκλογές του 2012. Και ήρθε πάλι «τούμπα η κατάσταση». Ο πρωθυπουργός πλέον άρχιζε να εφαρμόζει το (δεύτερο) μνημόνιο που κατήγγειλε. Προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στις αδυσώπητες επιπτώσεις του μνημονίου στην κοινωνία και στην πολιτική του διάθεσή να εφαρμόσει κάποιου είδους διαπραγμάτευση με τους εταίρους, αλλά και κάποια άλλα πρόσθετα μέτρα ώστε να προστατευτεί στοιχειωδώς η κοινωνία και ότι είχε απομείνει από την οικονομία. Ταυτόχρονα, η ΔΗΜΑΡ που ήταν τυπικά «μνημονιακή» μέχρι τον πρώτο χρόνο διακυβέρνησης, στην συνέχεια αποχώρησε. Μέχρι και σήμερα η ΔΗΜΑΡ, έχει «αντιμνημονιακή» ρητορική αλλά πολύ συχνά ψηφίζει κανονικότατα τα «μνημονιακά» νομοσχέδια. Έχουμε επίσης τον «αντιμνημονιακό» ΣΥΡΙΖΑ που έχει μέσα στο κόμμα του πρώην στελέχη του (μνηνονιακού) ΠΑΣΟΚ, που κάποιοι παρέμεναν στελέχη του ΠΑΣΟΚ ακόμα και την περίοδο που άρχισε να εφαρμόζει το πρώτο μνημόνιο. Άργησαν λίγο να μεταπηδήσουν στον ΣΥΡΙΖΑ μάλλον…
Και τέλος έχουμε και τους «αντιμνημονιακούς» ΑΝΕΛ, με τον πρόεδρό τους να είναι βουλευτής της «μνημονιακής» ΝΔ αδιάλειπτα από το 1993 μέχρι και το 2011 (για 18 συνεχή χρόνια) και μάλιστα να έχει διατελέσει και Υφυπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας της κυβέρνησης της ΝΔ, το 2007. Δηλαδή υπήρξε ενεργό κοινοβουλευτικό αλλά και κυβερνητικό μέλος , των κομμάτων που σήμερα καταγγέλλει. Εκτός βέβαια και αν η καταστροφή της χώρας ξεκίνησε το 2011 σύμφωνα με τους ΑΝΕΛ και όχι νωρίτερα. Και μέχρι τότε – που ο σημερινός πρόεδρος των ΑΝΕΛ ήταν μέλος της ΝΔ – δεν υπήρξε κανένα πρόβλημα με την διακυβέρνηση της ΝΔ και η διαχείριση της χώρας ήταν όπως θα έπρεπε να είναι.
Έχουμε ευρωεκλογές σε λίγες μέρες και η φετινή χρονιά υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο να φέρει πολιτικές εξελίξεις και σε εθνικό επίπεδο. Ο ΣΥΡΙΖΑ προηγείται στις περισσότερες δημοσκοπήσεις και υπάρχει θεωρητικά ένα αρκετά πιθανό ενδεχόμενο να είναι το πρώτο κόμμα στις επόμενες εθνικές εκλογές, όποτε και αν αυτές γίνουν. Μένει να δούμε, αν η «αντιμνημονιακή» πολιτική ρητορική θα μετατραπεί και σε «αντιμνημονιακή» πολιτική. Κυρίως όμως μένει να δούμε, τι ακριβώς σημαίνει «αντιμνημόνιο» (έτσι και αλλιώς σε λίγο τελειώνει και τυπικά το μνημόνιο – αν δεν υπάρξει και τρίτο) και αν τελικά είναι μια πρακτικά εφαρμόσιμη πολιτική εκτός από πολιτική ρητορεία.
Παύλος Κιλίντζης
pkilintzis@gmail.com
