Ν. Λυγερός
Η οικονομική κρίση έχει την τάση να προκαλεί παράλογες κινήσεις. Μερικοί από τους δικούς μας θεωρούν ότι η ασφάλεια είναι στο εξωτερικό. Γι’ αυτό το λόγο είναι ικανοί να βάλουν τα χρήματά τους ακόμα και στην Κύπρο. Βέβαια, εκείνη τη στιγμή δεν σκέφτονται πια τα κατεχόμενα και το κυπριακό. Επίσης ξεχνούν ότι η Κύπρος ανήκει όχι μόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και στην Ευρωζώνη. Σε κάθε περίπτωση, αυτή η επιλογή είναι ανάλογη από αυτήν που επέλεξαν άλλοι, αδειάζοντας τους τραπεζικούς τους λογαριασμούς. Η ιδιωτική δειλία δεν μας αφορά, διότι δεν είμαστε το κράτος. Για μας, έχει περισσότερο αξία το ανθρώπινο δυναμικό της Ελλάδας, διότι πάντα είναι ο λαός μας που έσωσε την πατρίδα μας και όχι τα χρήματά του. Δεν ήμασταν ποτέ ένας πλούσιος λαός, κι όμως έχουμε ένα έθνος με αξιοπρέπεια που ξέρει να πολεμά την ώρα της ανάγκης. Στην ειδική περίπτωση των μυαλών της Ελλάδας πρέπει να είμαστε ακόμα πιο προσεκτικοί, διότι αυτά είναι που προσφέρουν περισσότερες δυνατότητες στον απαραίτητο στρατηγικό σχεδιασμό στον τομέα των επιστημών. Ο καθένας βέβαια, σε προσωπικό επίπεδο, επειδή ανήκει και στην πρώτη κατηγορία, θα προτιμήσει να στείλει τα παιδιά του στο εξωτερικό και δυστυχώς πολλά από αυτά δεν θα έχουν την επιλογή να μείνουν στην πατρίδα τους. Η συνειδητή επιλογή είναι μια άλλη περίπτωση την οποία σεβόμαστε σε ατομικό επίπεδο. Αν εξετάσουμε όμως αυτό το θέμα μέσω της θεωρίας παιγνίων, τότε αντιλαμβανόμαστε ότι η ατομιστική προσέγγιση δεν μπορεί να είναι η βέλτιστη λύση. Μια μεγάλη διαρροή των μυαλών της Ελλάδας δεν θα βοηθήσει παρά μόνο μερικούς μίζερους διαχειριστές, ανίκανοι να παράγουν ένα ουσιαστικό έργο προς όφελος της πατρίδας μας. Κατά συνέπεια, δεν θα υπάρχει δυναμικό υψηλού επιπέδου για να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τα προβλήματα της χώρας. Η τεχνογνωσία είναι καλή για τους τεχνοκράτες, αλλά η νοημοσύνη είναι απαραίτητη στην επιστήμη, διότι σε αυτόν τον χώρο ο αντίπαλος δεν είναι οι εχθροί αλλά το άγνωστο, το οποίο δεν έχει τα ίδια όρια. Και τα προβλήματα που πρέπει να λύσουμε έχουν ανάγκη από ένα επιστημονικό υπόβαθρο. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το θέμα της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης. Γενικότερα, πολλά εθνικά θέματα έχουν ανάγκες ανάλογες. Έτσι, θεωρούμε ότι πρέπει να υποστηρίξουμε τα παιδιά μας για να μπορέσουν να αναπτύξουν τις ικανότητές τους με αξιοπρέπεια. Αλλιώς, οι γονείς τους θα θεωρήσουν ότι πρέπει να ζητιανέψουν γι’ αυτά. Ο λαός μας πάντα έδινε σημασία στα παιδιά. Το πρέπον όμως είναι αυτή η πράξη να είναι ορθολογική, αλλιώς δεν πρόκειται να είναι αποτελεσματική. Η παιδεία δίχως στρατηγική σκέψη έχει μίζερα αποτελέσματα, διότι η Επιστήμη έχει μεγάλες απαιτήσεις. Το ίδιο ισχύει και για τα εθνικά θέματα.
