Ταχύτερη και απλούστερη πρόσβαση σε κονδύλια της ΕΕ για ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, πόλεις, περιφέρειες και επιστήμονες

Μετά την πρόσφατη έναρξη ισχύος του νέου δημοσιονομικού κανονισμού, η Επιτροπή εξέδωσε νέους λεπτομερείς κανόνες εφαρμογής του.
Η χορήγηση κονδυλίων της ΕΕ σε επιχειρήσεις, μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ), ερευνητές, φοιτητές, δήμους, κοινότητες και άλλους δικαιούχους θα βελτιωθεί από την 1η Ιανουαρίου 2013 χάρη στην απλούστευση των διαδικασιών.
Η νέα νομοθεσία αυξάνει τη διαφάνεια και τη λογοδοσία κάθε προσώπου που ασχολείται με τα οικονομικά της ΕΕ. Περιλαμβάνει ευρύτερες δυνατότητες χρησιμοποίησης κατ’ αποκοπή ποσών και ενιαίων συντελεστών για μικρότερα ποσά, καταργεί την υποχρέωση συμπλήρωσης των ίδιων στοιχείων κάθε φορά που υποβάλλεται αίτηση για κονδύλια της ΕΕ και εισάγει επιγραμμικές εφαρμογές καθώς και πολλά άλλα νέα χαρακτηριστικά.
«Ο νέος αυτός κανονισμός επιφέρει σημαντικές βελτιώσεις για όλους τους δικαιούχους χρηματοδότησης της ΕΕ. Κατορθώσαμε να μειώσουμε τον διοικητικό φόρτο για τους αποδέκτες κονδυλίων της ΕΕ, πράγμα που συνεπάγεται ευκολότερη πρόσβαση και συντόμευση της προθεσμίας για τη λήψη χρηματοδότησης από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Οι νέοι κανόνες προετοιμάζουν το έδαφος για μια πιο αποτελεσματική χρήση των πόρων της ΕΕ. Αυτό είναι σημαντικό για κάθε ευρωπαίο πολίτη, δεδομένου ότι σε περιόδους κρίσης ο προϋπολογισμός της ΕΕ διαδραματίζει μείζονα ρόλο στην προώθηση της απασχόλησης και της ανάπτυξης στην Ευρώπη. Ένας από τους βασικότερους στόχους της εντολής μου είναι να καταστούν τα κονδύλια της ΕΕ πιο προσιτά και να αυξηθεί η υποχρέωση λογοδοσίας όσων διαχειρίζονται τα κονδύλια αυτά», δήλωσε ο κ. Janusz Lewandowski, Επίτροπος αρμόδιος για τον προϋπολογισμό και τον δημοσιονομικό προγραμματισμό.
• Απλούστευση
Ο αναθεωρημένος δημοσιονομικός κανονισμός περιλαμβάνει πολυάριθμες βελτιώσεις που θα διευκολύνουν τη ζωή των δικαιούχων κονδυλίων της Ένωσης. Η περίοδος μεταξύ των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων και της σύναψης συμβάσεων επιδότησης θα συντομευθεί, και οι προθεσμίες πληρωμής θα μειωθούν.
Η έμφαση του συστήματος επιδοτήσεων θα μετατοπιστεί από την επιστροφή πραγματοποιούμενων δαπανών σε πληρωμές βάσει αποτελεσμάτων, χάρη στην ευρύτερη χρήση κατ’ αποκοπή ποσών, ενιαίων συντελεστών ή μοναδιαίου κόστους. Η μεγαλύτερη χρήση επάθλων, που καταβάλλονται σε νικητές διαγωνισμών για την εξεύρεση λύσεων σε προκαθορισμένα προβλήματα («τα έπαθλα παρακίνησης») θα συμβάλει επίσης στη μείωση της γραφειοκρατίας και την ενίσχυση του προσανατολισμού της χρηματοδότησης της ΕΕ στην επίτευξη αποτελεσμάτων.
Οι δικαιούχοι κονδυλίων της ΕΕ δεν θα είναι πλέον υποχρεωμένοι να ανοίγουν χωριστούς τοκοφόρους τραπεζικούς λογαριασμούς. Επιπλέον, ακόμη και αν προκύπτουν τόκοι, δεν θα χρειάζεται να επιστρέφονται στον προϋπολογισμό της ΕΕ, ούτε θα προσμετρούνται ως έσοδα του έργου. Με τον τρόπο αυτό δίνεται λύση σε ένα σημαντικό πρόβλημα των δικαιούχων επιδοτήσεων και άλλων ενδιαφερόμενων φορέων, ιδίως της ερευνητικής κοινότητας και των ΜΚΟ, που είχε επισημανθεί κατά τη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης του 2009 πριν από την πρόταση της Επιτροπής του 2010.
• Μεγαλύτερη λογοδοσία και προστασία των ευρωπαίων πολιτών
Οι νέοι κανόνες θα αυξήσουν τη λογοδοσία των φορέων που διαχειρίζονται τα χρήματα των φορολογουμένων της ΕΕ. Μεταξύ αυτών είναι τα κράτη μέλη που εκτελούν μεγάλο μέρος του προϋπολογισμού της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της περιφερειακής πολιτικής της ΕΕ. Στο μέλλον, οι αρχές των κρατών μελών που διαχειρίζονται κονδύλια της ΕΕ θα πρέπει να υπογράφουν και να υποβάλλουν στην Επιτροπή ετήσιες δηλώσεις που θα πιστοποιούν ότι τα κονδύλια της ΕΕ έχουν χρησιμοποιηθεί σωστά.
Επίσης, έχουν ενισχυθεί οι μηχανισμοί δημοσιονομικών διορθώσεων σε περιπτώσεις παρατυπιών που διαπράττονται από δικαιούχους και αποκαλύπτονται μέσω ελέγχων: ως αποτρεπτικό μέσο, η Επιτροπή θα δημοσιεύει τις αποφάσεις για την επιβολή κυρώσεων για κατάχρηση των κονδυλίων της ΕΕ.
Ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των κονδυλίων της ΕΕ μέσω καινοτόμων μηχανισμών χρηματοδότησης
Στο μέλλον, διάφορα χρηματοδοτικά μέσα, όπως δάνεια, ίδια κεφάλαια ή εγγυήσεις θα χρησιμοποιούνται για να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα των κονδυλίων της ΕΕ, και κατ’ αυτόν τον τρόπο θα πολλαπλασιαστεί ο δημοσιονομικός τους αντίκτυπος. Καθιερώνονται νέες δυνατότητες για μια πιο ευέλικτη εφαρμογή των συμπράξεων μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ), που απηχούν αιτήματα φορέων της ευρωπαϊκής βιομηχανίας που συμμετέχουν σε ΣΔΙΤ.
Στον τομέα της εξωτερικής δράσης, η ΕΕ θα είναι σε θέση να δημιουργεί ενωσιακά καταπιστευματικά ταμεία με τη συγκέντρωση και από κοινού αξιοποίηση των ιδίων πόρων της με εκείνους των κρατών μελών και άλλων χορηγών για τον καλύτερο συντονισμό και την παροχή εξωτερικής βοήθειας, αυξάνοντας με αυτόν τον τρόπο την προβολή του έργου της.
• Η Επιτροπή είναι αποφασισμένη να προωθήσει περαιτέρω το πρόγραμμα απλούστευσης
Η απλούστευση των κανόνων και των διαδικασιών δεν πρόκειται να σταματήσει με την έκδοση του νέου δημοσιονομικού κανονισμού. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να προωθεί μεγάλο αριθμό προτάσεων απλούστευσης ώστε οι προτάσεις αυτές να εδραιωθούν στη νέα γενιά προγραμμάτων (2014-2020), που είναι επί του παρόντος υπό διαπραγμάτευση στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
• Ιστορικό
Ο δημοσιονομικός κανονισμός αποτελεί τον πυρήνα των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ. Θεσπίζει τις αρχές του προϋπολογισμού της ΕΕ και διέπει τον τρόπο με τον οποίο δαπανώνται τα κονδύλια της ΕΕ. Η παρούσα εκδοχή του εκδόθηκε το 2002 και τροποποιήθηκε πρόσφατα το 2010 για να συμπεριληφθεί η δημιουργία της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης. Η νομοθετική διαδικασία της παρούσας πιο ουσιαστικής αναθεώρησης δρομολογήθηκε από την Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2010, με την πρόταση για επανεξέταση του δημοσιονομικού κανονισμού, που αποτελεί την απάντηση της Επιτροπής στις σημαντικότερες ανησυχίες που εξέφρασαν οι δικαιούχοι κονδυλίων της ΕΕ. Οι νέοι κανόνες θα επικεντρωθούν στην απλούστερη και ταχύτερη πρόσβαση σε κονδύλια, ενισχύοντας συγχρόνως τη λογοδοσία των φορέων που διαχειρίζονται τα χρήματα των φορολογουμένων της ΕΕ.
Μετά την επίσημη έγκριση του δημοσιονομικού κανονισμού στις 25 Οκτωβρίου και τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ, ο δημοσιονομικός κανονισμός άρχισε να ισχύει στις 27 Οκτωβρίου 2012.
Στη συνέχεια, η Επιτροπή εξέδωσε σήμερα τους νέους κανόνες εφαρμογής για τον νέο δημοσιονομικό κανονισμό που περιλαμβάνουν λεπτομερείς κανόνες για τη δημοσιονομική διαχείριση και συμπληρώνουν τον δημοσιονομικό κανονισμό. Εντός των προσεχών δύο μηνών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο μπορούν να διατυπώσουν αντιρρήσεις ή να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με αυτούς τους κανόνες εφαρμογής όπως προτάθηκαν από την Επιτροπή. Μετά τη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα και την έναρξη ισχύος στα τέλη Δεκεμβρίου του 2012, οι νέοι κανόνες εφαρμογής θα αρχίσουν να εφαρμόζονται από την 1η Ιανουαρίου 2013 μαζί με τον νέο δημοσιονομικό κανονισμό.