Tου παπαδάσκαλου
Κωνσταντίνου Ι. Κώστα
Πάρθοι, Μήδοι, Ελαμίτες, Καππαδόκες, Ρωμαίοι, Κρητικοί, Άραβες και λοιποί ‘’καθώς άκουγαν τον Πέτρο να τους μιλάει για το Χριστό, έμεναν εκστατικοί και όσοι δέχτηκαν με χαρά το λόγο του, βαφτίστηκαν και προστέθηκαν στην εκκλησία την ημέρα εκείνη περίπου τρεις χιλιάδες’’, (Πραξ. 2,10-12 και 41). Τρεις χιλιάδες άνθρωποι διαφορετικών εθνοτήτων και πληθυσμιακής καταγωγής με διαφορετικά πολιτισμικά χαρακτηριστικά συνενώθηκαν και συναπάρτισαν την πρώτη πολυεθνική οικογένεια με χαρακτηριστικά ανεπανάληπτης μέχρι τις μέρες μας ομοψυχίας έμπρακτου κοινού βίου, αφού, ‘’όλοι όσοι πίστεψαν είχαν μία καρδιά και μία ψυχή. Κανένας δε θεωρούσε ότι κάτι από τα υπάρχοντά του ήταν δικό του, αλλά όλα τα είχαν κοινά’’. (Πραξ. 4,32). Η κοινοκτημοσύνη των πρώτων χριστιανών έμελλε να γίνει η αρχέτυπη πολυεθνική κοινοτική μήτρα της Εκκλησίας. Αν οι κατοπινές γενιές επέμεναν στην άντληση πολιτισμού και πολιτικής από μια τέτοια δεξαμενή, η μορφή και το περιεχόμενο του κόσμου σήμερα θα ήταν διαφορετικά. Οι χριστιανοί έχουμε τεράστια ευθύνη, αφού δεν ζούμε πρωτοχριστιανικά και νηπτικά, σε βάθος δηλαδή τον ενοποιητικό πολιτισμό της πίστης μας με αλληλεγγύη και συλλογικά χαρακτηριστικά.
Στο Βελβεντό δώσαμε από την αρχή τον καλόν αγώνα, ώστε να κρατήσουμε σε υπόσταση το Δήμο. Η συμμετοχή υπήρξε παλλαϊκή και αυτό σφυρηλάτησε τις μεταξύ μας σχέσεις και έδειξε την αγάπη μας για τον τόπο μας. Η Πολιτεία εκτιμώντας τα πράγματα διαφορετικά, δεν ικανοποίησε το αίτημά μας. Η Βουλή των Ελλήνων ψήφισε τον Καλλικράτη και στην περιοχή μας, έδωσε τον κοινό Καλλικρατικό Δήμο με την επωνυμία ‘’Δήμος Σερβίων-Βελβεντού’’ με έδρα τα Σέρβια. Η πείσμων και διαρκής εμμονή στην μη αποδοχή των τετελεσμένων δεν είναι ορθή αντιμετώπιση της πραγματικότητας. Υποδαυλίζει την αντιπαλότητα προς τις άλλες Κοινότητες του κοινού Καλλικρατικού Δήμου και αυτό προς μακροπρόθεσμη ζημία όλων. Επειδή η Εκκλησία εύχεται διαρκώς ‘’υπέρ της των πάντων ενώσεως’’, για την ένωση όλων των ανθρώπων, δεν είναι δυνατόν να συμμετάσχω σε αγώνα, στον οποίο μας ωθεί ο πληγωμένος εγωισμός μας. Απεναντίας προσεύχομαι στο Θεό να κατευναστούν τα πάθη, ώστε να μη βλέπουμε νικητές και ηττημένους, αλλά ένα λαό, το λαό του Θεού, ο οποίος καλείται να αγωνιστεί ενωμένος για το όφελος πάντων.
Στην μετά την ψήφιση του Καλλικράτη από τη Βουλή εποχή, ο αγώνας όλων με ψύχραιμη σκέψη, ορθολογική μελέτη εμπλουτισμένη με τα πολιτισμικά στοιχεία της ενοποιητικής, θυσιαστικής-ερωτικής για τον Άλλον ελληνικής παράδοσης, πρέπει να γίνει αγώνας για τη συνεργασία, τη συνεννόηση, τη συναδέλφωση, τη συνύπαρξη και την συνδημιουργία με όλες τις πληθυσμιακές κοινότητες, με έναν επιθετικό ωστόσο απελευθερωτικό πολιτισμό. Με απόλυτο σεβασμό στη διαφορετική άποψη, χωρίς φανατισμούς, χωρίς ντοπαρίσματα και πολώσεις προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση, δίχως λιθοβολισμούς και μακριά από κάθε διάθεση ετικετισμένου πατριωτισμού, που τόσο ταλαιπώρησε το λαό και έβλαψε τη χώρα σε εθνικό επίπεδο στα περασμένα πέτρινα χρόνια.
Ο έρωτας αποδείχνει περίτρανα πώς η αλήθεια της ζωής βρίσκεται στο δίνω και όχι στο παίρνω, για να επαληθεύεται για μια ακόμα φορά το ευαγγελικό ‘’μακάριον εστίν διδόναι μάλλον ή λαμβάνειν’’, καλύτερα είναι να δίνεις παρά να παίρνεις. Φράση εξ άλλου πάνω στην οποία στηρίζεται και ο αγώνας για την αλλαγή της κοινωνίας από αστική-ταξική σε σοσιαλιστική-αταξική. Η κατάργηση βέβαια των διακρίσεων που επαγγέλλεται το ευαγγέλιο, ‘’δεν είναι εύκολο να γίνει ιστορική πραγματικότητα. Σημαίνει βαθύτατη αλλαγή στην Ιστορία’’. (Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης Ζηζιούλας). Το μέλλον ανήκει στον έρωτα της ανιδιοτελούς προσφοράς, όχι στη μιζέρια της ‘’διακράτησης’’.
Η προσωπική μου θέση για την αρτιότερη οργάνωση της κοινωνικής μας ζωής είναι οι μικρές Κοινότητες, οι μικρές Μονάδες Κοινοτισμού, αλλά και οι μικρές Ενορίες, μέσα στις οποίες και στην αυθεντική τους έκφραση, όπου το ‘’πλεόνασμα του ενός θα αναπληρώνει το υστέρημα του άλλου, ώστε να γίνεται ανάμεσά μας ισότητα’’, κατά τον Απ. Παύλο, θα αποδομείται ο υπαρκτός καπιταλισμός. Η θέση αυτή είναι σε ευθεία αντιπαράθεση με την παγκοσμιοποίηση του καπιταλισμού, που σαρώνει τον κόσμο, τώρα και την πατρίδα μας.
Το σχήμα του κόσμου αλλάζει, ‘’τα πάντα ρει’’, κατά τον αρχαίο Έλληνα φιλόσοφο Ηράκλειτο και στη ροή αυτής της αλλαγής συμμετέχει, εκούσα άκουσα, και η Ελληνική Πολιτεία. Χτες μας έφεραν τον Καποδίστρια και συνεργαστήκαμε οι μικρότερες με τις μεγαλύτερες Κοινότητες σε μιαν αλληλοπεριχωρούμενη ενότητα, τώρα συνυπάρχουμε αδερφικά και συνδημιουργούμε ειρηνικά. Σήμερα μας φέρνουν τον Καλλικράτη, ένα ευρύτερο δοχείο κοινοτισμού, συνεργασίας των πληθυσμιακών κοινοτήτων, συμπνευματισμού, συνύπαρξης και συνδημιουργίας, για την κοινωνικότητα και τον πολιτισμό των συγκοινωνούντων δοχείων με τη διατήρηση βεβαίως των πολιτισμικών ετεροτήτων, μακριά πάντως από αναφυόμενες διχόνοιες, φανατισμούς και αντιπαλότητες που χωρίζουν ανοήτως τις πληθυσμιακές Κοινότητες των Ελλήνων. Και όπου οι νέοι θα μπορούν να καταθέτουν τις επεξεργασμένες από τους ίδιους προτάσεις για το ανθρωπογενές περιβάλλον σε σχέση με τη χρήση και όχι κατάχρηση των φυσικών πηγών, της οικολογίας, τη μελέτη και καταγραφή της τοπικής ιστορίας με δυνατότητα διδασκαλίας στα σχολεία, την καλλιέργεια της μουσικής, του χορού, της ποίησης, του πολιτισμού εν γένει. Προτρέπουμε τους νέους ανθρώπους σε αισιοδοξία και αγωνιστικότητα, για να μη διστάζουν στην ανάληψη ευθυνών. Να, κάποια από τα πολλά ζητήματα που πρέπει να απασχολήσουν ως μελέτη και σχεδιασμό με προβολή ακηδεμόνευτων και χωρίς συμπλέγματα κατωτερότητας προτάσεων από τους νέους υπό διαμόρφωση Καλλικρατικούς Δήμους, για τη λειτουργία των οποίων γράφονται ότι υπάρχουν εγγενείς δυσκολίες, πιστεύω όχι ανυπέρβλητες.
Τα στοιχεία που μας ενώνουν, όλες τις πληθυσμιακές Κοινότητες των Ελλήνων, πολλά. Το πιο βασικό στοιχείο που μας ενώνει, αναφέρω ένα θεολογικό στοιχείο, είναι το εκκλησιαστικό γεγονός της κοινής πνευματικής αναγεννητικής μήτρας, η κολυμβήθρα της εκκλησίας, που μας καθιστά όλους ‘’οικογενείς’’, αδερφούς κατά σάρκα, κατά αίμα, κατά χάρη Χριστού όμαιμους και σύσσωμους. Είμαστε πια ‘’συμπολίτες των αγίων και οικείοι του Θεού’’. Η κολυμβήθρα της εκκλησίας και η από αυτήν προερχόμενη προσωπική και κοινωνική αλλαγή και μεταμόρφωση θα αποδειχτεί ότι είναι η μεγαλύτερη επαναστατική πράξη στην ιστορία της ανέλιξης του προσώπου και της κοινωνίας του.
Τα στοιχεία που μας χωρίζουν, κανένα. Προτιμότερο θα ήταν να μιλούσαμε για εμπόδια, που μας εμποδίζουν στη συνεργασία, στη συνύπαρξη, στην συνδημιουργία. Τέτοια στοιχεία που παρεμποδίζουν γενικά τους ανθρώπους στη συναδέλφωση και συνεύρεση μπορεί να είναι λ.χ. η υπεροψία (έπαρση), η ενδοστρέφεια, ο εγωκεντρισμός και ο ναρκισσισμός, στοιχεία καθόλου άγνωστα στη σημερινή κοινωνική πραγματικότητα, που εντοπίζονται εύκολα και μέσα στην καθημερινή εκπαιδευτική πρακτική διαδικασία και τα οποία η αληθινή Παιδεία προσπαθεί να τα αποβάλλει, στοιχεία που μπορούν να οδηγήσουν πρώτα όσους κατέχονται από αυτά σε έναν αξιοθρήνητο ρατσισμό.
Η λαϊκή πίστη (κάνε το καλό και ρίξτο στο γιαλό), όταν δεν πρεσάρεται από κλειστοφοβικές εμμονές οδηγεί αβίαστα σε έναν άλλο πολιτισμό, μιαν άλλη κοινωνία, πέρα και έξω από την ηθική του αστικού-ταξικού συστήματος, όπου οι άτεγκτοι φυσικοί νόμοι εισάγονται για να ρυθμίζουν τις ανθρώπινες σχέσεις στο γνωστό αστικό ηθικό αξίωμα: το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό. Η πίστη αυτή εκφράζεται στην παραδοξότητα της ανιδιοτελούς προσφοράς και εξεικονίζει την ποιότητα αυτού του άλλου πολιτισμού, την αγάπη του Άλλου γι’ αυτό που είναι. Η πολιτική του μέλλοντός μας, την αγάπη αυτή οφείλει να την κάνει πολιτικό και κοινωνικό γεγονός για τον συλλογικό εαυτό μας. Αλλιώς θα αναπαράγει και θα τροφοδοτεί το παρόν και το μέλλον της κοινωνίας ‘’με την κατακερματισμένη αλήθεια, το απύθμενο ψεύδος του πολιτισμού μας’’ (Κωστής Μοσκώφ).
Στη σύγχρονη ψυχολογία του βάθους που θεωρεί ως την πιο κύρια αιτία δυστυχίας του ανθρώπου το αυτοκαταστροφικό πάθος του εγωκεντρισμού, έρχεται να απαντήσει θετικά και η αληθινή ‘’Παιδεία για τον άνθρωπο και όχι για το σύστημα’’ που θέλει να κάνει τους μαθητές όντα επι-κοινωνούντα, και με τη συνδρομή της Ορθόδοξης Χριστιανικής Πρακτικής πρόσωπα ελεύθερα, συν-υπάρχοντα και συν-κοινωνούντα με κοινωνική αλληλεγγύη, συμπόνια και ανθρωπιά μέσα σε κοινότητα ζωής. Ως εκπαιδευτική κοινότητα μπορούμε να συνεισφέρομε στην ανάπτυξη του προσώπου, που γι’ αυτό χρειάζεται Παιδεία ελεύθερης σκέψης και όχι ιδεολογικών στερεοτύπων. Παιδεία του Ρήγα Βελεστινλή και του αγίου Κοσμά του Αιτωλού, που να επιζητά να διερευνήσει τα βαθύτερα πολιτισμικά αίτια της τρέχουσας κρίσης, τον πυρήνα του προβλήματος και όχι εκπαίδευση-πρότυπο του εκλιπαρούντος δουλικά την κοινωνική του αναγνώριση από τις σύγχρονες ελίτ, Χατζηαβάτη. Το σχολείο (οφείλει να) καλλιεργεί την ελεύθερη σκέψη στους μαθητές και (να) στοχεύει στη δημιουργία ελεύθερων πολιτών. Το σχολείο δεν (πρέπει να) υπηρετεί σκοπιμότητες.
Οι άνθρωποι και οι πληθυσμοί που ζουν έξω, γύρω και πέρα από εμάς, έχουν τις ίδιες ανάγκες και τα ίδια οράματα με εμάς, πεινούν, διψούν, εργάζονται, σπουδάζουν, ερωτεύονται, κλαίνε, τραγουδούν, πέφτουν, σηκώνονται, δημιουργούν. Μπορούμε να χαμογελάσουμε και να απλώσουμε το χέρι της φιλίας και της συνεργασίας για την συν-δημιουργία. Μπορούμε να αγαπηθούμε. Είναι τόσο απλό. Και καλό.
Εύχομαι να πρυτανεύσει η ριζοσπαστική και άφοβη σκέψη και να μην οδηγηθούμε σε ενέργειες αναιρετικές του κοινού θεανθρώπινου, ελληνικού και αδελφοποιού πολιτισμού μας.
