Συνεργατισμός ή μια νέα μορφή αστικής εταιρεία

Κατατέθηκε από το ΥπΑΑΤ στην Βουλή Σχέδιο Νόμου για τον Αγροτικό Συνεργατισμό ή όπως είναι ο τίτλος του «Θεσμικό πλαίσιο για τους αγροτικούς συνεταιρισμούς, τις συλλογικές οργανώσεις και την επιχειρηματικότητα του αγροτικού κόσμου- Οργάνωση της εποπτείας του Κράτους».
Η απαξίωση των περισσότερων αγροτικών Συνεταιρισμών επέβαλε την ανάληψη πρωτοβουλιών για ένα νέο προσανατολισμό και για ένα βελτιωμένο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας, και κάθε προσπάθεια προς αυτήν την κατεύθυνση είναι προς την σωστή κατεύθυνση για όσους ενδιαφέρονται για την κοινωνία. Διότι οι Συνεταιρισμοί είναι δομές της Κοινωνικής Οικονομίας, και στον αγροτικό τομέα η λειτουργία της αγροτικής κοινωνίας είναι το βασικότερο χαρακτηριστικό.
Στην συνεχή παλινδρόμηση της οικονομίας ανάμεσα στην κοινωνία και την αγορά για πολλά χρόνια είχε επιτευχθεί μια κάποια αναγνώριση των ρόλων του καθενός. Με την κατάρρευση της εμπιστοσύνης στην ικανότητα των αγορών να δίνουν λύσεις (βλέπε κρίσεις χρηματιστηρίου κλπ) και με την αυτοαπαξίωση των πολιτικών (βλέπε σκάνδαλα) άρχισε να αναπτύσσεται και να αναλαμβάνει δράση ο τρίτος τομέας της οικονομίας η Κοινωνία των Πολιτών με τις οργανώσεις τους. Ένα από τα ισχυρότερα στοιχεία του θα μπορούσε να ήταν η κοινωνική οικονομία και οι Συνεταιρισμοί.
Στο Σχέδιο Νόμου, οι Συνεταιρισμοί δεν αντιμετωπίζονται ως τρίτος τομέας, όπως θα έπρεπε, αλλά διαφαίνεται ισχυροποίηση των στοιχείων της αγοράς, που εξωθούν τους αγροτικούς συνεταιρισμούς σε εργαλεία της οικονομίας της αγοράς, όπως λένε, και όχι σε εργαλείο της κοινωνίας.
Η Πανελλήνια Ένωση Νέων Αγροτών αντιμετωπίζει θετικά κάθε προσπάθεια επανακαθορισμού σωστότερων πλαισίων υγιούς λειτουργίας τους και συμβάλει στην διαβούλευση και με τις παρακάτω θέσεις:
1. Η Πανελλήνια Ένωση Νέων Αγροτών-ΠΕΝΑ επιθυμεί τα μέλη των Συνεταιρισμών να είναι ενεργοί αγρότες, μέλη της τοπικής αγροτικής κοινωνίας, αφού βέβαια οριοθετηθεί ο ορισμός του ενεργού αγρότη.
2. Να υπάρχει πρόβλεψη «συνδεδεμένων» (συμβολαιακά?) παραγωγών, οι οποίοι δεν είναι αγρότες, αλλά μπορούν να δεσμευτούν και να απολαμβάνουν ομόλογα προνόμια στον συνεταιρισμό με τους αγρότες.
3. Θα πρέπει στους υπό σύσταση Αγροτικούς Συνεταιρισμούς να προβλέπεται η τμηματική καταβολή της συνεταιριστικής μερίδας, που πάντα αποτελούσε σημαντικό σημείο προσοχής, και σήμερα επιβάλλεται ακόμη περισσότερο. Για το ξεκίνημα θα μπορούσε να υπάρχει πρόβλεψη αμέσου καταβολής από τα μέλη μόνο των αρχικών εξόδων ίδρυσης και έναρξης λειτουργίας.
4. Η συγκεκριμένες ρυθμίσεις να μην είναι αναγκαστικές αλλά όσοι επιθυμούν να απολαμβάνουν τις πρόνοιες του νόμου θα πρέπει να ακολουθούν τις προβλέψεις του νόμου. Αυτό να ισχύει και όσον αφορά τον αριθμό των μελών του συνεταιρισμού, που θα μπορεί να είναι τουλάχιστον 7 (νόμος Παπαναστασίου).
5. Οι μέχρι σήμερα παραταξιακές λογικές και οι ομαδοποιήσεις επέβαλαν στους συνεταιρισμούς μια επαναλλαμανόμενη μακροχρόνια ιδιότυπη ολιγαρχία, που θα μπορούσε ίσως να μειωθεί ουσιαστικά με την επιβολή μονοσταυρίας, αλλά και με την διαχωρισμένη εκλογή σε συγκεκριμένες θέσεις (πρόεδρος, ταμίας κλπ) από όλους τους συνεταιρισμένους αγρότες.
6. Οι αγρότες θα πρέπει να μπορούν να συμμετέχουν σε όσους συνεταιρισμούς θέλουν να συνεισφέρουν τις διαφορετικές αγροτικές παραγωγές τους. (προσοχή θα πρέπει να δοθεί ώστε στην συμμετοχή στην καθολική ψηφοφορία για την εκλογή της διοίκησης του πανελλήνιου οργάνου για όλους τους συνεταιρισμούς-ΠΑΣΕΓΕΣ, κάθε αγρότης να μετέχει με μόνο μία ψήφο).
7. Η ΠΕΝΑ προσβλέπει στην λειτουργία περιφερειακών συνεταιρισμών ανά προϊόν.
8. Στην πλήρη τους ανάπτυξη οι συνεταιρισμοί θα πρέπει να απορροφούν όλη την αγροτική παραγωγή των μελών τους. Στην παρούσα φάση η καλύτερη προσαρμογή και ανάπτυξη τόσο των Συνεταιρισμών όσο και των αγροτών μελών τους θα εξυπηρετείτο καλύτερα με την πρόβλεψη ενός μεταβατικού σταδίου διάθεσης τμήματος της αγροτικής παραγωγής (ίσως μέχρι 50%) από τους ίδιους τους λιανοπωλητές.
9. Η συνεταιριστική νομοθεσία θα πρέπει να καλύπτει όλο το φάσμα των αντικειμένων των αγροτικών επαγγελμάτων στην αγροτική κοινωνία (γεωργία, κτηνοτροφία, αλιεία, δασοπονία, αγροτουρισμός, μεταποίηση-εμπορία αγροτικής παραγωγής, ενέργεια-ΑΠΕ-βιομάζα-βιντίζελ-Φ/Β, ρύποι κλπ).
10. Πρέπει να υπάρξει πρόνοια-ασφαλιστική δικλείδα, ώστε οι αγροτικοί συνεταιρισμοί να δραστηριοποιούνται κύρια στην προώθηση της αγροτικής παραγωγής (ο μέσος όρος του ενεργητικού τους σε 3ετή κυλιόμενο υπολογισμό) και όχι στην παροχή υπηρεσιών.
Οι οικονομίες κλίμακας θα εξυπηρετηθούν καλύτερα με την σύσταση Συνεταιριστικών Δημοπρατηρίων από & με συνεταιριστές αγρότες.
Η Πανελλήνια Ένωση Νέων Αγροτών-ΠΕΝΑ θεωρεί εξαιρετική ευκαιρία συμβολής στο Παγκόσμιο Έτος Συνεταιρισμών-2012 την κατάθεση ενός νόμου που θα συμβάλλει στην ανάπτυξη υγιών ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ και όχι σε συγκαλυμμένες μορφές αστικού τύπου εταιριών.
(για την καταγραφή, Δημήτρης Μιχαηλίδης, 6998282382)