Το μήνα Αύγουστου απεβίωσε ο Νίκος Θέμελης ένας σπουδαίος συγγραφέας-λογοτέχνης και ιστορικός των τελευταίων δεκαετιών. Συνέγραψε πολλά βιβλία και ήταν από τους πιο πολυδιαβασμένους σύγχρονους συγγραφείς.
Έχουμε διαβάσει την τριλογία του, « Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ», « Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ»,
« Η ΑΝΑΛΑΜΠΗ». Το βιβλίο « Η Ανατροπή» αναφέρεται στη Σιάτιστα και στους ανθρώπους της, λογίους, εμπόρους, πραματευτάδες που δραστηριοποιήθηκαν στην Μεσευρώπη τον 19ον και 20ο αιώνα. Είναι ένα εξαιρετικό βιβλίο που προβάλλει τη Σιάτιστα με λογοτεχνική γραφή .
Ο Δήμος Σιάτιστας το Νοέμβριο του 2004, του απένειμε τιμητική πλακέτα και τον ανακήρυξε επίτιμο Δημότη. Την ημέρα εκείνη διοργανώθηκε εκδήλωση από τη Μανούσεια Δημόσια βιβλιοθήκη Σιάτιστας σε συνεργασία με το ΙΝΒΑ Κοζάνης και παρουσίασαν το βιβλίο του « Η Ανατροπή», στην αίθουσα του πνευματικού κέντρου της Σιάτιστας. Παρακολουθήσαμε κι’ εμείς την παρουσίαση.
Τιμώντας τη μνήμη του μεγάλου αυτού σύγχρονου συγγραφέα, που είχε πολλά ακόμη να δώσει, φεύγοντας στα 64 χρόνια του.
Παραθέτουμε παρακάτω το άρθρο που είχαμε γράψει τότε, προ εφτά(7) ετών, για την πολύ αξιόλογη εκδήλωση.
6-Σεπτεμβρίου-2011
Η παρουσίαση του
λογοτεχνικού έργου
ΤΡΙΛΟΓΙΑ ΤΟΥ
ΝΙΚΟΥ ΘΕΜΕΛΗ
ΣΤΗ ΣΙΑΤΙΣΤΑ
Η Μανούσεια Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σιάτιστας, σε συνεργασία με το ΙΝΒΑ Κοζάνης παρουσίασαν την τριλογία «Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ, Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ, Η ΑΝΑΛΑΜΠΗ» του Νίκου Θέμελη στην αίθουσα του πνευματικού κέντρου της Σιάτιστας.
Η πρωτοβουλία αυτή να οργανώσουν την εκδήλωση με την παρουσία του συγγραφέα ήταν όντως αξιέπαινη, γιατί πέραν όλων των άλλων, είχε ένα συμβολικό νόημα για τη Σιάτιστα και ένα χρώμα τοπικό, διότι στο δεύτερο βιβλίο του «Η Ανατροπή» αναφέρεται η Σιάτιστα με τους ανθρώπους της, τους πραματευτάδες, τους εμπόρους και η τοπική κοινωνία, που υφαίνεται εύστοχα στην πλοκή του μύθου της συγγραφής του βιβλίου.
Το βιβλίο «Η Ανατροπή» αναδίδει την ατμόσφαιρα της εποχής της Σιάτιστας του 19ου αιώνα. Όσοι το διαβάσαμε μας δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι ο συγγραφέας θα είχε καταβολές από τη Σιάτιστα. Το μυστικό όμως της σχέσεώς του με τη Σιάτιστα το απεκάλυψε ο ίδιος στο ακροατήριο της αίθουσας όπου γινόταν η παρουσίαση, λέγοντας ότι ο Θωμάς, ο κεντρικός ήρωας του βιβλίου ο οποίος είχε συνεργαστεί με έμπορο Σιατιστινό και είχε παντρευτεί την κόρη του Ελένη, ήταν προπάππος του. Έτσι λοιπόν εξηγήθηκε η πλοκή του έργου του στη Σιάτιστα και η αναφορά στην μικρή κοινωνία με τους ανθρώπους της, που διακρίθηκαν στο εμπόριο στην Κεντρική Ευρώπη και στην Οδησσό όπου εκτυλίσσεται η υπόθεση του έργου.
Την παρουσίαση των βιβλίων, που έχουν επανεκδοθεί σε χιλιάδες αντίτυπα έκαναν: Ο δημοσιογράφος Πάσχος Μανδραβέλης, συμπολίτης μας,-εργάζεται στην εφημερίδα Η καθημερινή- με μια περιεκτική αναφορά, «ομιλώντας για πολιτικά μηνύματα που αναδύουν τα βιβλία και είναι και σήμερα επίκαιρα, πέρα από το λογοτεχνικό αριστούργημα της συγγραφής τους». Ο διευθυντής του ΙΝΒΑ και αναπληρωτής καθηγητής γλωσσολογίας στο πανεπιστήμιο της Δυτικής Μακεδονίας Κωνσταντίνος Ντίνας, «ο οποίος έκανε μια γενική ανάλυση των βιβλίων, το περιεχόμενο και νόημα αυτών, αλλά και στις ιστορικές πτυχές που διαδραματίστηκαν στους δύο αιώνες, τον 19ο και 20ο»
Μια περιγραφή που είχε γλαφυρότητα του λόγου και της αξίας του λογοτεχνικού έργου, έκανε ο διευθυντής της Μανούσειας Βιβλιοθήκης «ο οποίος στάθηκε περισσότερο στα γεγονότα όπου αναφέρεται η Σιάτιστα και στο ότι μέσω αυτών προβάλλεται η Σιάτιστα και τα παιδιά της που διακρίθηκαν στο εμπόριο, στα γράμματα, στις τέχνες». Ο Γεώργιος Παπακωνσταντίνου, υποψήφιος βουλευτής, τότε-νυν υπουργός- του ΠΑΣΟΚ, «μίλησε για τη γνωριμία του με το Θέμελη, έγιναν φίλοι και συνεργάτες, όπως είπε, και ότι σ’ αυτόν οφείλει την κάθοδό του στην πολιτική. Ακολούθως αναφέρθηκε στα βιβλία εστιάζοντας στο πολιτικό νόημα που περιέχουν αυτά και προς επίρρωση αυτών διάβασε περικοπές από τα βιβλία που σηματοδοτούν την πολιτική τους εκφορά».
Τέλος, μίλησε ο συγγραφέας βαθύτατα συγκινημένος από την παρουσία τόσων ανθρώπων και από το γεγονός ότι βρίσκεται στη Σιάτιστα, στο χώρο που εκτυλίσσεται ο μύθος του βιβλίου «Η Ανατροπή», «ώστε να αδυνατεί να εκφραστεί, όπως είπε, καίτοι είχε προετοιμαστεί να πει λίγα λόγια. Εξέφρασε πολλές ευχαριστίες σε όλους, παρουσιαστές και ακροατήριο».
Στη συνέχεια ο δήμαρχος της Σιάτιστας κ. Νάκος του απένειμε τιμητική πλακέτα και την απόφαση του δημοτικού συμβουλίου που τον ανακηρύσσει επίτιμο δημότη της Σιάτιστας.
Ήταν μια εκδήλωση ξεχωριστή, με πνευματικό περιεχόμενο, όταν το υφάδι της λογοτεχνίας έχει ποιότητα. Η αίθουσα ήταν γεμάτη, από τους πολυπληθείς Σιατιστινούς, πολλοί άνθρωποι των γραμμάτων καθώς και αρκετοί από την Κοζάνη.
Παρακολούθησαν την εκδήλωση ο νομάρχης Κοζάνης κ. Ανδρεάδης, βουλευτές, πολιτευτές του ΠΑΣΟΚ και άλλα στελέχη αυτού.
Επίσης, ο πρόεδρος του ΙΝΒΑ Κοζάνης Χάρης Γελαδάρης μίλησε δι’ ολίγων. Στην αρχή χαιρέτησε η αντιδήμαρχος Κοζάνης Τάσα Σιόμου, καθηγήτρια φιλόλογος. Επίσης μίλησε ο ερευνητής της Ακαδημίας Αθηνών και φιλόλογος Δρ. Χαρίτων Καρανάσιος, συμπατριώτης μας, ο οποίος ήρθε από το Άγιον Όρος, όπου διενεργεί έρευνες και μελετάει χειρόγραφα, χρυσόβουλα και παλαίτυπα και όπως μου είπε «είναι πάρα πολλά και μεγάλης αξίας».
Την έναρξη της εκδήλωσης έκανε ο υπεύθυνος πολιτισμού του Δήμου Σιάτιστας κ. Κουζιώνης.
Θα πρέπει να προσθέσω ακόμη, ότι «Η ανατροπή» που είναι το δεύτερο βιβλίο του από την τριλογία, τα οποία τα έχω διαβάσει, είναι τόσο γοητευτικό και σαγηνευτικό – η ιστορία του οποίου διαδραματίζεται στην περιοχή μας, σε κάποιο σημείο αναφέρεται και η Κοζάνη – ώστε να μην το αφήνεις και εάν είναι δυνατόν να διαβάσεις μονορούφι τις 511 σελίδες του.
Τέτοιες παρουσιάσεις βιβλίων αξίζει να διοργανώνει τακτικά το ΙΝΒΑ και ακόμη να δημιουργεί μικρές πνευματικές εστίες – στυλ μουσείου – που θα συγκεντρώνει βιβλία λογοτεχνικά και ιστορικά τα οποία θα αναφέρονται στην περιοχή μας και στους ανθρώπους αυτής (ρίχνω μια ιδέα).
Ας συζητηθεί από τους αρμοδίους η ίδρυσης αυτών, και να εξοπλιστούν από τα αναφερόμενα χρήσιμα βιβλία καθώς και η συγκέντρωση στοιχείων ή αναμνηστικών που κατείχαν οι άνθρωποι που αναφέρονται στα βιβλία, θα είναι μια πολύ καλή τιμή στη μνήμη τους.
Στο εξωτερικό λειτουργούν πολλές τέτοιες εστίες που δείχνουν τον πολιτισμό των κοινωνιών τους. Η ίδρυση αυτών να χρηματοδοτηθεί από τον πόρο ανάπτυξης Ας μην σκορπίζονται τα χρήματα του πόρου εκεί και ως έτυχε, και ας πάει ένα μικρό μέρος του πόρου, στο χώρο του πνεύματος, των γραμμάτων, των τεχνών. Είναι χρήσιμο για την αυτογνωσία μας, για την ιστορική θέση της περιοχής, για τους ανθρώπους που την ανέδειξαν και εργάστηκαν γι’ αυτήν. Η απόκτηση αυτών των γνώσεων μας βοηθάει να διαμορφώνουμε την μελλοντική πορεία μας στους διάφορους τομείς της ανάπτυξης, όπως είναι της δημιουργίας, του πνεύματος, του ανθρωπισμού και του πολιτισμού.
Γιάννης Κορκάς
Νοέμβριος 2004
