Το αναθεωρημένο μνημόνιο προβλέπει την παραχώρηση της «Εγνατία Οδού Α.Ε.», διαχειρίστριας εταιρείας της Εγνατίας Οδού. Η πρόταση προβλέπει παραχώρηση του αυτοκινητοδρόμου σε ιδιώτη για 30 έτη και πολύ σύντομα θα περάσει στο Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ), ώστε να «ιδιωτικοποιηθεί». Σύμφωνα με πληροφορίες, θα έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία μέχρι το τέλος του καλοκαιριού.
Η Εγνατία Οδός ολοκληρώθηκε και τυπικά στις 16/05/2014, όταν και η εταιρεία ανακοίνωσε την παράδοση στην κυκλοφορία της Γέφυρας Περιστερίου στην περιοχή του Μετσόβου. 670 χιλιόμετρα κλειστού αυτοκινητοδρόμου που ξεκίνησε να κατασκευάζεται το 1990 και ολοκληρώθηκε πριν μερικές εβδομάδες. Το συνολικό κόστος του αυτοκινητοδρόμου προσεγγίζει τα 6 δις ευρώ. Σαφώς πρόκειται για ένα κατασκευαστικό επίτευγμα, που αποτελεί τον πιο σύγχρονο αυτοκινητόδρομο της Ελλάδας και έναν από τους πιο σύγχρονους της Ανατολικής Ευρώπης.
Τώρα λοιπόν μαθαίνουμε ότι αφού ολοκληρώθηκε, θα παραχωρηθεί. Και μάλιστα πως αποτελεί μνημονιακή υποχρέωση. Να σημειώσω πως ο συγκεκριμένος αυτοκινητόδρομος κατασκευάστηκε αποκλειστικά με εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους, καθώς και με τραπεζικά δάνεια που πήρε η εταιρεία διαχείρισης του αυτοκινητοδρόμου. Δηλαδή κανένας ιδιώτης δεν έβαλε ούτε ευρώ. Η (δημόσια) επιχείρηση που κατασκεύασε και διαχειρίζεται τον αυτοκινητόδρομο, είναι η Εγνατία Οδός Α.Ε. Η συγκεκριμένη εταιρεία έχει αποκτήσει εξαιρετική φήμη στην άρτια κατασκευή και διαχείριση έργων, σε βαθμό που το αρμόδιο Υπουργείο να της αναθέτει και άλλα δημόσια έργα. Κάποια που κατασκευάζονται αυτήν την περίοδο, είναι η κατασκευή των ανισόπεδων κόμβων στην εσωτερική δυτική Περιφερειακή Οδό Θεσσαλονίκης, η σύνδεση του λιμανιού Θεσσαλονίκης με την ΠΑΘΕ, καθώς και ο νέος δρόμος Ποτίδαιας – Ν. Μουδανιών.
Κάνοντας προσωπική έρευνα για το θέμα, διαπίστωσα πως η παραχώρησή της αποτελεί πολιτικό αλλά κυρίως οικονομικό παραλογισμό. Παραθέτω κάποια δημοσιευμένα οικονομικά στοιχεία, για να τεκμηριώσω τον ισχυρισμό μου. Η εταιρεία απασχολεί σήμερα 243 εργαζόμενους. Έχει ολοκληρώσει την κατασκευή του βασικού άξονα της Εγνατίας Οδού και αυτήν την στιγμή κατασκευάζει τους καθέτους άξονές της. Ο αυτοκινητόδρομος αυτήν την περίοδο έχει 6 ενεργούς σταθμούς διοδίων. Βάσει του δημοσιευμένου ισολογισμού της εταιρείας, τα συνολικά έσοδα της εταιρείας από τα διόδια για το 2013 ανήλθαν στο ποσό των 45 εκ ευρώ. Ενώ το κόστος συντήρησης του αυτοκινητοδρόμου ανήλθε στα 15 εκ ευρώ. Η Εγνατία Οδός Α.Ε. έχει δανειστεί συνολικά από τράπεζες το ποσό των 1,1 δις ευρώ, από τότε που ξεκίνησε να κατασκευάζει τον αυτοκινητόδρομο. Έχει ήδη αποπληρώσει 910 εκ ευρώ και χρωστά ακόμα περίπου 190 εκ ευρώ. Το συγκεκριμένο ποσό αποτελεί μέρος του τελευταίου δανείου (ύψους 250 εκ ευρώ), που έλαβε το 2006 από την Τράπεζα Πειραιώς.
Να συμπληρώσω και δύο ακόμα «ποιοτικά» στοιχεία. Το πρώτο στοιχείο είναι πως με τον Νόμο 4250/2014 που ψηφίστηκε τον Μάρτιο, καταργήθηκε το Ταμείο Εθνικής Οδοποιίας (Τ.Ε.Ο.). Και το προσωπικό του Τ.Ε.Ο. (129 εργαζόμενοι) μεταφέρθηκε στην Εγνατία Οδό Α.Ε., καθώς η διαχείριση των διοδίων των Μαλγάρων της Θεσσαλονίκης. Τα διόδια Μαλγάρων αποτελούν τα δεύτερα διόδια σε επισκεψιμότητα και ύψος εσόδων στην Ελλάδα, μετά τον σταθμό Αφιδνών στην Αθήνα. Στα έσοδα των 45 εκ ευρώ που είχε από διόδια το 2013 η Εγνατία Οδός Α.Ε., δεν περιλαμβάνονται τα (σημαντικά αυξημένα) έσοδα που θα έχει το 2014 από τα διόδια Μαλγάρων.
Το δεύτερο στοιχείο είναι πως σύντομα πρόκειται να λειτουργήσουν στην Εγνατία 21 σταθμοί διοδίων, 6 από τους οποίους θα τοποθετηθούν στους κάθετους άξονες και 15 στον βασικό άξονα. Έτσι θα επιβαρύνονται και αυτοί που κινούνται προς τα σύνορα (Βουλγαρία, Αλβανία, Σκόπια).
Συνοψίζοντας λοιπόν, βγαίνει το εξής συμπέρασμα: Η δημόσια Εγνατία Οδός Α.Ε. έχει ήδη αποπληρώσει σχεδόν το σύνολο των δανείων της, που χρειάστηκαν ώστε να κατασκευαστεί ο αυτοκινητόδρομος. Τα δάνεια ύψους 910 εκ ευρώ τα αποπλήρωσε έχοντας περιορισμένα έσοδα των προηγούμενα χρόνια, καθώς αρχικά είχε μόνο 2 ενεργούς σταθμούς διοδίων. Πλέον έχει 6 σταθμούς. Το προηγούμενο έτος είχε 45 εκ ευρώ έσοδα από τα διόδια, χωρίς να περιλαμβάνονται τα έσοδα από τα διόδια Μαλγάρων. Καθώς και τα έσοδα που θα έχει από την επόμενη χρονιά, όταν θα εγκατασταθούν οι νέοι σταθμοί διοδίων και θα λειτουργήσουν οι πρώτοι κάθετοι άξονες. Εύκολα λοιπόν συμπεραίνει κάποιος πως όταν συμπεριληφθούν τα έσοδα από τους 21 σταθμούς διοδίων που προβλέπεται να τοποθετηθούν, αυτά θα ξεπερνούν με ευκολία τα 150 εκ ευρώ ανά έτος.
Αφού λοιπόν πλήρωσε το ελληνικό κράτος περίπου 6 δις ευρώ για να κατασκευαστεί ο αυτοκινητόδρομος, τώρα θα τον «παραδώσει» σε έναν ιδιώτη. Ένας αυτοκινητόδρομος που όχι απλά μπορεί να συντηρηθεί από δικά του έσοδα, αλλά σύντομα θα έχει υψηλότατη κερδοφορία. Καθώς θα έχει ετήσια έξοδα συντήρησης της τάξεως των 15 εκ ευρώ και έξοδα μισθοδοσίας για μόλις 372 εργαζόμενους, ενώ τα ετήσια έσοδα της εταιρείας θα υπερβαίνουν τα 150 εκ ευρώ. Συμπερασματικά, ο συχνά δημαγωγικός πολιτικός όρος «ξεπούλημα της κρατικής περιουσίας», μάλλον ταυτίζεται απόλυτα με το συγκεκριμένο ζήτημα.
Παύλος Κιλίντζης
Διπλωματούχος Ηλεκτρονικός Μηχανικός
MSc (Τηλεπικοινωνίες), MBA (Διοίκηση Επιχειρήσεων)
pkilintzis@gmail.com
