Τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα , αναγεννώνται μέσα στην απλοϊκή και γόνιμη σκέψη απλών ανθρώπων.
Βρίσκουν όμως γόνιμο χώρο να αναπτυχθούν εκεί, όπου δυνάμεις παραχάραξης και σιωπής έχουν αποκόψει βίαια την ελεύθερη έκφραση και τη δημιουργική σκέψη.
Όσο οι πολιτικές σκοπιμότητες δε σέβονται την ιστορία και τον πολιτισμό λαών, ομάδων και ατόμων, αυτοί τις εκδικούνται με τα όπλα της μνήμης και της αλήθειας.
Στον Ποντιακό ελληνισμό αντίστοιχες λογικές και αντιλήψεις στέρησαν το δικαίωμα του στην ιστορική μνήμη και την πολιτιστική του ταυτότητα.
Για δεκαετίες ο Ευξείνιος πολιτισμός και η ιστορία του ήταν επίσημα αποκομμένοι από την ελλαδική αντίληψη για τον ελληνισμό και την ελληνικότητα.
Ακόμη και η ανατολίτικη κουλτούρα, που εκφραζόταν μέσα από το βυζαντινό αμανέ και τον ρεμπέτικο αντεξουσιασμό ,δέχονταν την απόρριψη και τη σνομπαρία του αθηναϊκού μικροαστισμού.
Οι Πόντιοι, ένας λαός αρχαιολάτρης, διατήρησε άφθαρτο το ομηρικό γλωσσικό ιδίωμα , τον αισώπειο μυθοπλαστισμό και τον διογένειο αυταρκισμό, αντιμετωπίζοντας με σκωπτική διάθεση και αυτοσαρκασμό τα ξενοφοβικά σύνδρομα της νεοελληνικής εσωστρέφειας.
Η δεικτική αντωνυμία ΄΄ Ούτος΄΄ με το δυνητικό ΄΄ α΄΄ ΄΄α-ούτος΄΄ χρησιμοποιήθηκε
ως ρατσιστικός και περιφρονητικός χαρακτηρισμός από την ελλαδική κοινωνία για τους αρχαιοπρεπείς ιωνόφωνους έλληνες.
Η λύρα των ποντίων, που στα δάχτυλα του μουσικόφωνου θεού Ορφέα άνοιγε τις πύλες του κάτω κόσμου και ξεγελούσε το χάροντα , αποκλείστηκε για δεκαετίες από το ραδιόφωνο και τις επίσημες εθνικές γιορτές.
Οι ποντιακοί χοροί , ο Πυρρίχιος του Ξενοφώντα και του Πλάτωνα , που τον θαύμασαν οι Μύριοι στην Τραπεζούντα, ήταν απαγορευμένος στα σχολεία και τα γιορτάσια της νέας Ελλάδας.
Περιχαρακωμένοι οι πρόσφυγες του Ευξείνου Πόντου χόρευαν τους περήφανους χορούς του πολέμου και της ειρήνης στους γάμους και τα πανηγύρια και σιγοτραγουδούσαν τα τραγούδια τ’ Ακρίτα και του Μάραντου.
Μόνοι τους οι πόντιοι φοιτητές αγόρασαν τις ποντιακές φορεσιές, έκαναν το πρώτο φοιτητικό συγκρότημα το 1969 στο πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης και χόρεψαν τον πυρρίχιο χορό για πρώτη φορά στο Παλαί- ντε –σπόρ, σπάζοντας το σανίδωμα και συνταράζοντας το θόλο από τις φωνές και τις ιαχές των φοιτητών.
Αυτή η πρωτοβουλία των ποντίων φοιτητών αποτέλεσε και τη μεγάλη επανάσταση του ποντιακού ελληνισμού, που για πρώτη φορά μέσα από τις τάξεις της πανεπιστημιακής οικογένειας δίδασκε στη μίζερη διανόηση της ακαδημίας Αθηνών, ότι τον πυρρίχιο χορό των αρχαίων ελλήνων τον διέσωσαν και τον έφεραν στην Ελλάδα οι κουρελήδες και εξαθλιωμένοι πρόσφυγες από τις αετοφωλιές του Καυκάσου και του Παρυάδρη.
Αυτή η πατριωτική φλόγα μεταλαμπαδεύτηκε γρήγορα στις ποντιακές κοινότητες όλης της χώρας και ιδιαίτερα στην προσφυγομάνα Πτολεμαΐδα, που ήδη από το 1970 επαναδραστηριοποίησε την Εύξεινο Λέσχη με πρωτεργάτη τον Ευθύμη Ευθυμιάδη.
Μέχρι τότε δεν υπήρχε οργανωμένη συλλογική έκφραση των Ποντίων της Πόλης. Η ποντιακή λύρα ακουγόταν μόνο σε λίγες παρέες που συνωστίζονταν στα μικρά καφενεδάκια του Τσαχούρ’ του Προκόπ’και του Μουράτ .
Ήταν η εποχή που η δικτατορία προσπαθούσε να εκμηδενίσει κάθε τι προσφυγικό, που παρέπεμπε στον ανατολίτικο πολιτισμό.
Τα κλεφταρματολίτικα ακούσματα κυριαρχούσαν σε βάρος κάθε ποντιακού και μικρασιατικού τραγουδιού.
Αυτήν την περίοδο ακριβώς κάποιοι ένθερμοι πόντιοι πατριώτες ανταποκρίθηκαν στο εγερτικό και πατριωτικό κάλεσμα της Ευξείνου Λέσχης Πτολεμαΐδας.
Ο ποντιακός ελληνισμός μαζί με τον ιωνικό και θρακικό δεν αντιμετωπίζονταν ως μέρη του ευρύτερου ελληνισμού ,αλλά ως πληθυσμιακές οντότητες, που στερούνταν ιστορικής και γεωγραφικής αναφοράς.
Στα σχολικά εγχειρίδια αποφεύγονταν ιστορικές αναφορές για τα κέντρα του ελληνισμού της Ανατολής και ιδιαιτέρα για τα γεγονότα πριν και μετά την μικρασιατική καταστροφή.
Το νατοϊκό δόγμα περί ακεραιότητας της Τουρκίας επέβαλε τη λήθη και την αποσιώπηση αυτών των γεγονότων.
Η μονοσέλιδη καταγραφή της μικρασιατικής καταστροφής και της προσφυγιάς που ακολούθησε, ήταν καταγεγραμμένες στις τελευταίες σελίδες των βιβλίων ,με αποτέλεσμα να μη διδάσκονται ποτέ.
Το φράγμα αυτής της ιστορικής και πολιτικής σιωπής το διαπερνά με τη δράση του ο εθνικοτοπικός σύλλογος, που φέρνει το κοινότυπο επίγραμμα ΄΄ Εύξεινος Λέσχη Πτολεμαΐδας. ΄΄
Ως αφετηρία πολιτικοποίησης του ποντιακού ζητήματος μπορεί να ορισθεί ο Αύγουστος του 1986 όπου το Δ.Σ. του συλλόγου αποφασίζει να οργανώσει εκδηλώσεις με αίτημα τη διεκδίκηση του δικαιώματος του ποντιακού λαού στη γνώση και στην ιστορία.
Στις εκδηλώσεις αυτές ο γράφων παρουσιάζει για πρώτη φορά εικόνες από την ποντιακή γενοκτονία απαιτώντας την αναγνώριση και καταδίκη της.
Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης αναφέρεται στην ποντιακή γενοκτονία σε σχετική ομιλία του προς τις ποντιακές οργανώσεις.
Στο χώρο της πλατείας εκτίθενται ιστορικά ταμπλώ με θέμα τη γενοκτονία των Ποντίων, τυπώνονται και μοιράζονται 1000 ανακοινώσεις με αίτημα την αναγνώριση της Γενοκτονίας.
Φαντάζει σήμερα ως ουτοπία και είναι ίσως άγνωστο στους περισσότερους ποντιακούς συλλόγους στον κόσμο ότι οι πρώτες προβολές εικόνων ,παρουσιάσεις τραγουδιών αλλά και καταθέσεις στεφάνων έγιναν στην πλατεία της Πτολεμαΐδας στις 9-9-1986 .
Η Πτολεμαΐδα είναι η ΄΄Αγία Λαύρα΄΄ όπου έπεσε ο σπόρος της διεκδίκησης για τα ιστορικά δίκαια του ποντιακού ελληνισμού.
Για το λόγο αυτό το κεντρικό μνημείο της ποντιακής γενοκτονίας θα πρέπει να αναστηλωθεί στον τόπο, όπου ξεκίνησε ο αγώνας της διεκδίκησης.
Την ιστορική και ηθική ευθύνη για την αναστύλωση αυτή την έχουν η Π.Ο.Ε. ο Δήμος Πτολεμαΐδας ,η περιφέρεια και οι βουλευτές του νομού Κοζάνης.
Οι σημερινοί θεσμοί των ποντίων αλλά και η ανεξάρτητη αυτοδιοίκηση θα πρέπει να αναγείρουν το κεντρικό μνημείο της ποντιακής γενοκτονίας στον τόπο όπου έπεσε για πρώτη φορά ο σπόρος της διεκδίκησης.
Οι τόποι πάντοτε στην ιστορία έχουν το δικό τους συμβολισμό, ιδιαίτέρα όταν αυτοί ταυτίζονται με τους αγώνες και τα οράματα των λαών.
Στην πόλη της Πτολεμαΐδας ξεκίνησε ένας αγώνας δικαίωσης για τον πολύπαθο ποντιακό λαό.
Κανείς τότε δεν μπορούσε να φανταστεί, ότι το ιστορικό αίτημά μας θα έπαιρνε έναν οικουμενικό και παγκόσμια χαρακτήρα.
Είναι μεγάλη η παράληψη όλων των δημοτικών ηγεσιών, που δεν αναστήλωσαν το μνημείο της γενοκτονίας στην ακριτική μας προσφυγούπολη.
Όπως είναι και αρκούντως ανεξήγητη η αδιαφορία των ποντιακών οργανώσεων,
να τιμήσουν με το μνημείο αυτό τους απόγονους των γενοκτονημένων προσφύγων.
Η κεντρική πλατεία της Πτολεμαΐδας είναι ο χώρος, όπου οι Πόντιοι ξεκίνησαν τον δύσκολο οχτάχρονο αγώνα τους τόσο για την αναγνώριση της γενοκτονίας όσο και για το καθορισμό της 19ης Μαΐου ως ημέρας μνήμης.
Από εδώ επιβάλεται να ξεκινήσουν οι όποιοι ειρηνικοί, ποδηλατικοί ή άλλοι αγώνες που θα επαναφέρουν το δίκαιο αίτημα, που καταθέσαμε τότε για την διεθνή αναγνώριση της ποντιακής γενοκτονίας.
