Στο ξεκίνημα του 21ου αιώνα, σημαντική πρόκληση για την ανθρωπότητα αποτελεί η συμφιλίωση της κοινωνίας με το περιβάλλον και του ανθρώπου με τον άνθρωπο, στην προοπτική μιας αειφόρου ανάπτυξης, της κάλυψης των αναγκών των σημερινών αλλά και των μελλοντικών γενεών και της εξασφάλισης οικολογικής αειφορίας και κοινωνικής δικαιοσύνης. Για να επιτευχθεί όμως η αειφορία, απαιτούνται αλλαγές στην οικονομία, στην κοινωνία και γενικότερα αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τη φύση, Για ν’ αλλάξουν όλα αυτά, η εκπαίδευση είναι το ισχυρότερο μέσο που διαθέτει η κοινωνία, προκειμένου να αναπτυχθεί η περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση των πολιτών και να ανατραπούν στερεότυπα, συμπεριφορές και προκαταλήψεις που βασίστηκαν για πολλά χρόνια στην κυρίαρχη αντίληψη που θεωρεί τον άνθρωπο αφέντη της φύσης.
Βασικές αρχές την Π.Α. είναι:
•Εστίαση στο περιβάλλον και την αειφόρο ανάπτυξη.
•Προσανατολισμός στη μελέτη πρόληψης ή επίλυσης περιβαλλοντικών θεμάτων ή προβλημάτων.
•Διεπιστημονική και ολιστική προσέγγιση του θέματος / προβλήματος.
•Άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία και την «ορθή χρήστη» της Τεχνολογίας.
•Έμφαση στην ενεργό συμμετοχή των μαθητών/ριων και χρήση ενεργητικών μεθόδων: συζήτηση – αντιπαράθεση απόψεων , έρευνα, κριτική επεξεργασία και δράση.
•Άμεση δράση σε τοπικό επίπεδο με στόχο μακροχρόνια αποτελέσματα σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο.
•Ανάδειξη συνεργασίας καλλιέργειας αξιών και δημιουργίας νέων προτύπων και συμπεριφορών ατόμων, ομάδων και κοινωνίας απέναντι στο περιβάλλον.
•Ίσες ευκαιρίες για κατάκτηση γνώσεων, δεξιοτήτων, αξιών και στάσεων που χρειάζεται για την προστασία του Περιβάλλοντος.
Θεματολογία της Π.Α.
Η θεματολογία της Π.Α. πηγάζει από την αναγκαιότητα της προστασίας την φύσης, ως κρίσιμης βάσης για την ανάπτυξη και ποιοτική αναβάθμιση του Περιβάλλοντος, με την προβολή κρίσιμων θεμάτων σύμφωνα με τις τοπικές, εθνικές και παγκόσμιες προτεραιότητες. Ενδεικτικά θέματα, σύμφωνα με το νέο Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών (Δ.Ε.Π.Π.Σ.) είναι:
Ατμόσφαιρα – Κλιματικές αλλαγές (Επικείμενες αλλαγές εξαιτίας της ελάττωσης του στρώματος του όζοντος, της εμφάνισης του φαινομένου του θερμοκηπίου κ.τ.λ. Σχέση καιρικών και κλιματολογικών συνθηκών με την κίνηση της Γης, τις μεταβολές αυτών των συνθηκών ως αποτέλεσμα των ανθρώπινων παρεμβάσεων).
Νερό (Λειτουργία του κύκλου του νερού – παράγοντες που τον διαταράσσουν. Αιτίες που ρυπαίνουν: Γεωργικά, Βιομηχανικά, οικιακά λύματα. Ανεκτίμητη αξία του νερού, έλλειψη ή ακαταλληλότητα του)
Ενέργεια – Παραγωγή – Κατανάλωση – Οικονομία (Φυσικοί πόροι – Εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων. Πυρηνική Ενέργεια: Δυνατότητες χρήσης – Κίνδυνοι. Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας – Ήπιες μορφές ενέργειας).
Δάση (Τύποι δασών και διαχείρισή τους . Αναδάσωση. Δάσος – Ανάπτυξη – Περιβάλλον. Κίνδυνοι των δασών και προστασία τους. Διάβρωση των εδαφών).
Εξαφάνιση των ειδών (Συνέπειες των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων στη διατάραξη της ποικιλομορφίας της φύσης (χλωρίδα – πανίδα). Μύηση στον κόσμο των φυτών – ζώων – μικροοργανισμών. Τροφικές αλυσίδες – αλληλεξάρτηση παραγόντων αβιοτικών – βιοτικών. Ποια είδη (χλωρίδας – πανίδας)) κινδυνεύουν να εξαφανιστούν και γιατί. Σεβασμός σε κάθε μορφή ζωής).
Έδαφος (Μελέτη του τοπικού, εθνικού, παγκόσμιου αναγλύφου (φυσική και ιστορική). Χρήση γης: δόμηση, καλλιέργειες, αποστραγγιστικά έργα, σήραγγες, αεροδρόμια, έργα ανάπλασης, φράγματα, λιμάνια, ιχθυοκαλλιέργειες κ.τ.λ. Συνέπειες από την κακή διαχείριση της γης).
Δομημένο /Τεχνητό περιβάλλον (Μελέτη δομημένων χώρων και λειτουργιών που επιτελούνται σε αυτούς. Σχεδιασμός κτιρίων, πόλεων , μεγάλων έργων σε σχέση με το περιβάλλον. Σχέσεις ανάμεσα στη δόμηση – ρύπανση – οικονομία και ποιότητα ζωής).
Κοινωνικό περιβάλλον (Η φτώχεια και τα μη φιλικά προς το περιβάλλον καταναλωτικά πρότυπα. Οι συνθήκες ανθρώπινης διαβίωσης. Ανθρώπινες αξίες – Ισότητα φύλων – Προβλήματα μειονοτήτων – Κοινωνικά προβλήματα – αιτίες – αποτελέσματα. Σεβασμός στους διαφόρους πολιτισμούς, τρόπους ζωής και αντιλήψεις).
Η Υπεύθυνη Σχολ. Δραστηριοτήτων
Δ/νσης Β/θμιας Εκπ/σης Κοζάνης
Καρανίκα Αναστασία
