Φίλες και φίλοι,
Βρισκόμαστε σήμερα εδώ στην Ακρινή, σε μια εκδήλωση που διοργανώνει η Κίνηση Ενεργών Πολιτών του Δήμου Ελλησπόντου, για να δώσουμε απαντήσεις σε μια σειρά κρίσιμων ερωτημάτων που αφορούν το παρόν και κυρίως το μέλλον της Ελληνικής και ειδικότερα της γεωργίας του Νομού Κοζάνης .
Τα μέτρα και οι πολιτικές της 4ης Προγραμματικής Περιόδου θέλουν και πρέπει να δώσουν λύση σε όλα τα δυσεπίλυτα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ελληνική γεωργία. Χρόνια προβλήματα που δυστυχώς όχι μόνο δεν λύθηκαν κατά το παρελθόν αλλά αντίθετα γιγαντώθηκαν και στραγγάλισαν τον Έλληνα αγρότη.
Προβλήματα όπως :
– Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της αναπροσαρμογής των καλλιεργειών για τη δημιουργία συνθηκών συγκράτησης του πληθυσμού.
– Μείωση κόστους παραγωγής με παράλληλη βελτίωση της ποιότητας των παραγομένων προϊόντων
– Διαφύλαξη και βελτίωση του φυσικού περιβάλλοντος, με βελτίωση όμως και αναβάθμιση των συνθηκών παραγωγής
– Αναθέρμανση της ορεινής και παραλίμνιας οικονομίας, βελτίωση της ποιότητας ζωής και συγκράτηση του πληθυσμού στον ορεινό χώρο.
– Συστηματική και ολοκληρωμένη ανάδειξη και προβολή της πολιτιστικής ταυτότητας της Δυτικής Μακεδονίας και αξιοποίηση του πολιτιστικού αποθέματος .
– Διατήρηση αγροτικής κληρονομιάς
– Ανάπτυξη – ανακαίνιση χωριών
– Βελτίωση του περιβάλλοντος των χωριών με την απομάκρυνση από τους οικισμούς των Κτηνοτροφικών Μονάδων
– Δημιουργία νέων σύγχρονων, δυναμικών γεωργικών εκμεταλλεύσεων
– Συγκράτηση επιφανειακών νερών λόγω ιδιομορφίας του εδάφους και των πλούσιων φυσικών επιφανειακών απορροών καθώς και εμπλουτισμός των ήδη υπαρχόντων δικτύων από επιφανειακά νερά
– Κατασκευή αρδευτικών δικτύων από επιφανειακά νερά σε περιοχές που έγιναν ή γίνονται φράγματα ή αρδεύονται σήμερα από γεωτρήσεις είτε από αντλίες από φράγματα ή λίμνες καθώς και βελτίωση των υπαρχόντων δικτύων άρδευσης
– Προστασία, ανάπτυξη και παραγωγική αξιοποίηση των Δημόσιων και Ιδιωτικών Δασών για την βελτίωση της περιβαλλοντικής κοινωνικής και οικονομικής αξίας των δασών
έρχονται να βρουν την επιτέλους τη λύση τους μέσα από στοχευμένες δράσεις του ΕΣΠΑ, μέσα από εξειδικευμένα καθεστώτα ενίσχυσης. Μέτρα όπως Σχέδια Βελτίωσης Φυτικής & Ζωικής Παραγωγής, Μετεγκαταστάσεις κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων, Αγροτοτουρισμός, ΟΠΑΑΧ κλπ, έρχονται ως απαραίτητα χρηματοδοτικά εργαλεία για να ενισχύσουν τις επενδύσεις των αγροτικών εκμεταλλεύσεων Γεωργών και Κτηνοτρόφων. Πλέον όμως, αντιμετωπίζοντας και τις όποιες παθογένειες του συστήματος (όπως πχ αυτό των μικρών ορίων των προϋπολογισμών στα Σχέδια Βελτίωσης) και προσθέτουμε και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία στην προσπάθεια στήριξης των επενδυτικών πρωτοβουλιών του Γεωργοκτηνοτρόφου. Ο νέος Εθνικός Αναπτυξιακός νόμος έρχεται για να καλύψει τα όποια κενά υπήρχαν στην χρηματοδότηση και την υλοποίηση συνθετότερων και μεγαλύτερου προϋπολογισμού αγροτικών επενδύσεων ή ακόμα και να καλύψει τα κενά σε χρηματοδοτήσεις καινοτόμων για την χώρα επενδύσεων (όπως πχ εκτροφή γουνοφόρων ζώων), επενδύσεων που γίνονταν,αλλά δεν τύχαιναν καμίας έως τώρα στήριξης σε αντίθεση με την Ε.Ε.
Αυτή την ώρα που μιλάμε έχουν ήδη αρχίσει να ξεδιπλώνονται σιγά σιγά όλα τα μέτρα και οι πολιτικές του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων (ΥΠ.Α.Α.Τ.) για την Περιφέρεια μας και ειδικότερα για το νομό της Κοζάνης. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων (ΥΠ.Α.Α.Τ.) δουλεύοντας σωστά και μεθοδικά σε συνεργασία με όλες τις Περιφέρειες της Χώρας ανέθεσε 13 μελέτες (μία για κάθε Περιφέρεια) έτσι ώστε να μπορεί να στοχοποιήσει το τι θέλει και το πως θα το πετύχει σε κάθε Περιφέρεια. Ακολούθως αφού λήφθηκαν υπόψη όλες οι τοπικές ιδιαιτερότητες προχώρησε μέσα από δημόσια διαβούλευση και ανακοίνωσε την πρώτη δέσμη μέτρων που εντάσσονται στο Ε.Σ.Π.Α .
Τα έργα που προβλέπονται στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης του ΥΠ.Α.Α.Τ. και εξαγγέλθηκαν στην έδρα της Περιφέρεια μας πριν ένα περίπου μήνα έχουν να κάνουν με την Προστασία του Περιβάλλοντος, με την ολοκλήρωση αγροτικών οδικών συνδέσεων και τέλος με έργα εξοικονόμησης Νερού (όπως κατασκευή λιμνοδεξαμενών, Αρδευτικά έργα, κλπ)
Για την Δυτική Μακεδονία το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (Π.Α.Α.) του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων (ΥΠ.Α.Α.Τ. )με την ονομασία Αλέξανδρος Μπαλτατζής έχει έργα 300.000.000€ . Ειδικότερα στο νομό της Κοζάνης προγραμματίστηκε η υλοποίηση έργων ύψους 83.000.000€ ικανοποιώντας πάγια αιτήματα τόσο του αγροτικού κόσμου όσο και των Τοπικών Αυτοδιοικήσεων (Δήμων, Ν.Α.) . Αναφέρω ενδεικτικά ένα έργο σταθμό για περιοχή του Ελλησπόντου που θα υλοποιηθεί από Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (Π.Α.Α.), και είναι το έργο του αρδευτικού Μπουτζακίων του Δήμου Ελλησπόντου ένα έργο πνοής, ένα έργο που ζητούσε η περιοχή του Δυτικού Βερμίου για πολλά χρόνια και που επιτέλους θα υλοποιηθεί και θα αγγίξει τα 18.500.000€ .
Εύκολα διαπιστώνουμε όλοι ότι υπάρχει επιτέλους σχέδιο δράσης, ξεκάθαροι στόχοι και κυρίως μεγάλα χρηματοδοτικά εργαλεία για να υλοποιηθούν όλες οι ενδεικνυόμενες πολιτικές για την ανακούφιση του πολύπαθου αγροτικού χώρου. Αυτές τις πολιτικές που ο ίδιος ο Πρωθυπουργός μας Κ.Καραμανλής έχει βάλει προσωπικό στοίχημα για την σωστή και γρήγορη εφαρμογή τους.
Στο σημείο αυτό θα μου επιτρέψετε όμως μία μικρή παρένθεση που έχει να κάνει με τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους του νομού μας .
Ο νομός της Κοζάνης όπως όλοι γνωρίζουμε παρουσιάζει αρκετά μεγάλη ποικιλομορφία στις αγροτικές του καλλιέργειες ( Μήλα, Βερύκοκα, Λοιπά Νωπά Φρούτα, Πατάτες, Κρόκος, Ελιές,Αμπέλι κλπ) καθώς επίσης και στην Κτηνοτροφία (Αιγοπροβατοτροφία, Αγελαδοτροφία, κλπ), και έχει το συγκριτικό πλεονέκτημα αφενός να εξειδικεύει τις δράσεις καθώς και τα έργα υποδομών που αφορούν συγκεκριμένα προϊόντα που παράγονται σε συγκεκριμένες περιοχές (π.χ. καθετοποίηση παραγωγής μήλων στο Βερμίου ή στο Βελβεντό, καθετοποίηση παραγωγής Κρόκου στην ομώνυμη περιοχή του Κρόκου κλπ), και αφετέρου να μπορεί να προσαρμόσει στα τοπικά δεδομένα νέες καλλιέργειες (όπως Ενεργειακά Φυτά, Αρωματικά Φυτά, Θερμοκήπια κλπ), αλλά και σύγχρονες εκτροφές (πχ. Αλόγων, Γουνοφόρων ζώων, κλπ. ).
Θέλω εδώ να σας ενημερώσω ότι πέραν των πιλοτικών καλλιεργειών ενεργειακών φυτών που εφαρμόζει η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη μία πρόταση για την πιλοτική καλλιέργεια Αρωματικών & Φαρμακευτικών Φυτών. Μια πρόταση της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, που θα χρηματοδοτηθεί μέσω του Ειδικού Αναπτυξιακού Πόρου σε συνεννόηση πάντα με τη Νομαρχιακή Αυτοδιοικήση και θα υλοποιηθεί από ομάδα καθηγητών της Γεωπονικής & Φαρμακευτικής Σχολής του Α.Π.Θ., από ερευνητές του ΕΘΙΑΓΕ, ενώ θα συμμετέχουν στην μετάδοση των αποτελεσμάτων οι το Παράρτημα Δυτ. Μακεδονίας του ΓΕΩΤΕΕ καθώς και ο Γεωπονικός Σύλλογος Κοζάνης.
Η παραπάνω μελέτη θα περιλαμβάνει την Συλλογή, Επισήμανση, Ταυτοποίηση & Αναπαραγωγή επιλεγμένων Αρωματικών & Φαρμακευτικών Φυτών (Τσάι του Βουνού, Μελισσόχορτου, Ρίγανης, Φασκόμηλου και Θυμαριού) .Ακόμα θα περιλαμβάνει την πειραματική καλλιέργεια των παραπάνω Αρωματικών & Φαρμακευτικών Φυτών με παράλληλη έκδοση οδηγού καλλιεργητικών φροντίδων, καθώς και την ανάλυση των αιθέριων ελαίων τους και την σύνταξη επιμέρους μελέτης της αντιοξειδωτικής και αντιφλεγμονώδους δράσης των φυτών . Τέλος θα περιλαμβάνει την χρήση των Αρωματικών & Φαρμακευτικών Φυτών στη διατροφή των Αγροτικών ζώων, τη βιομηχανία τροφίμων κ.α.
Σκοπός της παραπάνω πρότασης είναι να αποτελέσει η καλλιέργεια Αρωματικών & Φαρμακευτικών Φυτών μια σημαντική εναλλακτική μορφή απασχόλησης των κατοίκων της υπαίθρου του νομού Κοζάνης και να συμβάλει έτσι στην αειφορική διαχείριση των πολύτιμων φυσικών πόρων, αφενός μεν για την Προστασία του Περιβάλλοντος και αφετέρου δε για την Βιώσιμη Ανάπτυξη της Περιφέρειας, στη δύσκολη μεταλιγνιτική εποχή που ήδη ξετυλίγεται μπροστά μας .
Βέβαια από μόνη της η αναδιάρθρωση των υφιστάμενων καλλιεργειών και εκτροφών, δεν μπορεί να λύσει τα προβλήματα των αγροτών του νομού μας. Δεν θα κουραστώ να το λέω στο κατώφλι του 21ου αιώνα είναι ανεπίτρεπτη η πώληση αγροτικών προϊόντων χωρίς πρώτα να μεταποιηθούν και να συσκευαστούν. Πουλώντας λοιπόν αντί γάλα συσκευασμένο τυρί, αντί σταφύλι εμφιαλωμένο κρασί, αντί μήλα μαρμελάδα ή κομπόστα, πρέπει να οδηγηθούμε στην μεταποίηση και την συσκευασία του αγροτικού του προϊόντος, μόνο έτσι θα αυξηθεί το εισόδημα των γεωργοκτηνοτρόφων και θα πάρουν μια βαθιά ανάσα .
Πέραν τούτου όμως, την εποχή της Παγκοσμιοποίησης που διανύουμε, ένας καθοριστικός παράγων στον σχεδιασμό της αγροτικής ανάπτυξης του νομού της Κοζάνης θα πρέπει να είναι και οι γενικότερες καταναλωτικές συνήθειες που υπάρχουν στην Ενιαία πλέον Ευρώπαϊκή Αγορά .Έτσι στην εποχή μας, στην εποχή των διατροφικών σκανδάλων και της αναζήτησης ποιοτικών και επώνυμων προϊόντων, θα πρέπει να οδηγηθούμε σε παραγωγή πιστοποιημένων προϊόντων, προϊόντων ονομασίας προέλευσης, βιολογικές εκτροφές κλπ, έτσι ώστε να ικανοποιήσουμε την συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση σε επώνυμα και πιστοποιημένα προϊόντα .
Παράληψη μας σε ένα τέτοιο ολοκληρωμένο σχεδιασμό οικονομικής αναδιοργάνωσης του αγροτικού χώρου θα αποτελούσε η μη ορθολογική στόχευση που πρέπει να έχουμε για την υλοποίηση ενός σύνθετου πλέγματος δράσεων προβολής και προώθησης των τοπικών προϊόντων σε Ελληνικό, Ευρωπαϊκό και γιατί όχι Παγκόσμιο επίπεδο, καθώς επίσης και το πάντρεμα τους με τους διάσπαρτους και πανέμορφους ξενώνες που βρίσκονται σε ολόκληρο το νομό της Κοζάνης, με την προώθηση δηλαδή και την παράλληλη ανάπτυξη των Τοπικών Προϊόντων με τον Αγροτουρισμό με όσα θετικά αποτελέσματα αυτό συνεπάγετε τόσο για την συγκράτηση των αγροτών στις πατρογονικές τους εστίες, όσο και για την οικονομική τόνωση των περιοχών της υπαίθρου
Αυτή είναι η άλλη γεωργία που επαγγελλόμαστε ως Κυβερνηση να φτιάξουμε στην Κοζάνη,είναι η γεωργία των ξεχασμένων παραδοσιακών τοπικών προϊόντων που σιγά σιγά όλες οι αγορές ζητάνε, η γεωργία των επώνυμων βιολογικών και πιστοποιημένων προϊόντων, η γεωργία της μεταποίησης και συσκευασίας των προϊόντων της Κοζανίτικης γης .
Στο νομό της Κοζάνης πρέπει να υπάρχει κοινό όραμα πολιτών και πολιτικών. Υπάρχει επιτέλους ολοκληρωμένο σχέδιο για την ανασυγκρότηση του αγροτικού χώρου, αλλά και εξειδικευμένη στόχευση για ειδικές πληθυσμιακές ομάδες γεωργών και κτηνοτρόφων, όπου αυτό απαιτείται . Ας εκμεταλλευτούμε όλα τα χρηματοδοτικά εργαλεία που μας προσφέρει τόσο η Ε.Ε. όσο και η Ελληνική Κυβέρνηση και ας γίνουμε συγκρίσιμοι και ανταγωνιστικοί στο Ευρωπαϊκό πλέον περιβάλλον ανταγωνισμού .
