Οι «άθλιοι» του Βίκτωρος Ουγκώ είναι ένα διαχρονικό έργο που συμβολίζει τον αγώνα κατά της αδικίας, αλλά αν μείνουμε στις λέξεις χωρίς να αντιληφθούμε αυτά που δείχνει, δεν θα κατανοήσουμε το μήνυμα !
Στα προβλήματα των ανθρώπων όπου γης είναι η αναφορά της ταινίας, αλλά με την αδικία μόνιμο συνοδό στην συντροφιά των ανθρώπων, το ερώτημα είναι ποιος τελικά είναι ο «άθλιος». Μήπως πρέπει να δούμε την αιτία που γεννά αδικία και διαφθορά, με τους ταπεινούς και καταφρονεμένους μόνιμα θύματα της ιστορίας και να τεθεί έτσι σε εγρήγορση ο μηχανισμός εντοπισμού των αιτιών δημιουργίας της αντίδρασης;
Δεν πρέπει όμως η προσπάθεια εκτροπής της ενοχής να είναι μονομερής και να διαχέεται οπουδήποτε αλλού πλην του εαυτού μας, τον οποίο θα θεωρούμε ως μοναδικό αθώο, λες και εμείς δεν υπάρχει κανένας λόγος να αλλάξουμε!
Παράλογη και άδικη η τιμωρία για ένα καρβέλι ψωμί, όταν οι υπεύθυνοι λεηλασίας της κοινωνίας ξεφεύγουν κάθε εμποδίου, έχοντας ως δίχτυ προστασίας το «σύστημα εξουσίας». Τότε είναι που η αδικία γίνεται ανεμοστρόβιλος, μεταλλάσσεται σε βία και μάλιστα παρασύρει στις τάξεις της ανθρώπους υπεράνω υποψίας! Μια βία που από τη μία ανεβάζει επικίνδυνες θερμοκρασίες γεμάτες φωτιά και από την άλλη ποτίζει την γλάστρα των «άκρων». Πόσο όμως προβληματίζουν και πιο πολύ συνετίζουν την νομοθετική και εκτελεστική εξουσία, φαινόμενα που δυναμιτίζουν τις δομές της κοινωνίας;
Με τα καλάσνικοφ και τις ληστείες από γόνους μαμάδων βορείων προαστίων, δεν είναι δυνατόν να δοθούν λύσεις στα προβλήματα της κοινωνίας. Δεν πρέπει όμως να δούμε και τα προβλήματα που γεννούν αυτά τα φαινόμενα; Αλλά πριν απ’ όλα, πρέπει να δούμε τι είναι βία.
Βία, κατά το λεξικό «Επιστήμη και Ζωή» είναι ο καταναγκασμός, η βιαιοπραγία, η κακομεταχείριση. Περιστάσεις ανώτερες της ανθρώπινης θέλησης.
Σε ότι όμως αγγίζει τον σημερινό άνθρωπο στην καθημερινότητα του, βία είναι τα συνεχόμενα Μνημόνια και οι λιποθυμίες μαθητών που δεν έχουν να φάνε. Βία είναι να μην έχεις ρεύμα, θέρμανση τον χειμώνα, φάρμακα και τα βασικά για την επιβίωσή σου. Βία είναι οι συνθήκες που γενούν αστέγους, ανέργους, τα λουκέτα στο μαγαζάκι του εμποράκου. Βία είναι να σου σκοτώνουν την αξιοπρέπεια και κάθε μέρα να ακούς για μια νέα αυτοκτονία ανθρώπου που δεν ανεχόταν άλλο να ζει χωρίς αξιοπρέπεια.
Η νέα έκδοση των «αθλίων» διεκδικεί πολλά όσκαρ, γιατί το θέμα που πραγματεύεται είναι πάντα επίκαιρο. Αγγίζει τον άνθρωπο και τις ανάγκες του σε κάθε εποχή !
Είχε πει ο Κορνήλιος Καστοριάδης : «… από το 400 π.χ. μέχρι σήμερα είμαστε δουλοπάροικοι, ραγιάδες. Δεν είμαστε πολίτες, δεν έχουμε συνείδηση. Δεν έχουμε ζήσει καμιά επανάσταση. Πολύ σωστά βλέπουμε το κράτος ως κάτι κακό, είναι κακό έτσι όπως είναι. Από την άλλη όμως δεν κάνουμε κάτι να αντιπαραταχθούμε ».
Με το γνωστό του χιούμορ ο πάντα επίκαιρος Τζίμης Πανούσης (Real life 10-2-2013), λέει: « θα χασομερήσει λίγο η επανάσταση. Πρέπει να κινητοποιηθεί λίγο η νεολαία, έχει πέσει όλη επάνω στα κινητά !… Όσο μικραίνουν τα κινητά, μικραίνουν οι αντιστάσεις της νεολαίας… Είναι καιρός να πάρουμε τα βουνά και όχι να περιμένουμε τα βραβεία της Eurovision.
Γιατί, δυστυχώς, δεν έχουμε δημοκρατία. Δημοκρατία σημαίνει ισονομία. Ισονομία μεταξύ πολιτών και πολιτικών. Εδώ δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα. Είδατε εσείς καμία ισονομία;».
Η σημερινή νέα γενιά βιώνει την σύγχρονη «Μικρασιατική Καταστροφή », αλλά έχει και όλα τα αρνητικά της εποχής. Είναι « κολλημένη » στον υπολογιστή ή στο κινητό. Ακόμα και οι στίχοι των τραγουδιών, οδηγούν σε ψεύτικα μονοπάτια. Όπως λέει ο Τζιμάκος …μια νεολαία χωρίς αντιστάσεις !
Μπορεί όμως μια κοινωνία να πάει μπροστά έτσι; Τι θα γίνει με τον άνεργο νεολαίο, με τον άνεργο οικογενειάρχη που «πλακώνεται» στην αλάνα για ένα δωρεάν λάχανο ή ένα κιλό ντομάτες; Ποια δύναμη μπορεί να φέρει άνεμο αλλαγής, νοοτροπίας των « πολιτών » πρώτα από όλα; Η βία γεννά βία και το πρόβλημα θα βαθαίνει, αν δεν χτυπηθούν τα φαινόμενα που γεννούν το πρόβλημα !
Με τα όσα συμβαίνουν και απορυθμίζεται κυρίως ο μοναδικός παράγοντας ανανέωσης μιας κοινωνίας, η νεολαία , έρχεται στον νου ένα τραγούδι του Μάνου Χατζιδάκι: «Κάθε τρελό παιδί έχει στο χέρι, φιλί της Παναγιάς κι ένα μαχαίρι… κι η μάνα του δεν τραγουδά».
Από τον τρόπο λειτουργίας και αποδοχής ή μη του «συστήματος» εξουσίας, εξαρτάται αν το «τρελό » παιδί θα κρατά στο χέρι του «φιλί της Παναγιάς ή ένα μαχαίρι!».
Επειδή όμως κανένα παιδί δεν γεννιέται κακό, ας προβληματίσει τους «κυβερνήτες», ποιοι είναι οι λόγοι που οδηγούν σε πράξεις βίας και κάνουν τις μανάδες των παιδιών αυτών να μην τραγουδούν !
Αν τα καλάσνικοφ στα χέρια των παιδιών – ληστών, είναι – και φυσικά είναι -, ένα καταδικαστέο φαινόμενο, άλλο τόσο είναι κακοί και πρέπει να ψαχτούν και οι λόγοι που γεννούν αυτά τα φαινόμενα !
Πολιτικοί που λασπώνουν την χώρα τους με δηλώσεις, όπως «η Ελλάδα είναι μία διεφθαρμένη χώρα από το Α ως το Ω » και πρακτικές που σκεπάζουν κάθε «ακαθαρσία» μέσω εξεταστικών επιτροπών, είναι ωρολογιακές βόμβες διασποράς με άγνωστο αποτέλεσμα την στιγμή της έκρηξης ! Όπως και να έχει όμως, το μέλλον βρίσκεται στα χέρια των νέων και όσο πιο γρήγορα οι ίδιοι το καταλάβουν και αναλάβουν δράση, τόσο πιο γρήγορα θα απαλλαγούν από τα υλικά κατεδαφίσεως !
Ίσως ήρθε η ώρα «τα παιδιά της γαλαρίας» να πρωταγωνιστούν, αλλάζοντας «πλάκα» στο πικάπ, παίζοντας το «ψάχνω για μια διέξοδο γυρεύοντας μια αλλιώτικη ζωή !».
Διαμαντής Θ.Βαχτσιαβάνος
