Γράφει
Η Χρυσάνθη Νικολαΐδου – Θραψανιωτάκη
Καθηγήτρια – Φιλόλογος
Εάν έχουμε πραγματικά την πρόθεση να διατηρήσουμε και να αναπτύξουμε την ναυτιλία μας ως Ελλάδα και ως Ευρώπη χρειαζόμαστε ικανούς και αξιόλογους ναυτικούς.
Απαραίτητη προϋπόθεση προς τούτο είναι να τους δείξουμε τον ανάλογο σεβασμό και τον βαθμό αναγνώρισης που τους αξίζει.
Εις τον σημερινό κόσμο οι θάλασσες θεωρούνται πεδίο μεγάλου οικονομικού ενδιαφέροντος και έντονου ανταγωνισμού.
Τα πλοία είναι τεράστια, πιο γρήγορα και εις μεγάλο βαθμό απρόσωπες κατασκευές εξαιρετικά προηγμένης τεχνολογίας.
Κατασκευασμένα βεβαίως με τα ασφαλέστερα πρότυπα, που μπορούν να μεταφέρουν τεράστιες ποσότητες φορτίου και να φιλοξενούν όλο και περισσότερους ανθρώπους. Όπως επίσης είναι κατάλληλα να φιλοξενήσουν πολλά όνειρα, φιλοδοξίες και προσδοκίες της νεολαίας μας.
Οι παραδοσιακές αξίες και η ναυτική νοοτροπία εξακολουθούν να είναι ζωτικής σημασίας διά την λειτουργία των πλοίων και την επαγγελματική εξέλιξη των ναυτικών, όπως και ουσιαστικοί παράγοντες διά την ανάπτυξη του θαλάσσιου εμπορίου.
Η ναυτική παράδοση πρέπει με κάθε τρόπο να διατηρηθεί ως ένα από τα πιο πολύτιμα στοιχεία διά την βιομηχανία της θάλασσας.
Η πρόληψη κατάλληλου προσωπικού δεν είναι μόνον θέμα που αφορά την επάνδρωση των πλοίων με σωστά εκπαιδευμένο και ειδικευμένο πλήρωμα, αλλά είναι παράλληλα ένας παράγοντας που επηρεάζει σοβαρά την διαχείριση των ναυτιλιακών επιχειρήσεων και την πρόοδο διεθνούς εμπορίου.
Η μεγαλύτερη πρόκληση της ναυτιλιακής βιομηχανίας σήμερα αλλά και εις το ορατό μέλλον, είναι η εξασφάλιση αξιωματικών και πληρωμάτων, τόσο από πλευράς ποσότητας όσο ποιότητας και προσόντων, οι οποίοι θα είναι εις θέση να καλύψουν όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων του εμπορικού ναυτικού.
Ποίοι όμως είναι οι λόγοι που απομάκρυναν τη νέα γενιά των παραδοσιακών ναυτιλιακών τόπων και χωρών σταδιακά από το ναυτικό επάγγελμα;
Η συνήθης εξήγηση του φαινομένου είναι η θεαματική μεταπολεμική οικονομική ανάπτυξη εις τον δυτικό κόσμο που παρείχε και συνεχίζει να παρέχει στις νεότερες γενιές, επαρκείς και ελκυστικές ευκαιρίες απασχόλησης εις την ξηρά. Η άνοδος του βιοτικού επιπέδου καθώς και η αστυφιλία, εντελώς ανεξέλεγκτη κατά το παρελθόν, απομάκρυνε μεγάλα τμήματα του πληθυσμού από τα νησιά και τα χωριά, όπου οι ρίζες της ναυτιλιακής παράδοσης ήσαν πολύ ισχυρές.
Έτσι οι πλοιοκτήτες εστράφησαν εις άλλες μη παραδοσιακές ναυτιλιακές χώρες και προσέλαβαν άτομα με χαμηλότερα προσόντα και ασθενέστερη αφοσίωση εις το ναυτικό επάγγελμα.
Για να γίνεις όμως επιτυχημένος ναυτικός, θα πρέπει πρωτίστως «να αγαπάς την θάλασσα», να έχεις καλλιεργήσει σχετικά τα νεανικά όνειρά σου και να το λέγει η … ψυχή σου.
Αυτοί οι νεοεισερχόμενοι εις το επάγγελμα διεδραμάτησαν σημαντικό ρόλο ως προς την αλλαγή της εικόνας και προκάλεσαν μία σταδιακή διάβρωση εις τον «κοινωνικό» σεβασμό διά το επάγγελμα του ναυτικού.
Ποία είναι όμως η προοπτική αυτής της τάσης; Οι περισσότεροι έχουν την άποψη ότι η ναυτιλία σταδιακά θα περάσει εις τον έλεγχο των χωρών αυτών που θα είναι ικανές να παρέχουν επαρκή αριθμό αξιωματικών και στελεχών δια την διαχείριση των πλοίων τους.
Δεν θα πρέπει όμως να επιτρέψουμε έναν παραδοσιακό επιτυχημένο επαγγελματικά κλάδο με λαμπρή ελληνική ιστορία και με ευρωπαϊκή και παγκόσμια κυριαρχία, να περάσει έτσι εύκολα εις άλλες ηπείρους, χωρίς την δική μας έντονη αντίδραση.
Πρέπει να αντιδράσουμε τώρα και πρέπει να το κάνουμε με αποφασιστικότητα και φαντασία.
Η εικόνα που προβάλλεται εις μεγάλο βαθμό σήμερα από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης διά την ναυτιλιακή βιομηχανία, είναι ότι τα πλοία είναι στελεχωμένα με ανίκανους και ανεύθυνους ανθρώπους. Αυτό απέχει τρομερά από την αλήθεια. Αντί αυτού του μεγάλου εθνικού και οικονομικού λάθους μας, θα πρέπει να λάβουμε τα αναγκαία μέτρα ώστε να διορθωθεί αυτή η εσφαλμένη εντύπωση.
Πρέπει να βρούμε τρόπους διά να προσελκύσουμε νέα παιδιά, που είναι διατεθειμένα να γνωρίσουν νέους τόπους και ανθρώπους, να αναλάβουν ευθύνες, να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες ενός επαγγέλματος που μπορεί να ικανοποιήσει πραγματικά μεγάλες φιλοδοξίες.
Πρέπει να τονισθούν εις τους μελλοντικούς ναυτικούς άνδρες και γυναίκες, οι ευκαιρίες που προσφέρει το ναυτιλιακό επάγγελμα εις το να ξεφύγουν από τα στενά όρια και τους περιορισμούς της ξηράς. Και ότι θα τους δοθεί η ευκαιρία να διευρύνουν τους ορίζοντές τους με την σταδιοδρομία εις την θάλασσα.
Οι προοπτικές αυτές, αν προβληθούν κατάλληλα, θα βοηθήσουν σίγουρα, ώστε να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, εις ένα κόσμο όπου η ανεργία καθίσταται γρήγορα ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα της σύγχρονης κοινωνίας.
Η σταδιοδρομία ενός νέου εις την θάλασσα, τον προετοιμάζει να διεκδικήσει, εάν το επιθυμεί, μία καριέρα εις την ξηρά, όπως π.χ. του Αρχιπλοιάρχου και του Αρχιμηχανικού εις ναυτιλιακές εταιρείες, του επιθεωρητή και γιατί όχι του πλοιοκτήτη.
Οι μισθοί εις τα πλοία και τα γραφεία είναι πολύ ικανοποιητικοί και οι προοπτικές της απασχόλησης είναι εξαιρετικές. Οι συνθήκες διαβίωσης εις τα εμπορικά πλοία έχουν βελτιωθεί σημαντικά με τους αυτοματισμούς και τα σύγχρονα κλιματιζόμενα διαμερίσματα.
Διαθέτουν κινηματογράφο, βίντεο, τηλεόραση, υπάρχει πρόσβαση στο διαδίκτυο, διαθέτουν πισίνες και η υγιεινή διατροφή είναι εξασφαλισμένη.
Η επικοινωνία με τις οικογένειες είναι πολύ εύκολη με τα σημερινά ηλεκτρονικά μέσα. Η διάρκεια της εργασίας επί του πλοίου είναι συνήθως 5 έως 7 μήνες κάθε φορά.
Οι μεγάλες ταχύτητες των σύγχρονων πλοίων επιτρέπουν συχνές προσεγγίσεις στους λιμένες. Οι δε μισθοί δεν συγκρίνονται με εκείνους της ξηράς. Η διαφορά των μισθών εις την θάλασσα είναι ασυγκρίτως ανώτερη και άκρως ικανοποιητική.
Ανεργία εις την θάλασσα δεν υπάρχει, ακόμη και εις περιόδους κρίσεως όπως αυτή που βιώνουμε σήμερα ή εκείνη που προφανώς θα βιώσουμε αύριο.
Η … θάλασσα λοιπόν, αιώνια βοήθειά μας!!!
