Μαζική «κάθοδο» προσφυγών για τακτοποιήση χρεών των μελών τους ετοιμάζουν οι καταναλωτικές ενώσεις

Επί…ποδός βρίσκονται οι οργανώσεις καταναλωτών ανά την Ελλάδα, καθώς η προθεσμία για τη ρύθμιση οφειλών των υπερχρεωμένων νοικοκυριών, που άνοιξε επισήμως στις 4 Ιανουαρίου, κινητοποίησε τους ενδιαφερόμενους, οι οποίοι για την ώρα αποφεύγουν να προσφύγουν μόνοι τους στα ειρηνοδικεία και βολιδοσκοπούν. Επιλέγουν να απευθυνθούν για βοήθεια στις καταναλωτικές ενώσεις, οι οποίες συλλέγουν αιτήσεις και ετοιμάζονται για μαζικές προσφυγές.
Πράγματι, στο Ειρηνοδικείο Αθήνας και παρά την προετοιμασία, που έγινε στο Τμήμα Εκούσιας Δικαδικασίας, με την τοποθέτηση τεσσάρων υπαλλήλων για παραλαβή των επίμαχων αιτήσεων, τρεις μόνον αιτήσεις είχαν υποβληθεί έως αργά την Τρίτη.
Οι τρεις πολίτες, που προσέφυγαν, έλαβαν δικάσιμο για την εκδίκαση των αιτήσεών τους τον Μάιο, ώστε να δοθεί το περιθώριο των δυόμιση μηνών για εξωδικαστικό συμβιβασμό.
Δύο από τους τρεις δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να αναθέσουν σε δικηγόρο την υπόθεσή τους και έσπευσαν μόνοι στο δικαστήριο με έντυπα, που πήραν και συμπλήρωσαν από σελίδες καταναλωτικών οργανώσεων.
Οι υποβληθείσες αιτήσεις αφορούν χρέη από στεγαστικά και από καταναλωτικά δάνεια, αλλά και από πιστωτικές κάρτες. Μία από αυτές, συνταξιούχου, περιλαμβάνει σχεδόν αποκλειστικά χρέη από πιστωτικές κάρτες, που υπερβαίνουν συνολικά τα 70.000 ευρώ.
Στη μία αίτηση ο ενδιαφερόμενος δηλώνει πλήρη αδυναμία πληρωμής των χρεών του και δεν προτείνει σχέδιο ρύθμισης, στη δεύτερη ο αιτών ζητά από το δικαστήριο να του ορίσει το ελάχιστο δυνατό ποσό, που θα πρέπει να καταβάλλει μηνιαίως στους πιστωτές του και μόνον στην τρίτη αίτηση ο πολίτης προτείνει στο δικαστήριο να αποδεχθεί την πληρωμή ποσού 560 ευρώ μηνιαίως για ανεξόφλητο δάνειο ύψους 126.000 ευρώ.
Αντίστοιχα «μουδιασμένη» δραστηριότητα παρουσιάζεται και στο Ειρηνοδικείο Θεσσαλονίκης, ενώ σε εκείνο της Πάτρας δεν έχει γίνει ακόμη προσφυγή.
Σε όλα τα Ειρηνοδικεία, ωστόσο, παρατηρείται καθημερινά προσέλευση δεκάδων πολιτών, οι οποίοι ζητούν να ενημερωθούν για τη διαδικασία και να παραλάβουν το ειδικό έντυπο, που κατατοπίζει περί την εφαρμογή της συγκεκριμένης ρύθμισης. Πλην των πέντε ειρηνοδικών, που έχουν επιφορτιστεί για να δικάζουν ανάλογες προσφυγές, ένας ακόμη βρίσκεται στη διάθεση των πολιτών για ενημέρωση.
Στο «μέτωπο» των καταναλωτικών οργανώσεων, η εικόνα είναι διαφορετική.
Η εκπρόσωπος της Ένωσης Καταναλωτή «Ποιότητα Ζωής» (ΕΚΠΟΙΖΩ), Μαρία Βασιλειάδου, λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι περίπου 680 – 700 μέλη της έχουν καταθέσει φακέλους στις τράπεζες για εξωδικαστική ρύθμιση των χρεών τους και διευκρίνισε ότι αυτό μεταφράζεται σε περίπου 3.000 αιτήσεις. Οι περιπτώσεις αφορούν χρέη από στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια, τα οποία οι δανειολήπτες αδυνατούν να εξυπηρετήσουν, είτε επειδή έχουν μείνει άνεργοι, είτε επειδή έχουν χάσει μέρος του εισοδήματός τους.
Ωστόσο, ουδείς εκ των μελών της ΕΚΠΟΙΖΩ, έχει προσφύγει έως στιγμής στα Ειρηνοδικεία, καθώς η οργάνωση μελετάει, με τη συμβολή δικηγόρων, τις ρυθμίσεις του νόμου.
Η ρύθμιση αφορά τμήμα του χρέους, ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη, διαρκεί τέσσερα χρόνια και εφόσον οι οφειλέτες ανταποκριθούν σε αυτή, απαλλάσσονται από το υπόλοιπο των χρεών τους. Σε ρύθμιση υπάγονται, τόσο οι οφειλές, που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες, όσο και αυτές, που ακόμη εξυπηρετούνται.
Οι αιτήσεις για ρύθμιση οφειλών μπορούν να κατατίθενται στο Ειρηνοδικείο του τόπου, όπου κατοικεί ο υπερχρεωμένος πολίτης. Απαραίτητη προϋπόθεση για την προσφυγή στο δικαστήριο είναι να έχει πραγματοποιηθεί κατά το τελευταίο εξάμηνο πριν από την υποβολή της αίτησης στο δικαστήριο προσπάθεια επίτευξης εξωδικαστικού συμβιβασμού με τους πιστωτές και αυτή να έχει αποτύχει. Η διαδικασία εξωδικαστικού συμβιβασμού έχει τεθεί σε ισχύ από την 1η Σεπτεμβρίου 2010.
– Η αίτηση που υποβάλλει ο οφειλέτης ενώπιον του Ειρηνοδικείου πρέπει να περιέχει:
α) έκθεση της μόνιμης αδυναμίας του οφειλέτη να πληρώσει ληξιπρόθεσμες οφειλές,
β) κατάσταση της περιουσίας του και των πάσης φύσεως εισοδημάτων του ίδιου και της συζύγου του,
γ) κατάσταση των πιστωτών και των απαιτήσεών τους κατά κεφάλαιο, τόκους και έξοδα και
δ) σχέδιο διευθέτησης οφειλών, που να λαμβάνει υπόψη με εύλογο τρόπο και σε συσχέτιση τα συμφέροντα των πιστωτών και την περιουσία, τα εισοδήματα και την οικογενειακή κατάσταση του οφειλέτη.
Με την αίτηση ή το αργότερο σε ένα μήνα από την υποβολή της, ο οφειλέτης πρέπει να προσκομίσει τη βεβαίωση για την αποτυχία του εξωδικαστικού συμβιβασμού, υπεύθυνη δήλωση για την ορθότητα των στοιχείων που δηλώνει και τα πάσης φύσεως έγγραφα που αποδεικνύουν τις οφειλές του.
Η διαδικασία ενώπιον του Ειρηνοδικείου περιλαμβάνει τα εξής στάδια:
-Δικαστικός Συμβιβασμός:
Μέσα σε έναν μήνα από την υποβολή της αίτησης στο δικαστήριο, ο οφειλέτης επιδίδει στους πιστωτές του την αίτηση με τον προσδιορισμό δικασίμου, την κατάσταση της υπάρχουσας περιουσίας και των εισοδημάτων του και το σχέδιο διευθέτησης των οφειλών. Οι πιστωτές καλούνται να υποβάλλουν τις παρατηρήσεις τους και να δηλώσουν αν συμφωνούν ή όχι στο σχέδιο εντός δύο μηνών από την υποβολή της αίτησης.
Σε περίπτωση που δεν επέρχεται συμφωνία και εντός 15 ημερών από την πάροδο του διμήνου, ο οφειλέτης μπορεί να υποβάλει τροποποιημένο σχέδιο, στο οποίο οι πιστωτές οφείλουν να απαντήσουν εντός των επόμενων είκοσι ημερών. Εφόσον οι πιστωτές δεν πάρουν θέση επί του σχεδίου εντός των προθεσμιών, τεκμαίρετε ότι αποδέχονται το σχέδιο.
Ο δικαστικός συμβιβασμός μπορεί να επιτευχθεί και αν δεν συμφωνούν όλοι οι πιστωτές. Αρκεί να συμφωνούν οι πιστωτές με το ήμισυ τουλάχιστον του συνολικού ποσού των απαιτήσεων. Προϋπόθεση να συμφωνούν οι πιστωτές που έχουν εξασφαλισμένες απαιτήσεις.
-Δικαστική Ρύθμιση των Οφειλών: Εφόσον δεν επιτευχθεί δικαστικός συμβιβασμός, σύμφωνα με τα παραπάνω, ακολουθεί, στη δικάσιμο που έχει οριστεί, η συζήτηση της αίτησης, κατά την οποία το δικαστήριο ελέγχει τη συνδρομή των προϋποθέσεων για τη ρύθμιση των χρεών και ιδίως εάν υπάρχει μόνιμη αδυναμία για την αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Εφόσον υφίστανται οι προϋποθέσεις, το δικαστήριο εκδίδει απόφαση, με την οποία υποχρεώνει τον οφειλέτη να καταβάλει μηνιαίως το ποσό που αυτό καθορίζει για χρονικό διάστημα τεσσάρων ετών. Το ύψος των μηνιαίων καταβολών καθορίζεται από το δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη τα εισοδήματα του οφειλέτη, τη δυνατότητα συνεισφοράς του συζύγου και σταθμίζοντας αυτά με τις βιοτικές ανάγκες του ιδίου και των προστατευόμενων μελών της οικογένειας του. Εφόσον παρέλθουν τα τέσσερα έτη και έχει τηρήσει ο οφειλέτης τις υποχρεώσεις του, επέρχεται απαλλαγή από το υπόλοιπο των χρεών.
-Εξαίρεση της κύριας ή μοναδικής κατοικίας από τη ρευστοποίηση της περιουσίας: Σε περίπτωση ρύθμισης οφειλών διατάσσεται η ρευστοποίηση της ακίνητης περιουσίας, εφόσον τούτο κρίνεται αναγκαίο για την ικανοποίηση των πιστωτών.
Ο οφειλέτης, όμως, μπορεί να εξαιρέσει από τη ρευστοποίηση και να «σώσει» την πρώτη ή τη μοναδική του κατοικία. Στην περίπτωση αυτή, αναλαμβάνει να εξοφλήσει ένα πρόσθετο μέρος των χρεών που ανέρχεται μέχρι το 85% της εμπορικής αξίας της σε χρονικό διάστημα μέχρι είκοσι έτη, με το επιτόκιο ενός στεγαστικού δανείου.
-Αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης: Μετά την κατάθεση της αίτησης ο οφειλέτης μπορεί να ζητήσει, με τη διαδικασία των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης, την παύση των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης (πλειστηριασμού) που βρίσκονται σε εξέλιξη ή με τα οποία απειλείται ο οφειλέτης. Για την αναστολή αρκεί να πιθανολογηθεί η ευδοκίμηση της αίτησης για ρύθμιση των χρεών. Πάντως, ειδικά για την περίπτωση της κύριας ή μοναδικής κατοικίας του οφειλέτη προβλέπεται από τον ίδιο το ν. 3869/2010 η απαγόρευση των πλειστηριασμών έως τις 3 Φεβρουαρίου 2011, προθεσμία η οποία θα παραταθεί έως τις 30 Ιουνίου, με τροπολογία που θα κατατεθεί στη Βουλή, σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση που εξέδωσαν τα Υπουργεία Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.