Κίνδυνος καταστροφής Αρχαιολογικών ευρημάτων, Μνημείων και προβλήματα των κατοίκων από την πραγματοποίηση του Φράγματος Ιλαρίωνα

Τη διαφύλαξη της πολιτιστικής και θρησκευτικής κληρονομιάς στην περιοχή Ελάτης της περιφερειακής ενότητας Κοζάνης και της Παλιουριάς της περιφερειακής ενότητας Γρεβενών από την δραστηριότητα της ΔΕΗ με την κατάκλιση της περιοχής από τα ύδατα του ποταμού Αλιάκμονα στο φράγμα του Ιλαρίωνα, αλλά και την επίλυση των προβλημάτων των κατοίκων από την πραγματοποίηση του φράγματος, ζητά η βουλευτής Π.Ε. Κοζάνης και Υπεύθυνη Τομέα Κοινοβουλευτικής Ευθύνης Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής των Ανεξάρτητων Ελλήνων Ραχήλ Μακρή, με ερώτηση που κατέθεσε τους Υπουργούς Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Στην ερώτησή της η κ. Μακρή αναφέρει ειδικότερα:
«Σύμφωνα με το σχεδιασμό της ΔΕΗ Α.Ε., ξεκίνησε η λειτουργία του Φράγματος του Ιλαρίωνα, το οποίο θα οδηγήσει σε κάλυψη από ύδατα πολλών εκτάσεων στην περιοχή της Ελάτης και Παλιουριάς. Παρά τις πολυετείς εργασίες, η επιχείρηση δεν προέβη στις υποχρεώσεις της για διαφύλαξη και προστασία των Αρχαιολογικών ευρημάτων της περιοχής, όπως επίσης και της Σκήτης του Οσίου Νικάνορα, ενός θρησκευτικού μνημείου με ανυπολόγιστη θρησκευτική αξία για τους Δυτικομακεδόνες, που οδηγείται σε καταστροφή αφού πλέον η προσέγγιση της θα είναι αδύνατη.
Παράλληλα, είναι εμφανής οι παραβιάσεις των περιβαλλοντολογικών όρων του έργου, για την λειτουργία του έργου και την προστασία του περιβάλλοντος χώρου. Χαρακτηριστικό παράδειγμά είναι ότι οι αρμόδιοι δεν προέβησαν στις αποψιλωτικές υλοτομίες στη ζώνη κατάκλυσης.
Μείζον ζήτημα τίθεται για το χειρισμό της επιχείρησης όσον αφορά τις απαλλοτριώσεις των περιουσιακών στοιχείων των κατοίκων που κατακλύζονται από το νερό, όπως επίσης και των κοινωνικών επιπτώσεων που θα έχει το παραπάνω εγχείρημα για τη περιοχή.
Παράλληλα, θα πρέπει να ελεγχθούν τα «πόθεν έσχες» των εμπλεκομένων στο έργο διότι υπάρχουν σοβαρές υπόνοιες για λανθασμένες ή και σκόπιμες ενέργειες που έπληξαν καίρια το δημόσιο συμφέρον και τους κατοίκους της περιοχής.
Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν έντονες αντιδράσεις από τους κατοίκους της περιοχής, η ΔΕΗ Α.Ε. προχωρά ακάθεκτη στην εκπλήρωση του έργου.
Επειδή, πρόκειται για έργο που θα συμβάλλει σοβαρά στην αλλαγή της ζωής των κατοίκων της περιοχής και πιθανόν θα δημιουργήσει μη αναστρέψιμα προβλήματα, η παρέμβαση σας και η απάντησή σας είθισται να είναι άμεση και έγκαιρη.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτώνται οι αρμόδιοι κ. κ. Υπουργοί:
1. Γιατί δεν ολοκληρώθηκαν οι απαιτούμενες αρχαιολογικές έρευνες και εγκαταλείφθηκαν εκτεθειμένα ευρήματα ανυπολόγιστης αρχαιολογικής αξίας, στο χώρο της κατάκλυσης;
2. Ποιος είναι ο σχεδιασμός της επιχείρησης για την προστασία των παραπάνω ευρημάτων από τη στιγμή που έχουν παραβιαστεί οι περιβαλλοντικοί όροι καθώς και οι αποφάσεις του Εθνικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου και έχει ξεκινήσει ήδη η έμφραξη;
3. Γιατί δεν πραγματοποιήθηκαν οι αποψιλωτικές υλοτομίες μέσα στην ζώνη κατάκλυσης και η διάθεση των προϊόντων υλοτομίας στους κατοίκους της περιοχής, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της δασικής νομοθεσίας;
4. Γιατί δεν έχει πραγματοποιηθεί η αποκατάσταση της σύνδεσης στις δύο όχθες του ποταμού ώστε να υπάρχει πρόσβαση στο μνημείο του Οσίου Νικάνορα;
5. Υπάρχει ειδική μελέτη για την προστασία και προσπέλαση της σκήτης του Οσίου Νικάνορος, δεδομένου ότι με την κατασκευή του έργου η βάση αυτού θα βρίσκεται πλησίον της ανώτατης στάθμης λειτουργίας της τεχνητής λίμνης;
6. Αν ναι, πότε σκοπεύει η ΔΕΗ και πως θα προβεί στις εργασίες για την διασφάλιση της προσπέλασης, όταν ήδη έχει ξεκινήσει η διαδικασία της έμφραξης;
7. Σε ποιες ενέργειες προτίθεστε να προβείτε για τη διαφύλαξη της πολιτιστικής και θρησκευτικής κληρονομιάς της περιοχής από την δραστηριότητα της ΔΕΗ με την κατάκλιση της περιοχής από τα ύδατα του ποταμού Αλιάκμονα;
8. Έχει εκπονηθεί η προβλεπόμενη από του περιβαλλοντικούς όρους του έργου, μελέτη Αρχιτεκτονικής τοπίου και φυτοκοινωνικής διαμόρφωσης σε συνδυασμό με το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον της άμεσης περιοχής, προκειμένου πέραν της ανάδειξης του εξαιρετικής ομορφιάς τοπίου, να αναπτυχθούν τουριστικές επιχειρήσεις στην ευρύτερη περιοχή του έργου;
9. Ποιες θα είναι οι ενέργειες σας για την ανταπόδοση προς την τοπική κοινωνία και την αποκατάσταση της οικονομικής και κοινωνικής βλάβης των κατοίκων της από τη δημιουργία αυτού του έργου (απώλεια αγροτεμαχίων, αλλαγή περιβάλλοντος χώρου για κτηνοτρόφους, απώλεια επισκεπτών για θρησκευτικό τουρισμό κ.α.);».