33 Ερευνητικά προγράμματα και μικρά έργα (εθνικά και διεθνή) με συνολικό προϋπολογισμό 1.3 εκ. ευρώ, υλοποιήθηκαν τα τελευταία 5 χρόνια στο Τμήμα Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης (ΤΕΑΝ) του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας (Κοζάνη), αριθμός που θεωρείται πολύ καλό αποτέλεσμα, ενώ ο αριθμός των δημοσιεύσεων του τμήματος, που ανήλθαν σε 59, σε διεθνή έγκριτα επιστημονικά περιοδικά με κριτές ανέρχεται στο 50% των δημοσιεύσεων όλων των ΕΠ του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας, πράγμα που χαρακτηρίζεται «εντυπωσιακό επίτευγμα».
Τα παραπάνω αναφέρονται μεταξύ άλλων στα αποτελέσματα εξωτερικής Αξιολόγησης του ΤΕΑΝ, το πρώτο από τα τμήματα του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας με έδρα την Κοζάνη που περνά από τη διαδικασία αυτή, η οποία με το νέο νομοσχέδιο είναι υποχρεωτική για όλα τα τμήματα των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Σημειωτέον ότι η Επιτροπή Εξωτερικής Αξιολόγησης αποτελούνταν από 5 διακεκριμένους υψηλόβαθμους επιστήμονες πανεπιστημιακούς και ερευνητές του εξωτερικού.
Ακολουθεί περίληψη των συμπερασμάτων της έκθεσης Εξωτερικής Αξιολόγησης του Τμήματος Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας:
1. Βασικά στοιχεία για τη διαδικασία Εξωτερικής Αξιολόγησης
Η Εξωτερική Αξιολόγηση πραγματοποιείται από ειδική για κάθε Τμήμα Επιτροπή Εξωτερικών Εμπειρογνωμόνων, η οποία συγκροτείται με ευθύνη της Αρχής Διασφάλισης Ποιότητας (Α.ΔΙ.Π.) και περιλαμβάνει 5 εμπειρογνώμονες, υψηλόβαθμους επιστήμονες – πανεπιστημιακούς ή ερευνητές του εξωτερικού – ανεγνωρισμένου κύρους. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ.
Η Επιτροπή η οποία ήταν υπεύθυνη για την Εξωτερική αξιολόγηση του Τμήματος Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης (ΤΕ.ΑΝ.) του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας απαρτιζόταν από τους ακόλουθους: (i) Άγγελος Ευσταθίου, ως συντονιστής (Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Κύπρου, Κύπρος), (ii) Συμεών Καββαδίας (Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Pierrre et Marie Curie, Γαλλία), (iii) Αναστάσιος Καραγιάννης (Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Brunel, Ηνωμένο Βασίλειο), (iv) Ιωάννης Δροσσίνος (Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Κοινό Ερευνητικό Κέντρο, Ιταλία), και (v) Ανδρέας Κομοδρόμος (Πανεπιστήμιο Leuphana, Γερμανία). H Επιτροπής Εξωτερικής Αξιολόγησης επισκέφθηκε το TE.AN. από τις 24 έως και τις 29 Ιανουαρίου 2011.
Ακολουθεί ΑΚΡΙΒΗΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ (καθώς η έκθεση είναι γραμμένη στην αγγλική) ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΩΝ για τους τρεις βασικούς άξονες της αξιολόγησης, δηλαδή την Εκπαίδευση, την Έρευνα και τη Σύνδεση με την Κοινωνία.
2. Εκπαίδευση
Το πρόγραμμα σπουδών αποτελείται από οκτώ (8) εξάμηνα, το καθένα από τα οποία περιλαμβάνει 5-6 μαθήματα. Σε ένα τυπικό εξάμηνο αντιστοιχούν 30 μονάδες ECTS, ενώ στο σύνολο του προγράμματος σπουδών 240. Η πτυχιακή εργασία, η οποία πραγματοποιείται στο τελευταίο εξάμηνο, καταλαμβάνει 15 μονάδες ECTS. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει «πρακτική άσκηση» διάρκειας ενός εξαμήνου, την οποία η επιτροπή θεωρεί εξαιρετικά σημαντική για το πρόγραμμα. Το σύνολο των μαθημάτων ανέρχεται στα 40, εκ των οποίων τα 29 είναι υποχρεωτικά και τα 11 επιλογής (το σύνολο των μαθημάτων επιλογής είναι 20). Επίσης υπάρχουν τρία (3), μη-υποχρεωτικά μαθήματα γλώσσας (Αγγλικά, Γαλλικά και Ισπανικά). Στα πρώτα εξάμηνα διδάσκονται βασικά μαθήματα (π.χ. βασική χημεία, μαθηματικά και υπολογιστές). Αυτό φυσικά είναι σωστό καθώς μπορεί να βοηθήσει στην εξάλειψη τυχόν ελλείψεων σε αυτές τις απαραίτητες περιοχές γνώσεις, επιτρέποντας τη διδασκαλία περισσότερο εξειδικευμένων μαθημάτων.
3. Έρευνα
3.1 Επιστημονικές Δημοσιεύσεις
Η ερευνητική δραστηριότητα του Εκπαιδευτικού Προσωπικού (ΕΠ) του τμήματος (9 μέλη) για την τελευταία πενταετία (2006-2010) θεωρείται πολύ ικανοποιητική, δεδομένης της διαθέσιμης υποδομής και υποστήριξης που παρέχεται από το Ίδρυμα.
Σε αυτή την περίοδο το τμήμα παρήγαγε περίπου 1.3 δημοσιεύσεις σε διεθνή έγκριτα επιστημονικά περιοδικά με κριτές ανά μέλος ΕΠ σε ετήσια βάση, αριθμός ο οποίος θεωρείται καλός για ερευνητές πανεπιστημίων σε τεχνολογικά επιστημονικά πεδία σε διεθνές επίπεδο. Επιπρόσθετα, ο αριθμός των δημοσιεύσεων σε διεθνή και Ελληνικά πρακτικά συνεδρίων (με κριτές) είναι εντυπωσιακός (2.3/ μέλος ΕΠ/ έτος) και καταδεικνύει την ποιότητα της ερευνητικής δραστηριότητας αλλά και την διάθεση του τμήματος να εκθέσει τις δραστηριότητες του στην διεθνή επιστημονική κοινότητα.
Ο συνολικός αριθμός ετεροαναφορών του τμήματος για την ίδια περίοδο (2006-2010) φτάνει τις 1000. Ο αριθμός αυτός, με βάση τα στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ) είναι περίπου 10 φορές μεγαλύτερος από το μέσο όρο όλων των ΤΕΙ της χώρας. Θα πρέπει να τονιστεί ότι αρκετές από τις δημοσιεύσεις έχουν γίνει δεκτές από υψηλού επιπέδου διεθνή περιοδικά, κάτι το οποίο αναμένεται ότι θα αυξήσει τον αριθμό ετεροαναφορών του τμήματος ακόμη περισσότερο στο άμεσο μέλλον.
Βασιζόμενοι στις πληροφορίες τις οποίες παρείχε το τμήμα, στις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες από το ΕΚΤ και στην επιτόπια επίσκεψη της επιτροπής, ο αριθμός των δημοσιεύσεων του τμήματος (59) σε διεθνή έγκριτα επιστημονικά περιοδικά με κριτές ανέρχεται στο 50% των δημοσιεύσεων όλων των ΕΠ του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας. Η επιτροπή αισθάνεται ότι το επίτευγμα αυτό είναι εντυπωσιακό (ΣΣ: ο έντονος χρωματισμός από την επιτροπή).
3.2 Ερευνητικά Έργα/ Προγράμματα
Στο διάστημα των τελευταίων 5 ετών στο τμήμα υλοποιήθηκαν (κάποια βρίσκονται στη διαδικασία υλοποίησης) συνολικά 33 ερευνητικά προγράμματα και μικρά έργα (εθνικά και διεθνή) με συνολικό προϋπολογισμό 1.3 εκ. Ευρώ (αναφέρεται στο ποσό το οποίο εισήλθε στο τμήμα). Ο αριθμός αυτός μεταφράζεται σε περίπου 3.7 έργα/ μέλος ΕΠ, το οποίο θεωρείται πολύ καλό αποτέλεσμα. Θα πρέπει να τονιστεί ότι σε πολλά από αυτά τα έργα/ προγράμματα τα μέλη ΕΠ του τμήματος ήταν υπεύθυνοι για το συντονισμό, ενώ σε αρκετά από αυτά συμμετείχαν πανεπιστήμια και ερευνητικοί φορείς του εξωτερικού.
3.3 Ερευνητικές Συνεργασίες
Τα μέλη ΕΠ του τμήματος έχουν αναπτύξει συνεργασίες με μέλη ΕΠ που ανήκουν στη σχολή στην οποία υπάγεται το ΤΕ.ΑΝ., αλλά επίσης και πιο σημαντικό, με ερευνητικά εργαστήρια εφτά Ελληνικών πανεπιστημίων, πέντε ερευνητικών κέντρων στην Ελλάδα και οχτώ πανεπιστημίων της αλλοδαπής ανάμεσα σε αυτά το Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Δανίας (Technical University of Denmark, Δανία), το πανεπιστήμιο του Νότινχαμ (University of Nottingham, Ηνωμένο Βασίλειο), το πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου (University of Edinburgh, Ηνωμένο Βασίλειο), και το Ερευνητικό κέντρο GSF της Γερμανίας.
3.4 Αναγνωρισιμότητα ΤΕ.ΑΝ.
Εκτός από τη συμμετοχή σε ανταγωνιστικά ερευνητικά προγράμματα και άλλες παρόμοιες δραστηριότητες, στη σημερινή εποχή, η επιστημονική αναγνωρισιμότητα κρίνεται και περιγράφεται βάση συγκεκριμένων δεικτών, όπως τον δείκτη ετεροαναφορών (Citation Index – π.χ., ISI Web of Knowledge, Thomson Reuters), τον h-index (Hirsch index) και ο συντελεστής απήχησης (Ιmpact Factor, IF) των επιστημονικών περιοδικών.
Η Επιτροπή κρίνει απαραίτητη τη σύγκριση του τμήματος με παρεμφερή τμήματα του ΤΕΙ Δ. Μακεδονίας και άλλων Πανεπιστημίων στην Ελλάδα. Για παράδειγμα το ΤΕΑΝ, παρουσιάζει ένα μέσο h-index (Hirsch index) καθηγητών στις βαθμίδες του «Επίκουρου Καθηγητή» και «Αναπληρωτή Καθηγητή» (ΣΣ: Δεν υπάρχει μέλος ΕΠ στη βαθμίδα του «Καθηγητή» στο ΤΕ.ΑΝ.) σημαντικά υψηλότερο σε σύγκριση με άλλα τμήματα του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας. Βασιζόμενοι στους ίδιους δείκτες, το Τμήμα Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης εμφανίζεται σχετικά κοντά στα Πολυτεχνικά τμήματα Μηχανικών Περιβάλλοντος στην Κρήτη και στην Ξάνθη. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι μέλη ΕΠ του τμήματος έχουν το ρόλο του κριτή σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά, γεγονός το οποίο καταδεικνύει την αποδοχή και την εξειδίκευση των ερευνητικών τους δραστηριοτήτων.
4. Σύνδεση με την Κοινωνικούς, Πολιτιστικούς και Παραγωγικούς Φορείς
Η συνεργασία με παραγωγικούς φορείς επιτυγχάνεται μέσα από την «πρακτική άσκηση» των σπουδαστών (απαιτούμενο) κατά τη διάρκεια του 8ου εξαμήνου των σπουδών τους και μέσα από προγράμματα/ έργα με τοπικούς και διεθνείς δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς. Όλα τα μέλη ΕΠ του τμήματος έχουν εμπλακεί όπως και σημαντικός αριθμός φοιτητών είτε στα πλαίσια της πρακτικής τους άσκησης είτε ως επιστημονικοί συνεργάτες. Ένα από τα εργαστήρια του τμήματος είναι πιστοποιημένο κατά ISO 17025, μία διάκριση η οποία είναι σχεδόν μοναδική για εργαστήριο ΤΕΙ. Οι δραστηριότητες αυτές παρέχουν μία σημαντική πηγή εσόδων και δημόσιας αναγνώρισης και κρίνονται ικανοποιητικές με δεδομένο τον πολύ μικρό αριθμό μελών ΕΠ. Περισσότερη προσπάθεια θα πρέπει να γίνει για τη διεκδίκηση χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σημαντική επίσης είναι η προσπάθεια των μελών ΕΠ για την προβολή των δραστηριοτήτων του τμήματος σε τοπικούς φορείς και σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Ορισμένα από τα μέλη ΕΠ του τμήματος είναι ενεργά σε τοπικές και εθνικές περιβαλλοντικές οργανώσεις. Οι κοινωνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες του ΤΕ.ΑΝ. θεωρούνται αποτελεσματικές και επαρκής και προτείνεται η συνέχιση τους.
Σημειώσεις:
1. Η έκθεση είναι διαθέσιμη από την ιστοσελίδα της ΑΔΙΠ (στα αγγλικά) στη διεύθυνση:
http://www.hqaa.gr/eks/External%20Evaluation%20Report_20%20March%202011_FINAL.pdf
2. Στην ιστοσελίδα του τμήματος θα βρείτε ανηρτημένες κάποιες από τις πληροφορίες τις οποίες το ΤΕ.ΑΝ. προέβαλε στην Επιτροπή Εξωτερικής Αξιολόγησης. Επισκεφτείτε την διεύθυνση: http://tean.teikoz.gr/sxetika_me_to_tean/ajiologisi.htm
3. Η μετάφραση για τις ανάγκες του παρόντος άρθρου έγινε από την κ. Εύη Αυγήτα, υπεύθυνη του μεταφραστικού τμήματος της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης, με έδρα τη Θεσσαλονίκη
