Ακόμα και αν υποθέσουμε ότι ο τρόπος εκλογής των δημοτικών συμβουλίων γίνει με τον τρόπο που περιέγραψα στο προηγούμενο άρθρο της σειράς με τίτλο: “Η σημαντικότερη διαρθρωτική αλλαγή των τελευταίων 50 ετών πέρασε απαρατήρητη”, και δεν γίνει κάτι το διαφορετικό, που να εξασφαλίζει την απόλυτη πλειοψηφία στον δήμαρχο που θα βγει πρώτος, υπάρχει και ένα άλλο θέμα που αν δεν αλλάξει, θα έχει γίνει μόνο το 50% της δουλειάς.
Το βασικό πρόβλημα με το κοινοβουλευτικό σύστημα είναι ότι αυτοί που εκλέγονται ασκούν και την εξουσία. Με λίγα λόγια, εκτός του ότι νομοθετούν, εκτελούν και τις αποφάσεις τους.
Αυτό θα πρέπει να είναι ασυμβίβαστο. Για παράδειγμα, δεν μπορεί ένας δικαστής να φτιάχνει τους νόμους και να δικάζει ταυτόχρονα. Ή δικαστής θα είναι ή αυτός που φτιάχνει τους νόμους. Παρομοίως, δεν μπορείς να είσαι ο νομοθέτης και αυτός που εκτελεί τις αποφάσεις που νομοθετείς. Ή νομοθέτης θα είσαι ή εκτελεστικό όργανο.
Ο αναγνώστης @debianfoxt στο τελευταίο άρθρο τα είπε πάρα πολύ σωστά στο σχόλιό του:
Το πρόβλημα είναι ότι οι εκλεγμένοι αντί να νομοθετούν και να σχεδιάζουν, αντιθέτως αποτελούν ταυτόχρονα και εκτελεστική εξουσία. Αυτό όχι κατά παράβαση του νόμου, αλλά με εντολή του νομοθέτη.
Το 90% και πλέον όλης δραστηριότητας όλων των υπηρεσιών ενός δήμου, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, απαιτεί έγκριση,υπογραφή, έλεγχο, απόφαση κλπ από κάποιο αιρετό όργανο, δήμαρχο, δημοτικό συμβούλιο, δημαρχιακή επιτροπή, αντιδήμαρχο, πρόεδρο δημοτικού οργανισμού και πάει λέγοντας.
Αυτό σημαίνει ότι οι αιρετοί κατ επιβολή του νόμου ασκούν εκτελεστική εξουσία. Το αποτέλεσμα είναι οι υπηρεσίες κάθε δήμου να καπελώνονται από τους αιρετούς. Αυτό απαιτεί ο νομοθέτης.
Εάν αυτό δεν αλλάξει, ο όποιος εκλογικός νόμος είναι άνευ σημασίας όσον αφορά την περίπτωση που ο δήμαρχος δεν ελέγχει το δημοτικό συμβούλιο. Μη φοβάστε, στους εκλεγμένους απευθείας από τους πολίτες δημάρχους,κ κατ επέκταση αντιδημάρχους θα δοθούν υπερεξουσίες που θα παρακάμπτουν το δημοτικό συμβούλιο.
Άρα ακόμα και αν οι δημοτικοί σύμβουλοι εκλεγούν με τον τρόπο που περιγράψαμε στο προηγούμενο άρθρο, αν δεν πάψουν παράλληλα να εκτελούν τις αποφάσεις τους, ουσιαστικά δεν θα αλλάξουν πάρα πολλά, εκτός του ότι ο δήμαρχος μπορεί να μην έχει την πλειοψηφία στο δημοτικό συμβούλιο.
Έχει μεγάλη σημασία να μην εκτελεί κάποιος τις αποφάσεις που παίρνει. Πέραν του ότι θα μειωθεί η διαπλοκή και διαφθορά, μπορείς να επιπλήξεις έναν δημοτικό υπάλληλο (που θα εκτελεί τις αποφάσεις) πολύ πιο εύκολα από κάποιον που έχει εκλεγεί.
Βέβαια η έννοια του διαχωρισμού της εκτελεστικής από την νομοθετική εξουσία είναι τόσο παράξενη στη χώρα μας, που τόσα χρόνια αδυνατώ να πείσω τους περισσοτέρους πολίτες ότι αυτή είναι η πιο σωστή πολιτειακή οδό, και όχι αυτό που έχουμε σήμερα.
Πάντως άσχετα του πως θα καταλήξει το νέο εκλογικό σύστημα στους δήμους και ακόμα αν δεν διαχωριστεί πλήρως η νομοθετική από την εκτελεστική εξουσία, είναι μια αρχή. Έστω και αν δεν θα γίνονται οι δημοτικές εκλογές όπως θα ήθελα, από το τίποτα κάτι είναι και αυτό.
