Η Ελληνική οικογένεια, ένας ιερός θεσμός σε τροχιά παρακμής

Η οικογένεια είναι ο πιο βασικός κοι­νωνικός θεσμός, το θεμελιακό κύτταρο, είναι θεσμός μεγάλος και ακα­τάλυτος στον οποίο οφείλεται κατά μέγα μέρος η επιβίωση του ανθρώπινου γέ­νους. Είναι σταθερό στήριγμα, ασφαλές καταφύγιο του ανθρώπου, όταν είναι θεμελιωμένο στην αγάπη, στην κατανόηση, στον αμοιβαίο σεβασμό.
Ο Παύλος Παλαιολόγος, δημοσιο­γράφος έγραφε για την οικογένεια «Η ατμόσφαιρα της χαράς, της θαλπωρής και της γαλήνης, η αγιασμένη από την αγάπη και τον αλληλοσεβασμό, δημιουρ­γεί την ειδυλλιακή εκείνη μορφή της οι­κογένειας, στην οποία οι δεσμοί μεταξύ γονέων και παιδιών, είναι ακατάλυτοι διαρκούν όσο διαρκεί και η ζωή του αν­θρώπου».
Η οικογένεια διαμορφώνει την προ­σωπικότητα του παιδιού, γιατί έχει σταθε­ρή και συνεχή επίδραση από την παιδική ηλικία μέχρι την ενηλικίωση του.
Μαθαίνει να σέβεται τον συνάνθρωπο του, διδάσκεται το πώς πρέπει να συ­μπεριφέρεται στους συνανθρώπους του, ενώ σήμερα βλέπει κανείς το αντίθετο. Η νέα γενιά παρασυρμένη από τα σαγηνευ­τικά ρεύματα, καθημερινά αλλοτριώνεται με αποτέλεσμα τα θλιβερά φαινόμενα για τα οποία καθημερινά είμαστε μάρτυρες, είτε στην καθημερινή μας ζωή, είτε ως θε­ατές των Μ.Μ.Ε.
Επίσης η επίδραση των γονέων μπο­ρεί να είναι ευεργετική όταν γίνεται σω­στά, γιατί είναι οι πρώτοι δάσκαλοι που καλλιεργούν την κρίση και την αντίληψη, παρέχουν την απαραίτητη ψυχολογική και συναισθηματική ασφάλεια, κάνουν τα παιδιά να αποκτούν αυτοπεποίθηση και να καταπολεμούν τα συναισθήματα της δειλίας και της μειονεκτικότητας. Επί πλέ­ον μαθαίνει σ’ αυτά τους κανόνες κοινω­νικής συμβίωσης, τις αξίες, τα ιδανικά.
Η οικογένεια σήμερα επηρεασμένη και αυτή από τις εξελίξεις της κοινωνίας, άρχισε να αλλοτριώνεται ο ρόλος της με αποτέλεσμα να παρατηρούνται ανησυχη­τικά φαινόμενα. Όταν στις οικογένειες κυριαρχεί η ασυμφωνία, η έλλειψη σεβα­σμού, η καχυποψία και η αδιαφορία, η ψυχή του παιδιού διαποτίζεται με το δη­λητήριο της πίκρας, της απελπισίας, του μαρασμού.
Οικογένεια χωρίς κατανόηση και ομόνοια, με έλλειψη αγάπης, ισοδυναμεί με τη δολοφονία του παιδιού. Όταν πά­ψει να έχει τον έλεγχο του παιδιού, όταν κάνει παραλήψεις και σφάλματα, όταν ενδίδει στις αξιώσεις και επιθυμίες των παιδιών, όταν αδιαφορεί για τις κακές συναναστροφές και προβαίνει σε πράξεις και συνήθειες ανεξέλεγκτες, τα παιδιά κοντά στα άλλα γίνονται ατίθασα, απαιτη­τικά, σκληρά, τεμπέλικα. Δεν υπάρχουν ηθικοί φραγμοί γιατί δεν προσέχθηκαν τότε και όσο έπρεπε, όταν πα­ρακολουθούν για ώρες τηλεόραση, είναι ευ­νόητο να επηρεασθούν αρνη­τικά από όλα αυτά. Επιπλέον η διάλυση των οικογενειών εί­ναι ένα άλλο στοιχείο που επιβαρύνει το οικογενειακό περιβάλλον.
Η παρατηρούμενη σήμερα ανυπακοή των παιδιών, ο δια­φορετικός και επικίνδυνος δρόμος που ακολουθούν, η μετατροπή της μέρας σε νύ­χτα και της νύχτας σε μέρα, όταν ξενυχτούν όλο το Βράδυ και κοιμούνται στις 7:00 το πρωί καταλαβαίνει κανείς τι μπορεί να προσφέρει στην κοινωνία.
Κάποτε επικρατούσε η παροιμία ότι αμαρτίες γονέων παιδεύουσι τέκνα, αλλά σήμερα ισχύει ότι επικίνδυνες ενέργειες και αταξίες των παιδιών παιδεύουσι γο­νείς. Οι γονείς σήμερα είναι όμηροι των παιδιών. Ενδίδουν σε όλα και τα χρημα­τοδοτούν ανεξέλεγκτα, ιδίως η μάνα κά­νει το μεγάλο λάθος η οποία φοβούμενη μήπως χάσει τα παιδιά της, δίνει και την ψυχή της.
Έτσι τα παιδιά σήμερα μέ­νουν χωρίς επίβλεψη, χωρίς καθοδήγη­ση, χωρίς στοργή, χωρίς τον ίσκιο των γονέων ιδίως όταν διαλυθεί η οικογέ­νεια.
Η εγκατάλειψη από κάποιον γονέα, δημιουργεί ψυχικό κενό, επιτυγχάνεται η αποξένωση, αποκτούν νεύρα και γίνονται ανήσυχα, συνεργάζονται με ύποπτα άτο­μα, με αποτέλεσμα να αποκτούν κακές συνήθειες, βαδίζοντας στο δρόμο της απώλειας.
Ενδεικτική είναι η περίπτωση ενός παιδιού, που παρεξέκλινε και κατέ­ληξε πολλές φορές σιη φυλακή. Όταν κάποτε ενηλικιώθηκε, εκείνον που μι­σούσε περισσότερο ήταν ο πατέρας του
«Μισώ τον πατέρα μου, γιατί δεν με κτύπησε και δεν με προστάτεψε τότε που έπρεπε».
Εάν συνεχισθεί αυτός ο κατήφορος της οικογένειας, φοβάμαι πως τα μάτια μας θα δουν κι άλλες ενέργειες εγκλη­ματικές των παιδιών, ιδίως σήμερα που η κοινωνία μας μαστίζεται από κρίσεις και ανεργία, η επιθυμία για εύκολη ζωή τα οδηγεί σε κλοπές και εγκλήματα.
Για να φθάσει σε αυτό το σημείο η οικογένεια και να διέρχεται μια τόσο σοβα­ρή και ανεξέλεγκτη κρίση, θα πρέπει να αναζητηθούν τα αίτια και οι ευθύνες γιατί υπάρχουν πράγματι πολ­λές.
Μια πρώτη βασική αιτία είναι ότι οι κοινωνικές αλλαγές κλόνισαν σε σημαντικό βαθμό την ισορροπία της παραδοσιακής οικογένει­ας.
Οι συγκρούσεις των γονέων είναι αναπόφευκτες συνέπεια της προσπάθειας για τη βίωση των καθηκό­ντων και υποχρεώσεων τους.
Άλλη αιτία είναι ότι τα παιδιά ωριμάζουν πιο γρήγορα και έχουν τάσεις ανε­ξαρτητοποίησης, πράγμα που καθιστά το έργο των γονέων πιο δύσκο­λο.
Επίσης η οικογένεια δεν είναι ο μό­νος φορέας της κοινωνικοποίησης των νέων ατόμων αλλά συντελείται και από άλλους φορείς όπως το κράτος, η παι­δεία, τα Μ.Μ.Ε, ο Τύπος, η τηλεόραση, το ραδιόφωνο.
Γι αυτό το λόγο χρειάζε­ται επαυξημένη προσοχή, αλλά και προ­σπάθεια για να τα προστατεύσει από τις πολυποίκιλες επιρροές που δέχονται από τους προμνησθέντες φορείς δεν λειτουργούν και ευεργετικά για τα παιδιά.
Οι σχέσεις μεταξύ των μελών της οι­κογένειας είναι δυσαρμονικές και αυτό οφείλεται στο γρήγορο ρυθμό εξέλιξης των γεγονότων στις απαιτήσεις της σύγ­χρονης ζωής, στο άγχος και την υπερένταση.
Ένα άλλο πρόβλημα που παρατηρεί­ται στην οικογένεια σήμερα είναι η επι­κοινωνία και η αποξένωση που παρατη­ρείται σήμερα στον κοινωνικό χώρο με αποτέλεσμα να επηρεάζει δυσμενώς και τη δομή της οικογένειας.
Βασική αδυναμία των μελών της οι­κογένειας είναι ότι δεν μπορούν να εκ­πληρώσουν με επάρκεια τους ρόλους της. Εδώ πρέπει να επιρρίψουμε τις ευ­θύνες της, γιατί απεμπόλησε την υψηλή αποστολή της, αλλά και για παραμέληση της θεϊκής εύνοιας που της έδωσε για συνέχιση της ζωής.
Ποιός θα περίμενε ότι ο πατέρας από αφέντης και νοικοκύρης του σπιτιού θα γινόταν σήμερα όμηρος των παιδιών πληρώνοντας κιόλας τις παρεκτροπές, τις υπερβολικές απαιτήσεις και γενικά την επικίνδυνη πορεία που ακολουθεί ένα μέρος της νέας γενιάς.
Πριν από χρόνια κανείς δε θα πί­στευε πως η μητέρα θα έκανε πλάτες στην κόρη της, να την προωθεί η ίδια σε γνωριμίες και πολλές φορές να δέχεται στο σπίτι και να περιποιείται το φίλο της κόρης της.
Έτσι ας μη προσπαθούμε να επιρρί­ψουμε ευθύνες που ανήκουν σε μας τους ίδιους η ανοχή που δείχνουμε απέναντι στα παιδιά ξεπέρασε τα επιτρεπτά όρια και ότι από εδώ και πέρα οι γονείς ότι έσπειραν θα θερίσουν.
Ας συνέλθουν όσο είναι καιρός και ας προσγειωθούν στην πραγματικότητα και να δώσουν στα παιδιά τους τις αρχές και τις ιδέες εκείνες που θα τα εξοπλί­σουν ηθικά να σταθούν όρθια και να ξε­περάσουν τους πολλαπλούς κινδύνους που σε κάθε βήμα της ζωής τους ελλο­χεύουν. Ας κάνουμε όλοι το χρέος μας για να μη μας αναθεματίζουν τα ίδια μας τα παιδιά. Θα ναι η μεγαλύτερη τιμωρία μας.

ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ