Οι κάτοικοι που ζουν κάτω από τις καμινάδες και δίπλα στα ορυχεία της ΔΕΗ στο νομό Κοζάνης, γίνονται …θέμα κάθε φορά που προχωρούν σε δυναμικές κινητοποιήσεις και απειλούν να κατεβάσουν τους διακόπτες.
Βλέπετε αν κλείσει η «πρίζα» της Ελλάδας και βυθιστεί η χώρα στο σκοτάδι, είναι γεγονός που πρέπει να καταγραφεί από τις τηλεοπτικές κάμερες. Στην επόμενη κατάληψη, έπειτα από ένα ή περισσότερα χρόνια θα τους ξαναθυμηθούν τα «κεντρικά» ΜΜΕ ή πολύ περισσότερο οι κυβερνητικοί παράγοντες που θα σπεύσουν σε ρόλο πυροσβέστη των κινητοποιήσεων, αδιαφορώντας για την καθημερινή τους διαβίωση και για τα αίτια που κατεβάζουν κάθε τόσο στο δρόμο αυτούς τους ανθρώπους. O «Π» επισκέφτηκε τον χώρο κατάληψης και τα χωριά των κατοίκων, πριν η κατάληψη κατασταλεί με τη βία των ΜΑΤ, επιχειρώντας να σκιαγραφήσει τους ανθρώπους που έδωσαν έναν μεγάλο αγώνα. Ένας από τους κατοίκους που μαζί με τους συγχωριανούς του από τον Άγιο Δημήτριο και το Ρυάκιο, πρωτοστάτησε στην πολυήμερη κατάληψη της βόρειας πύλης του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου και των ταινιοδρόμων της ΔΕΗ, δήλωσε ότι «είμαστε όμηροι της ΔΕΗ». Αυτή η φράση δίνει μάλλον και την εξήγηση, για το που βρίσκουν οι απλοί χωρικοί τα αποθέματα των δυνάμεών τους για δυναμικούς αγώνες τόσο μεγάλης χρονικής διάρκειας και έντασης. Σκιαγραφώντας το κοινωνικό και το οικονομικό περιβάλλον στο οποίο ζουν, υπογράμμισε ότι «μας πήραν τα χωράφια μας και μείναμε άνεργοι, στη σκιά των καμινάδων της ΔΕΗ και του μόνιμου νέφους που έχουμε πάνω από το κεφάλι μας». Πάντως, η Αναστασία Ταρνανίδου έχει άλλη άποψη για την κατάληψη: «Η ΔΕΗ έκανε κατάληψη στη ζωή μας. Δεν πήγαμε εμείς στη ΔΕΗ, αυτή ήρθε εδώ με το έτσι θέλω και μας αναστάτωσε τη ζωή. «Έφτιαξε εδώ το μεγαλύτερο εργοστάσιο, μας πήρε τις περιουσίες και μείναμε άνεργοι παρέα με τη ρύπανση και τις αρρώστιες», είπε. Η 10χρονη Μαρία Ταρνανίδου είναι κόρη της Αναστασίας. Βρέθηκε στην κατάληψη μαζί με τη μαμά και το μπαμπά, ζητώντας να προσλάβουν τον τελευταίο στη δουλειά. Η μαθήτρια της Δ΄ δημοτικού περιγράφει με μελανά χρώματα την κατάσταση στο χωριό της, το Ρυάκιο, λέγοντας: «κάθε πρωί που ξυπνώ το πρώτο πράγμα που βλέπω είναι οι καμινάδες. Αυτό που θέλω είναι να έχω καθαρό περιβάλλον και να πάρουν τον μπαμπά μου στη δουλειά».
Το χώμα πάνω στο οποίο στήθηκε το πρόχειρο αντίσκηνο των καταληψιών, έχει ιδιαίτερη συναισθηματική αξία για τον 64χρονο Σάββα Θαραλέο, ο οποίος είπε: «Εδώ που είμαστε τώρα ήταν το χωράφι μου. Δέκα στρέμματα που βρήκα από τον πατέρα μου, μου τα πήραν το 1986 για λίγα ψίχουλα. Τουλάχιστον να πάρουν όλο τον άνεργο κόσμο στη δουλειά. Εγώ έχω δυο γιους, τον έναν τον έστειλα στην Αυστραλία μετανάστη, ο άλλος είναι άνεργος». Επίσης, ο Σ. Θαραλέος πρόσθεσε: «Ζούμε σε σεληνιακό τοπίο. Το πρωί βρίσκουμε στα μπαλκόνια μας ένα δάχτυλο τέφρα. Μέχρι το 1981 που δεν δούλευε αυτό το εργοστάσιο, δεν ξέραμε τι θα πει καρκίνος. Από τότε που ξεκίνησε έχουμε δύο – τρεις θανάτους το χρόνο. Από τα δεκατρία εγγόνια που έχω, τα περισσότερα έχουν αναπνευστικά προβλήματα, αλλεργίες ρινίτιδες και τσούξιμο στα μάτια». Στο ερώτημα αν υπάρχουν επίσημα επιδημιολογικά στοιχεία που να επιβεβαιώνουν τη νοσηρότητα από τη ρύπανση, ο συνομιλητής μας απάντησε: «Ας έρθουν να τους δείξουμε όλοι τα οξυγόνα, τα σπρέι και τα φάρμακα που έχουμε στα σπίτια μας». Περιφερόμενος μια στη Μυτιλήνη, μια στην Κρήτη και μια στον Έβρο είναι ο σύζυγος της Γιάννας Δαουλτσίδου, που εργάζεται σε μια εταιρία. Το αίτημά της; «Θέλω τον άνδρα μου στο σπίτι. Να μη δουλεύει από δω και από κει. Έχουμε δίπλα μας το μεγαλύτερο εργοστάσιο των Βαλκανίων», ενώ η Κούλα Βλάχου που μαζί με τον άνδρα της είναι μικροπωλητές, ζητάει να πάρουν στη δουλειά τουλάχιστον, τον 21χρονο γιο της.
Ο Λάζαρος Τσορακλίδης, ένας νέος που πρωτοστάτησε στην κατάληψη, θεωρεί «οξύμορο σχήμα» το να «παρακαλάνε οι κάτοικοι να πάνε να δουλέψουν μέσα στην τέφρα και στη μαυρίλα της ΔΕΗ». Ιεραρχεί ως πρώτιστο θέμα το περιβάλλον και δηλώνει: Βελτιώστε το περιβάλλον και πάρτε μας στη δουλειά. Αν δεν κάνετε ούτε το ένα ούτε το άλλο, τότε να μεταφέρετε το χωριό σε ένα μέρος με καλύτερο περιβάλλον». Το απαράδεκτο για τον Γιάννη Κουσαλίδη είναι «να έχουμε δίπλα μας το μεγαλύτερο εργοστάσιο των Βαλκανίων, ο κόσμος να είναι άνεργος και εμείς να πεθαίνουμε».
Ο πρόεδρος του Συλλόγου κατά της Ανεργίας για την Ανάπτυξη της Περιοχής Αγίου Δημητρίου – Ρυακίου, Ηλίας Τεντζογλίδης, είναι εξοργισμένος από «τις υποσχέσεις των κυβερνώντων». Κατήγγειλε ότι «από τον Απρίλιο του 2006 που κάναμε τις κινητοποιήσεις μας υποσχέθηκε η ΔΕΗ 60 προσλήψεις και μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος. Οι υποσχέσεις αυτές μετατράπηκαν σε δήθεν δεσμεύσεις μερικούς μήνες αργότερα από τον τότε υπουργό Ανάπτυξης Δημήτρη Σιούφα, αλλά ακόμη περιμένουμε την υλοποίησή τους». Πριν από λίγες ημέρες η ΔΕΗ αναφέρεται με ανακοίνωσή της σε δύο διαγωνισμούς που βρίσκονται σε εξέλιξη – αλλά που θα έρεπε να ολοκληρωθούν εδώ και χρόνια – και σε δύο διαγωνισμούς που θα προκηρυχτούν φέτος και του χρόνου. «Στους διαγωνισμούς αυτούς η ΔΕΗ μοιράζει πανελλαδικά 1.385 θέσεις, αλλά στον Άγιο Δημήτριο και στο Ρυάκιο αντιστοιχούν μόλις 15 θέσεις». Είπε επίσης ότι «ο ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου έχει 750 μόνιμους εργαζόμενους, εκ των οποίων μόνο 25 είναι από τον Άγιο Δημήτριο»
Κατά των καταληψιών η ΔΕΗ κατέθεσε αγωγή με την οποία ζητά ως ημερήσια αποζημίωση το ποσό του 1.000.000 ευρώ. Δηλαδή μέχρι τώρα το ποσό που θα πληρώσουν οι καταληψίες είναι 23 εκ. ευρώ. Η αγωγή στρέφεται κατά του προέδρου του συλλόγου Ηλία Τεντζογλίδη και του γραμματέα Αναστασίου Κοτσογλανίδη. Μόλις πήρε την αγωγή στα χέρια του ο πρόεδρος του συλλόγου, αντιμετώπισε το όλο θέμα με χιούμορ, λέγοντας: «Ξεκινήσαμε απογραφή της ακίνητης περιουσίας του Αγίου Δημητρίου και στη συνέχεια θα καταγράψουμε και τα σπίτια στο Ρυάκιο. Νομίζω ότι και όλα να τα πουλήσουμε το ποσό δεν βγαίνει».
ΧΡΗΣΤΟΣ ΒΗΤΤΑΣ
