ΤΟΥ
ΑΘΗΝΟΔΩΡΟΥ ΤΑΝΙΔΗ
Η Δημοκρατία είναι ένα συνεχές κοινό των ανθρώπων αγώνισμα, για την απόκτηση, προέκταση και βελτίωση της ποιότητας της ζωής. Είναι μια προσπάθεια για την θέσπιση κοινωνικών ισορροπιών και πνευματικής καλλιέργειας των μελών της. Η Δημοκρατία, ως έννοια και ιδεολογία, ως πολιτικό καθεστώς σε μία ώριμη και προηγμένη κοινωνία, φαίνεται ρωμαλέα και ακαταμάχητη. Εμπνέει του θεσμούς, καθοδηγεί τα πολιτικά πνεύματα, ικανοποιεί τις συνειδήσεις των προηγμένων ανθρώπων. Γι` αυτό και στους πολιτισμένους λαούς θριαμβεύει. Στις ευρωπαϊκές χώρες, στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, αλλά και στον άλλο κόσμο, συνεχώς κερδίζει έδαφος. Έτσι λοιπόν, είναι σήμερα δύσκολο να βρούμε έναν ιδεώδη προσδιορισμό της δημοκρατικής ιδεολογίας. Σήμερα έγινε ο επίσημος και απαράβατος όρος της ζωής μας, είναι το πλέον ανεπτυγμένο αίσθημα της συνειδήσεώς μας, καθιερώθηκε, ως το πλέον κοινωνικό σύστημα του πολιτισμένου κόσμου.
Η Δημοκρατία δεν είναι μια νέα ανακάλυψη στις κοινωνικές συνυπάρξεις, ούτε μία υπόθεση που βρίσκεται στο αρχικό της στάδιο. Είναι μία έννοια, που σήμερα τείνει να περάσει από το στάδιο του κλασικού ελληνικού μυστικισμού και του αρχαίου αθηναϊκού πολιτικού ιδεώδους, στο πεδίο της σημερινής κοινωνικό-πολιτικής ζωής, ως κυρίαρχο και απαραβίαστο δια βίου στοιχείο. Να περάσει, από τον τομέα του λογισμού στον τομέα της κοινωνικής συμπεριφοράς, από το στάδιο της πίστεως στο στάδιο της συνήθειας.
Γι` αυτό και η επίδραση, την οποία άσκησε το αρχαίο ελληνικό δημοκρατικό πνεύμα στους ευρωπαϊκούς λαούς, τα μαθήματα που έδωσε η Αθηναϊκή Δημοκρατία του Κλεισθένη στην διαμόρφωση των πολιτικών συστημάτων ολόκληρου του πολιτισμένου κόσμου υπήρξαν σημαντικά και καθοριστικά. Και εύλογα διερωτάται κανείς, πόση και ποία επίδραση είχε η εθνική μας αυτή κληρονομιά στις πράξεις και στις ενέργειες των σημερινών Ελλήνων; Τι αξιοποιήσαμε από την κληρονομική μας αυτή φαρέτρα και τι διδαχτήκαμε για την άσκηση της πολιτικής εξουσίας και της δημοκρατίας στην σημερινή μας πορεία; Δυστυχώς, τεράστιο χάσμα χωρίζει το πολιτικό και πνευματικό νόημα της σημερινής νεοελληνικής δημοκρατίας και ο τρόπος λειτουργίας της μ` αυτήν της αρχαιότητας
Στην αρχαιότητα και κυρίως στην περίοδο της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, υπήρχαν πραγματικοί ηγέτες του λαού και όχι κυνηγοί της εξουσίας. Η μεταρρύθμιση του Κλεισθένους δίδασκε τους υψηλούς πνευματικούς στόχους της δημοκρατίας και όχι τις συμπεριφορές της ανομίας και της οχλοκρατίας. Οι ηγέτες της Αθηναϊκής Πολιτείας, ένιωθαν την υποχρέωση και το καθήκον να υπερασπισθούν τα εθνικά και κοινωνικά ιδεώδη των υπηκόων και της πόλεως και όχι αλλότριες σκοπιμότητες και ατομικά συμφέροντα, δεν είχαν καμαρίλα και δεν συγκέντρωναν γύρω τους άτομα που στερούνταν ήθους και ηθικού προσανατολισμού.
Αλλά και οι πολίτες Αθηναίοι την εποχή εκείνη, ήσαν πολίτες με έντονη την συνείδηση της δημοκρατικής ευθύνης. Είχαν εναρμονισμένο, κατ` απόλυτο τρόπο, το ατομικό συμφέρον με το συνολικό καλό. Σέβονταν και πρότασσαν το γενικό συμφέρον, έναντι του ατομικού. Εμείς σήμερα ακολουθούμε τον δρόμο της σβησμένης συνειδήσεως, έναντι του γενικού καλού, στοχεύουμε αποκλειστικά και μόνο στο ατομικό συμφέρον.
Σε μία ολοκληρωμένη Δημοκρατία, οι ταγοί και οι πολίτες, εμφορούνται από τα απαράγραπτα αξιώματα της αξιοκρατίας και όχι του ρουσφετιού, της ισονομίας και όχι του νεποτισμού, του δημοσίου συμφέροντος και όχι της πολιτικής σκοπιμότητας. Εμείς σήμερα, ως κριτήρια της αξίας, έχουμε την ωραιόμορφη φρασεολογία της δημαγωγίας, την απατηλή έκφραση της δουλοπρέπειας, της υστεροβουλίας, της μετριότητας, της ανικανότητας. Δεν μας ενδιαφέρει «ποιας μορφής αγγείο είναι», αρκεί να έχει ως…. προσόντα την υποταγή στο κόμμα και στις απαιτήσεις των κυνηγών της εξουσίας.
Η Πραγματική Δημοκρατία, είναι για τους πολίτες, σχολείο πνευματικής και ηθικής αρετής, είναι οίκος πολιτικής και κοινωνικής διαπαιδαγωγήσεως. Οι πολίτες της Ολοκληρωμένης Δημοκρατίας θεωρούν την υποταγή στους νόμους και τα κελεύσματα της πολιτείας ιερά. Η δική μας σημερινή δημοκρατία, διδάσκει την ανυπακοή στην νομιμότητα, τον εξευτελισμό της έννοιας του δικαίου, την παραπληροφόρηση του νοήματος της ισονομίας και ισοπολιτείας, την πανάκεια στις παράλογες ορέξεις μας. Ποτέ δεν μας δίδαξε τι είναι δημοκρατική ιδεολογία, τι κανοναρχεί και πως προστατεύεται. Τι είναι οχλοκρατία, πως εκδηλώνεται και τι επιδιώκει. Τα σημερινά πολιτικά κόμματα, μετέτρεψαν την δημοκρατία σε κομματοκρατία, στρατευμένη και προσαρμοσμένη στα συμφέροντά τους
Στην αρχαία Αθηναϊκή Δημοκρατία, η δημόσια περιουσία ήταν σεβαστή και απαραβίαστη, γιατί ενσάρκωνε το κοινό δημοκρατικό πνεύμα της πολιτείας, το πνεύμα του λαού και της ηγεσίας. Εμείς οι νεοέλληνες δεν έχουμε τέτοια αισθήματα, καταστρέφουμε ή καταπατούμε ότι είναι δημόσιο, είμαστε αρνητικοί στην έννοια του κράτους, άρα και στο νόημα του γενικού καλού.
Οι αρχαίοι Αθηναίοι, στην ακμή της δημοκρατίας τους, ήξεραν να προστατεύουν και να υπερασπίζονται την οικονομία τους. Γνώριζαν πότε είναι ατομικός σκοπός και πότε μέσο, πότε συμβάλλει στην κοινωνική πρόοδο και ευημερία. Εμείς οι νεοέλληνες, αντιμετωπίζουμε την οικονομία μας μόνο ως ατομικό σκοπό, ως πρωταρχικό στόχο στην ζωή μας. Έτσι δώσαμε τα πρωτεία στις οικονομικές υποθέσεις, στην καλοπέραση και τον καταναλωτισμό, παραμερίζοντας τις ανθρώπινες ηθικές αξίες.
Ο φιλόσοφος και νομοθέτης Σόλων, όταν έθεσε τα θεμέλια της πρώτης στο κόσμο δημοκρατίας, έδιωξε από την Πολιτεία την αλαζονεία, χτύπησε το φθόνο και την διχόνοια, καταδίωξε την απληστία και την ιδιοτέλεια, όλα τα δηλητήρια της δημοκρατίας(σεισάχθεια). Εμείς, όχι μόνο δεν τα διώξαμε, αλλά, αντίθετα, τα καλλιεργήσαμε. Η ιστορία διδάσκει, αλλά εμείς οι νεοέλληνες είμαστε ανεπίδεκτοι μαθήσεως και διορθώσεως.
Αλλά και στην σύγχρονη εποχή, τον απελθόντα αιώνα, οι μελετητές και οι ανακαινιστές της πολιτικής σκέψεως, καθόρισαν την δημοκρατική αστική ιδεολογία, μέσα σε ορισμένα όρια αυτοπειθαρχίας και αυτοσεβασμού της λειτουργίας της κοινωνίας. Δύο από τους πλέον αξιόλογους: Ο Γάλλος πολιτικός και συγγραφέας Σαρλ Μωρράς στο έργο του «ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙ ΜΟΝΑΡΧΙΑΣ», αναπτύσσει μία κριτική κατά της δημοκρατίας με το σκεπτικό ότι η πολιτική δράση πρέπει να είναι συμβαδίζουσα με τα δεδομένα της φυσικής εξελίξεως, άλλως φέρνει σε αντίθεση την φύση με την τέχνη, πράγμα που είναι επικίνδυνο για την φυσική ανθρώπινη ζωή. Η σημερινή δημοκρατία κωφεύει στους κινδύνους, ενώ οι οπαδοί της θεωρίας αυτής αυξάνονται σήμερα με γεωμετρική πρόοδο. Ο Γάλλος θεωρητικός του επαναστατικού συνδικαλισμού Γεώργιος Σορέλ στο έργο του «ΣΚΕΨΕΙΣ ΕΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΒΙΑ», η οποία ενέπνευσε τον μπολσεβικισμό του Λένιν και ταυτόχρονα τον φασισμό του Μουσολίνι, έχει και αρκετά θετικά στοιχεία για την ορθή λειτουργία της δημοκρατίας, γράφει: «…εκείνο που προέχει είναι να τεθεί τέρμα στην κατάπτωση των ηθών, είναι αναγκαίο να ξαναδοθεί στην κοινωνία μια ζωντάνια κι` αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την βία. Μόνο η βία μπορεί να ξαναδώσει στην δημοκρατία τις μαχητικές αρετές που είχε και οι οποίες μπορούν να αναστηλώσουν την κοινωνία….».
Σήμερα η έννοια της δημοκρατίας έχει παραποιηθεί εντελώς. Δεν έχει στόχο την δημιουργία υψηλής παιδείας και σύγχρονων παιδευτικών μέσων, όπως η μεταρρύθμιση του Κλεισθένη. Δεν είναι αποφασισμένη να διατηρήσει με σοβαρότητα την έννομη τάξη, αλλά ανέχεται την ανυπακοή και την αναρχία, παραπαίουσα μεταξύ δημοκρατίας και οχλοκρατίας. Δεν είναι ο φρουρός των ίσων δικαιωμάτων του ανθρώπου, αντίθετα αφήνει ανενόχλητους τους επιτήδειους και τους καιροσκόπους. Με άλλα λόγια, τα πάντα στη χώρα μας έχουν χαλαρωθεί, μέχρι του σημείου της διαλύσεως των πάντων και έχουν διαβρωθεί ως την αχρηστία και την αναποτελεσματικότητά τους. Κι` εμείς οι νεοέλληνες, στην συντριπτική μας πλειοψηφία «άδομεν και χειροκροτούμεν» χωρίς ευθύνη και σοβαρότητα των «οικείων ημών εμπιπραγμένων», την δημαγωγία, το λαϊκισμό, το τυχοδιωκτισμό. Θα συνειδητοποιήσουμε άραγε ποτέ την κατάστασή μας;
