Οι προκλητικές ενέργειες της Άγκυρας, στην ευρύτερη περιοχή του Αιγαίου και της Αν. Μεσογείου, με παρεμβαλλόμενες κατά καιρούς αυξομειούμενες και χαμηλής κλίμακας εντάσεις επαναφέρουν στο επίκεντρο τις επιδιώξεις της Τουρκικής Πολιτικής.
Στο εσωτερικό της Τουρκίας οι πάντα τεταμένες σχέσεις κυβέρνησης και Εν. Δυνάμεων υφίστανται τελευταία σημαντικές προστριβές με στόχο:
α. Τον επανακαθορισμό των ορίων τους στο πολιτικό γίγνεσθαι της χώρας.
β. Τον περιορισμό του επεμβατικού ρόλου των Εν. Δυνάμεων στα πολιτικά δρώμενα.
γ. Την επιρροή στις μεταρρυθμίσεις που επιβάλλονται από την πορεία ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε.
δ. Το επίπεδο των στρατηγικών επιδιώξεων της Τουρκίας στην Αν. Μεσόγειο και τον Αραβικό κόσμο.
Η Τουρκική εξωτερική πολιτική, απόλυτα εναρμονισμένη με το δόγμα «DAVUTOGLU» και εντεταγμένη στη γενικότερη επικοινωνιακή στρατηγική της Τουρκικής διπλωματίας, εστιάζεται στα «νόμιμα και ζωτικά συμφέροντα της» στο Αιγαίο και την Ανατ. Μεσόγειο, καθώς και στην έκφραση αποφασιστικότητας για συνέχιση των συντονισμένων δραστηριοτήτων όλων των θεσμών του Τουρκικού κράτους.
Οι Ε/Τ σχέσεις εισέρχονται σε μια νέα κομβική περίοδο, κατά την οποία εκτός των γνωστών πάγιων Τουρκικών διεκδικήσεων, προστίθενται νέες επιδιώξεις της Άγκυρας, σε σχέση με το παρελθόν, όπως:
α. Η αμφισβήτηση των νήσων του ΝΑ Αιγαίου και της Κύπρου, του δικαιώματος για πλήρη κυριαρχικά δικαιώματα (υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ) και η επακόλουθη εκμετάλλευση των υποκείμενων πόρων, υπό το φάσμα των οικονομικών εξελίξεων και της διαρκούς αυξανόμενης σημασίας, που προσλαμβάνει το ενεργειακό ζήτημα.
β. Η επέκταση των «γκρίζων ζωνών», σε περιοχές που περιλαμβάνουν πλέον και κατοικημένες μικρονήσους.
γ. Η αμφισβήτηση των περιοχών ευθύνης της Ελλάδας για έρευνα και διάσωση (SAR).
δ. Πτήσεις τουρκικών, πολεμικών αεροσκαφών επιφυλακής (SCRAMBLE) άνωθεν συγκεκριμένων νησιωτικών συμπλεγμάτων, τα οποία καθορίζουν επακριβώς την οριογραμμή των διεκδικήσεων της Τουρκίας (25ο Μεσημβρινό) που της εξασφαλίζει τον έλεγχο του Αν. Αιγαίου και παράλληλα τον εγκλωβισμό των ελληνικών νησιών που βρίσκονται σ’ αυτή την περιοχή.
Με τη συνέχιση της Τουρκικής πολιτικής, για εδαφικές διεκδικήσεις επιχειρείται:
α. Ευρύτερη γεωλογική, νομική και ιστορική αμφισβήτηση του συνόλου του, (διεκδικήσιμου) από την Άγκυρα, Αιγαιακού χώρου, με γνώμονα τα ζωτικά τουρκικά συμφέροντα σε σφαίρες όπως η ΑΟΖ και η συνδιοίκηση της υφαλοκρηπίδας, με στόχο να τεθούν σε πλαίσιο διμερούς διαπραγμάτευσης.
β. Εφαρμογή νέων πρακτικών, νέας μεθοδολογίας και συμπεριφοράς, καθώς καταγράφεται πρακτική αμφισβήτηση, χωρίς να συνδυάζεται με εκπεφρασμένη βούληση της Τουρκικής ηγεσίας. Σε αντιστάθμισμα χρησιμοποιούνται σύγχρονα μέσα, όπως οι ιστοσελίδες του Τ/ΥΠΕΞ, Τ/ΓΕΕΘΑ υιοθετώντας συμπεριφορά κράτους – μέλους του ΝΑΤΟ, υποψηφίου μέλους της Ε.Ε., αλλά και περιφερειακής ειρηνικής δύναμης.
γ. Συνέχιση της προσήλωσης των ΤΕΔ στην αποστολή τους, ήτοι στη μεθοδική καλλιέργεια και συντήρηση του κλίματος διαρκούς αμφισβήτησης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο με στοχευμένες ενέργειες και χρήση κάθε πρόσφορου και κλασικού μέσου.
Η αναβάθμιση του κύρους της Τουρκίας, μετά από σειρά διπλωματικών – διαμεσολαβητικών πρωτοβουλιών στις κρίσεις που έλαβαν χώρα στο εγγύς και γειτονικό της περιβάλλον (Γεωργία, Καύκασος, Μ. Ανατολή, Γάζα, Λιβύη, Αίγυπτος, Συρία), τα αποτελέσματα των οποίων η Τουρκική ηγεσία αξιοποιεί, προβαλλόμενη ως μια περιφερειακή δύναμη που προωθεί την ειρήνευση και τις διπλωματικές λύσεις στην ευρύτερη περιοχή. Επισημαίνεται επίσης ότι το υψηλό ενδιαφέρον του διεθνούς παράγοντα για την κατάσταση στη Μ. Ανατολή και τον Αραβικό κόσμο, θέτει επί του παρόντος το Αιγαίο σε δεύτερη προτεραιότητα, διευκολύνοντας περαιτέρω τους τουρκικούς χειρισμούς. Παράλληλα η Τουρκία επιχειρεί τον επηρεασμό των Διεθνών Οργανισμών ( Η.Ε., ΝΑΤΟ κ.λ.π.) και του διεθνούς παράγοντα υπέρ των θέσεών της, επιρρίπτοντας τις ευθύνες της όποιας δυσμενούς εξέλιξης στην Ελλάδα.
Εκτιμάται ότι, τα θέματα των Ε/Τ σχέσεων – Αιγαίου – ΑΟΖ – Κύπρου θα επηρεασθούν στο εγγύς και μεσοπρόθεσμο μέλλον, από τους γενικότερους προσανατολισμούς της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Το Τουρκικό επιχείρημα ότι η Ε.Ε. είναι «αναξιόπιστη», οδηγεί στην αναζήτηση άλλων συσχετισμών και συνεργασιών, περισσότερο επωφελών για τα τουρκικά συμφέροντα.
Ο ευρωπαϊκός άξονας, με δεδομένες τις τάσεις και τα προβλήματα της ίδιας της Ε.Ε., προσλαμβάνει εν πολλοίς στην Τουρκία (την ηγεσία, το κράτος και την κοινωνία), μια θεωρητική διάσταση, καθώς ενισχύεται η αντίληψη ότι η περιχαράκωση της χώρας στο πλαίσιο ενός ιδιότυπου καθεστώτος στην Ε.Ε., δρομολογεί εναλλακτικούς προσανατολισμούς. Η Τουρκία στο πνεύμα αυτό, επιδιώκει να εκμεταλλευθεί τις ευκαιρίες που διανοίγονται με την ηγεσία των ΗΠΑ, διεκδικώντας ένα συγκεκριμένο και παράλληλα διευρυμένο ρόλο, στο πλαίσιο της πολιτικής ήπιας, παρέμβασης των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή (Ιράν, Ιράκ, Παλαιστινιακό, Λιβύη, Αφγανιστάν, Αίγυπτο, Συρία).
Μέλλει ως εκ τούτου να καταδειχθεί ο βαθμός ανάκλασης της ισχύος αυτής στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Ιωάννης Αθ. Κιοσές
Περιφερειακός Σύμβουλος
Περ/κής Ενότητας Φλώρινας
