ΕΕ: Ατζέντα για νέες δεξιότητες και θέσεις εργασίας με στόχο την τόνωση της απασχόλησης

Σήμερα υπάρχουν στην ΕΕ 23 εκατομμύρια άνεργοι -το 10% του ενεργού πληθυσμού-, πράγμα που έχει σοβαρές συνέπειες στην ανάπτυξη και τα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας της Ευρώπης.
Συγχρόνως, μερικοί εργοδότες αναφέρουν ότι δυσκολεύονται να προσλάβουν προσωπικό, ιδίως για θέσεις εργασίας υψηλής ειδίκευσης. Στο μέλλον ενδέχεται να εμφανιστούν ελλείψεις σε τομείς όπως οι ΤΠΕ (τεχνολογίες της πληροφορίας και της επικοινωνίας) ή η υγεία.
Υπολογίζεται ότι θα υπάρχει έλλειμμα 700.000 ειδικών στον τομέα των ΤΠΕ έως το 2015 και 1.000.000 ερευνητών έως το 2025. Για να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις αυτές και για να τονωθεί το ποσοστό απασχόλησης στην ΕΕ, ώστε να φτάσει στο 75% των ανδρών και των γυναικών έως το 2020, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δρομολόγησε σήμερα την εμβληματική της πρωτοβουλία «Ατζέντα για νέες δεξιότητες και θέσεις εργασίας».
Στην πρωτοβουλία αυτή καθορίζονται 13 βασικές ενέργειες που αποσκοπούν στη μεταρρύθμιση των αγορών εργασίας, στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων και στην προσαρμογή τους στις ανάγκες της αγοράς, έτσι ώστε να τονωθεί η απασχολησιμότητα και να διευκολυνθεί η επαγγελματική κινητικότητα, να βελτιωθούν οι συνθήκες και η ποιότητα της εργασίας και να δημιουργηθούν θέσεις απασχόλησης.
Στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, η «Ατζέντα για νέες δεξιότητες και θέσεις εργασίας» είναι η συμβολή της Επιτροπής στην προσπάθεια της ΕΕ να επιτύχει ποσοστό απασχόλησης 75% για τις γυναίκες και τους άντρες ηλικίας 20-64 ετών έως το 2020. Στη στρατηγική επισημαίνονται επίσης οι στόχοι της ΕΕ για μείωση του ποσοστού πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου σε επίπεδα χαμηλότερα του 10% και για αύξηση του αριθμού των νέων στην τριτοβάθμια ή σε ισότιμη επαγγελματική εκπαίδευση σε ποσοστό τουλάχιστον 40%.
Η αύξηση του αριθμού των πολιτών που εργάζονται αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση του κοινωνικού μοντέλου και των συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας της Ευρώπης, καθώς ο πληθυσμός εργάσιμης ηλικίας της ΕΕ θα αρχίσει σύντομα να συρρικνώνεται.
Για να μπορέσουν οι αγορές εργασίας στην Ευρώπη να λειτουργήσουν αποτελεσματικότερα, η Επιτροπή προτείνει δεκατρείς (13) συγκεκριμένες ενέργειες που θα συμβάλουν στα ακόλουθα:
• Επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας, για να βελτιωθεί η ευελιξία και η ασφάλεια στις αγορές εργασίας («ευελιξία με ασφάλεια»). Για παράδειγμα, μια συγκεκριμένη πρόταση είναι η επέκταση της χρήσης συμβατικών ρυθμίσεων αορίστου χρόνου, με επαρκή δοκιμαστική περίοδο και σταδιακή αύξηση των δικαιωμάτων προστασίας και με δυνατότητα πρόσβασης σε προγράμματα κατάρτισης, διά βίου μάθησης και επαγγελματικού προσανατολισμού για όλους τους μισθωτούς. Σκοπός της λύσης αυτής θα ήταν να μειωθούν οι υφιστάμενες διαφοροποιήσεις μεταξύ όσων εργάζονται αφενός με προσωρινές και αφετέρου με μόνιμες συμβάσεις.
• Παροχή των κατάλληλων κινήτρων στους πολίτες και τις επιχειρήσεις προκειμένου να επενδύουν στην κατάρτιση, με στόχο τη συνεχή αναβάθμιση των δεξιοτήτων των πολιτών σε συνάρτηση με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Η Επιτροπή θα δρομολογήσει σύντομα ένα «Πανόραμα δεξιοτήτων στην ΕΕ», το οποίο θα προβλέπει τις δεξιότητες που θα απαιτούνται στο μέλλον και θα βοηθά τους πολίτες να αποκτούν το κατάλληλο μείγμα δεξιοτήτων (π.χ. γλώσσες και ΤΠΕ), έτσι ώστε να βελτιώσουν τις επαγγελματικές τους προοπτικές και την απασχολησιμότητά τους. Στην ατζέντα διατυπώνεται η πρόταση να αναπτυχθεί μια κοινή διεπαφή -ευρωπαϊκή ταξινόμηση δεξιοτήτων, ικανοτήτων και επαγγελμάτων- για την καλύτερη συνεργασία των φορέων της απασχόλησης, της εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Η Επιτροπή ζητά επίσης να γίνουν μεταρρυθμίσεις για να εξασφαλιστεί η αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων και προτείνει την καθιέρωση ενός «ευρωπαϊκού διαβατηρίου δεξιοτήτων», που θα βοηθά τους πολίτες να καταγράφουν τις δεξιότητές τους με διαφανή και συγκρίσιμο τρόπο.
• Για να εξασφαλιστούν αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και, συγχρόνως, να βελτιωθεί η ποιότητα της εργατικής νομοθεσίας, η Επιτροπή θα υποβάλει προτάσεις για την επανεξέταση της οδηγίας σχετικά με τον χρόνο εργασίας και θα προτείνει νομοθετική πρωτοβουλία για την καλύτερη εφαρμογή της οδηγίας σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων. Θα μελετήσει επίσης τη νομοθεσία για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία και θα χαράξει νέα στρατηγική για το μέλλον.
• Εξασφάλιση της ύπαρξης, στην αγορά εργασίας, των κατάλληλων συνθηκών για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, όπως μείωση των διοικητικών επιβαρύνσεων και των φόρων επί της εργασίας και της κινητικότητας, πράγμα ιδιαίτερα σημαντικό για τους ταχέως εξελισσόμενους τομείς, όπως είναι οι τομείς έντασης σε έρευνα και ανάπτυξη. Η ατζέντα θα ενθαρρύνει επίσης την επιχειρηματικότητα, π.χ. με ανταλλαγές βέλτιστων πρακτικών σχετικά με την εκπαίδευση σε θέματα επιχειρηματικότητας, καθώς και μέσω του προγράμματος «Erasmus – Νεαροί επιχειρηματίες».
• Η ατζέντα για νέες δεξιότητες και θέσεις εργασίας συμπληρώνει την πρόσφατη πρωτοβουλία της Επιτροπής «Νεολαία σε κίνηση», σκοπός της οποίας είναι να βοηθήσει τους νέους να αποκτήσουν τις γνώσεις, τις δεξιότητες και την πείρα που χρειάζονται για να βρουν την πρώτη τους δουλειά
Ιστορικό
Από το 2008, όταν η κρίση άρχισε να πλήττει τις αγορές εργασίας, η Ευρώπη έχασε 5,6 εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Αν υποτεθεί ότι η αγορά εργασίας θα σταθεροποιηθεί το 2010-2011, η επίτευξη ποσοστού απασχόλησης 75% έως το 2020 θα απαιτήσει μέση αύξηση της απασχόλησης ελαφρώς ανώτερη του 1% ετησίως.
Πολλές αγορές εργασίας στην ΕΕ χρειάζονται μεταρρυθμίσεις για να λειτουργήσουν καλύτερα, ενώ πρέπει να δοθεί πολύ μεγαλύτερη έμφαση στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων και την προσαρμογή τους στις αντίστοιχες ανάγκες. Ακόμη και μέσα στην κρίση ορισμένοι εργοδότες δυσκολεύονταν να βρουν ανθρώπους με τις κατάλληλες δεξιότητες για να καλύψουν τις ανάγκες τους. Οι θέσεις εργασίας απαιτούν ολοένα και υψηλότερα επίπεδα δεξιοτήτων: οι θέσεις για άτομα υψηλής ειδίκευσης αναμένεται να αυξηθούν κατά 16 εκατομμύρια έως το 2020, ενώ οι θέσεις εργασίας που προορίζονται για εργαζομένους χαμηλής ειδίκευσης θα μειωθούν κατά 12 εκατομμύρια περίπου.