Επιστήμονες από τη Δανία εντόπισαν την αιτία που κάνει μερικούς ανθρώπους να υποφέρουν από κατάθλιψη τον χειμώνα, την οποία όμως ξεπερνούν μόλις βελτιωθεί ο καιρός.
Βασικός παράγοντας σύμφωνα με την έρευνα, είναι η εποχιακή διακύμανση στα επίπεδα μίας πρωτεΐνης που παράγεται στον εγκέφαλο και μειώνει τα επίπεδα της «ουσίας της ευτυχίας», της σεροτονίνης. Η σεροτονίνη είναι ένας νευροδιαβιβαστής, δηλαδή μία από τις ουσίες που παίζουν ρόλο στη μεταβίβαση των μηνυμάτων από το ένα νευρικό κύτταρο στο άλλο, και επηρεάζει σημαντικά την ψυχική διάθεση.
Τα χαμηλά επίπεδά της παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη κατάθλιψης, γι’ αυτό και πολλά αντικαταθλιπτικά φάρμακα (όπως οι αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης ή SSRIs) δρουν αυξάνοντάς τα. Στη νέα μελέτη, που παρουσιάσθηκε στο 27ο Συνέδριο του Ευρωπαϊκού ΚολλεγίουΝευροψυχοφαρμακολογίας (ECNP) στο Βερολίνο, συμμετείχαν 11 πάσχοντες από εποχιακή συναισθηματική διαταραχή (ΕΣΔ) όπως λέγεται επιστημονικά η «κατάθλιψη του χειμώνα», και 23 υγιείς συνομήλικοί τους.
Οι επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης που την πραγματοποίησαν υπέβαλλαν τους εθελοντές σε τομογραφίες εκπομπής ποζιτρονίων (PET) εγκεφάλου, διαπιστώνοντας ότι στους πάσχοντες από εποχιακή συναισθηματική διαταραχή υπήρχε εποχιακή διακύμανση στα επίπεδα της πρωτεϊνης SERT. Στην πραγματικότητα, η SERT ήταν αυξημένη κατά 5% στους ασθενείς κατά τους χειμερινούς μήνες έναντι των επιπέδων που είχαν το καλοκαίρι, ενώ στους υγιείς συνομηλίκους παρέμενε σχεδόν σταθερή καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Η SERT δεσμεύει την ελεύθερη σεροτονίνη από τις νευρικές συνάψεις του εγκεφάλου και την επαναφέρει μέσα στα νευρικά κύτταρα απ’ όπου παράγεται – και γι’ αυτό όσο υψηλότερα είναι τα επίπεδά της, τόσο χαμηλότερη είναι η δραστηριότητα της σεροτονίνης.
Οι νευρικές συνάψεις είναι τα σημεία επικοινωνίας των νευρικών κυττάρων μεταξύ τους. «Οι διακυμάνσεις της SERT σε συνάρτηση με την εποχιακή συναισθηματική διαταραχή είχαν παρατηρηθεί και κατά το παρελθόν, αλλά η παρούσα είναι η πρώτη μελέτη που παρακολουθεί επί μήνες τους ασθενείς για να γίνουν συγκρίσεις στα επίπεδά της το καλοκαίρι και τον χειμώνα», δήλωσε ο δρ Σίγκφριντ Κάσπερ, καθηγητής και επικεφαλής του Τμήματος Ψυχιατρικής & Ψυχοθεραπείας του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Βιέννης και μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής του ECNP. Και πρόσθεσε: «Τα νέα ευρήματα φαίνεται πως επιβεβαιώνουν ότι η SERT βρίσκεται στη ρίζα της εποχιακής συναισθηματικής διαταραχής». Η εποχιακή συναισθηματική διαταραχή, που προσβάλλει περισσότερους από 12 εκατομμύρια Ευρωπαίους, χαρακτηρίζεται από επεισόδια σοβαρής κατάθλιψης που εκδηλώνονται κυρίως το φθινόπωρο και τον χειμώνα και εκλείπουν την άνοιξη.
