ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ «Η Γραμματική της Φαντασίας»

Εισαγωγή στην τέχνη να επινοείς ιστορίες

Ο Τζάνι Ροντάρι (1920-1980) εργάστηκε για αρκετά χρόνια ως δάσκαλος, αλλά ασχολήθηκε κυρίως με τη δημοσιογραφία. Ωστόσο, έγινε γνωστός στη χώρα του αλλά και διεθνώς με την ιδιότητα του συγγραφέα παιδικών βιβλίων. Το 1944 εντάχθηκε στο Κομουνιστικό Κόμμα της Ιταλίας και το 1970 του απονεμήθηκε το βραβείο Άντερσεν, που αποτελεί τη μεγαλύτερη διάκριση διεθνώς για συγγραφείς παιδικής λογοτεχνίας.
Η Γραμματική της Φαντασίας είναι ένα από το βιβλία του Ροντάρι που θα μπορούσε να αποτελέσει οδηγό για κάθε εκπαιδευτικό, που βασικό του μέλημα δεν είναι η απλή μετάδοση γνώσεων, αλλά η αυτονόμηση των μαθητών και η καλλιέργεια της κριτικής τους σκέψης. Το βιβλίο πραγματεύεται τον τρόπο με τον οποίο οι διαδικασίες της φαντασίας και οι κανόνες της δημιουργίας μπορούν να γίνουν προσιτοί σε όλους. Ξεκινώντας από την εξέταση των μηχανισμών που κινούν την επινόηση, ο Ροντάρι προσφέρει ιδέες και παραδείγματα για φανταστικούς στοχασμούς, τονίζοντας την απελευθερωτική φόρτιση της λέξης και τον παιδαγωγικό ρόλο της φαντασίας.

Η Γραμματική της Φαντασίας χωρίζεται σε 45 κεφάλαια καθένα από τα οποία έχει έναν αινιγματικό και πρωτότυπο τίτλο. Σε καθένα από αυτά ο Ροντάρι επιστρατεύει το χιούμορ του και τις εμπειρίες του για να μας βοηθήσει όχι μόνο να ξεπεράσουμε τη στείρα σχολική καθημερινότητα αλλά και να μπορέσουμε να δούμε τη σημασία και το ρόλο της δημιουργικότητας τόσο κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας των παιδιών αλλά και κατά την ενήλικη ζωή. Τα σύντομα κεφάλαια βρίθουν προσωπικών παραδειγμάτων του Ροντάρι από τη δική του εμπειρία ως δάσκαλος.
Για την καλλιέργεια της φαντασίας και την επινόηση ιστοριών, ο Ροντάρι προτείνει τελείως απροσδόκητους τρόπους, χωρίς λογικούς και ρεαλιστικούς περιορισμούς. Για παράδειγμα, πόσο διαφορετικές θα ήταν οι εμπειρίες του Πινόκιο αν ο ίδιος ήταν φτιαγμένος από σίδερο; Πόσο εύκολο είναι να σκεφτούμε ότι το γυαλί εκτός από υλικό για να φτιάχνουμε παράθυρα και η σοκολάτα για να φτιάχνουμε γλυκά είναι ταυτόχρονα είναι και οι «πρώτε ύλες» για να φτιάξει κανείς παραμύθια; Και ποιο τέλος ταιριάζει καλύτερα σε μια ιστορία για ένα κοριτσάκι που το έλεγαν Κιτρινοσκουφίτσα;
Ο ίδιος ο Ροντάρι διατείνεται ότι παιχνίδια σαν αυτά είναι πιο σοβαρά και μορφωτικά απ’ ότι φαίνονται με την πρώτη ματιά και μπορούν να υιοθετούνται όχι μόνο από εκπαιδευτικούς αλλά και από γονείς ή να διαβάζονται από τα ίδια τα παιδιά. Το μεγαλύτερο κέρδος είναι, βέβαια, η καλλιέργεια της φαντασίας και η μεγαλύτερη ευελιξία των παιδιών να σκέφτονται πέρα από το συνηθισμένο ή το πραγματικό, αλλά δραστηριότητες όπως αυτές είναι ο καλύτερος τρόπος να εμπλουτίσουν ταυτόχρονα το λεξιλόγιό τους και να βελτιώσουν τον τρόπο της γραπτής και προφορικής τους έκφρασης.
Τζάνι Ροντάρι