Οι εικόνες με τις απολυμένες καθαρίστριες του Υπουργείου Οικονομικών (Υπ. Οικ.) να διαμαρτύρονται ωρυόμενες, «παίζοντας ξύλο» με τα ΜΑΤ (μάλλον τρώγοντας ξύλο…) έκαναν τον γύρο του κόσμου. Η αλήθεια είναι πως αυτή η ιστορία έχει τραβήξει πολύ και πλέον διακυβεύεται ένα μεγαλύτερο θέμα πίσω από την επαναπρόσληψή τους.
Καταρχήν να αναφερθούν κάποιες αλήθειες. Στην Ελλάδα της κρίσης, εκτός από τους εκατομμύρια απολυμένους του ιδιωτικού τομέα, κανένας άλλος δεν έχασε την δουλειά του από τότε που ξεκίνησε η κρίση. Από τους μόνιμους υπαλλήλους, απολύτως κανένας. Από τους «αορίστου χρόνου», επίσης απολύτως κανένας. Οι μόνοι που απολύθηκαν πολύ πρόσφατα, είναι περίπου 2 χιλιάδες επίορκοι και με πλαστά δικαιολογητικά. Σε ένα σύνολο περίπου 700 χιλιάδων δημοσίων υπαλλήλων. Κανένας άλλος. Το ελληνικό δημόσιο μειώθηκε κατά εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους από τότε που ξεκίνησε η κρίση, επειδή απλά έπαψαν να εγκρίνονται οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου, καθώς και οι συμβάσεις έργου. Με τα συγκεκριμένα είδη συμβάσεων, απασχολούνταν στον στενό και ευρύτερο δημόσιο τομέα νέοι Έλληνες για λίγους μήνες. Επίσης διακόπηκαν εντελώς και οι μόνιμες προσλήψεις, ενώ οι συνταξιοδοτήσεις υπήρξαν δεκάδες χιλιάδες.
Να αναφερθούν και κάποιες ακόμα αλήθειες. Από τους περίπου 700 χιλιάδες εν ενεργεία δημοσίους υπαλλήλους σήμερα, πάνω από τους μισούς δεν έχουν προσληφθεί μέσω ΑΣΕΠ. Αυτό βέβαια δεν θα ήταν τόσο τραγικό. Καθώς το ΑΣΕΠ είναι ένας σχετικά νέος οργανισμός (Ιδρύθηκε το 1994 και έγινε πραγματικά ανεξάρτητο το 2001). Οπότε όσοι έχουν προσληφθεί ή μονιμοποιηθεί πριν το 2001, μπορούν ορθά να ισχυριστούν πως δεν υπάρχει κάτι μεμπτό στην περίπτωσή τους. Καθώς έχουν προσληφθεί με τους τότε υπάρχοντες νόμους του ελληνικού κράτους.
Το τραγικό είναι πως από το 2001 μέχρι σήμερα – δηλαδή εδώ και 13 χρόνια – έχουν μονιμοποιηθεί από την «πίσω πόρτα» δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι. Οι λεγόμενοι «αορίστου χρόνου». Ενώ δηλαδή υπήρχε κανονικά το ΑΣΕΠ και προσλάμβανε με ένα ενιαίο σύστημα αξιολόγησης όλους τους εργαζόμενους, υπήρχαν αρκετές δεκάδες χιλιάδες που απλά προσλαμβάνονταν παντελώς αναξιοκρατικά. Αρχικά προσλαμβάνονταν με συμβάσεις ορισμένου χρόνου από διάφορους φορείς (στενό δημόσιο, ΔΕΚΟ και ΟΤΑ έχουν την τιμητική τους) χωρίς καμιά απολύτως αξιοκρατική διαδικασία. Επειδή απλά «ήξεραν» τον δήμαρχο, τον διευθυντή, τον βουλευτή κτλ και τους έδινε την σύμβαση. Και στην συνέχεια αφού οι συμβάσεις υπερέβαιναν ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, απλά μετατρέπονταν σε «αορίστου χρόνου». Σαν τελευταία πράξη του συγκεκριμένου δράματος, ήρθε το περιβόητο (όσο και κατάπτυστο) διάταγμα Παυλόπουλου (Π.Δ. 164/2004) ώστε να μονιμοποιήσει με την βούλα του ελληνικού κράτους και τους τελευταίους 30 χιλιάδες «αορίστου χρόνου».
Πρακτικά κάποιος που αποδείκνυε ότι έχει δουλέψει συνεχόμενα πάνω από 24 μήνες σε κάποιο δημόσιο οργανισμό και ταυτόχρονα καλύπτει «πάγιες και διαρκείς ανάγκες», τότε γινόταν αυτομάτως «αορίστου χρόνου», δηλαδή μόνιμος. Με αυτόν ακριβώς τον νόμο, νομιμοποιούνται και σήμερα συμβασιούχοι που προσφεύγουν στα δικαστήρια. Η ερμηνεία του όρου «πάγιες και διαρκείς ανάγκες» βέβαια είναι εντελώς υποκειμενική και συνήθως κρίνεται από τα δικαστήρια.
Την ουσία του πράγματος όμως δεν την αναλύει κανένας. Και η ουσία υποδεικνύει πως το ελληνικό κράτος πρέπει να μπορεί να δώσει δουλειά σε κάποιον για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, χωρίς να είναι μετά υποχρεωμένο να τον πληρώνει για μια ζωή. Επίσης όλοι αυτοί που διαμαρτύρονται όψιμα για τις απολύσεις (που ακόμα δεν έγιναν) ας αναρωτηθούν επιτέλους τι είδους αξιοκρατία θέλουν και για ποιους. Η αξιοκρατία ισχύει μόνο για αυτούς που θα προσληφθούν στο μέλλον; Ή για αυτούς που προσλήφθηκαν πριν δημιουργηθεί ο ΑΣΕΠ; Ή μήπως για αυτούς που προσλήφθηκαν και μονιμοποιήθηκαν εκτός ΑΣΕΠ, την περίοδο που ο ΑΣΕΠ υπήρχε και προσλάμβανε κανονικά; Ας αποφασίσουν τι θέλουν ξεκάθαρα και ειλικρινά και ας μας το πουν.
Κανένας άνθρωπος με στοιχειώδη κοινωνική συνείδηση, δεν μπορεί να επιθυμεί τις απολύσεις. Πόσο μάλλον όταν πρόκειται για μεσήλικες που διεκδικούν ένα κομμάτι ψωμί και που είναι δεδομένο πως δεν μπορούν να βρουν πουθενά αλλού δουλειά, όπως οι απολυμένες καθαρίστριες του Υπ. Οικ. Αυτό όμως είναι ανεξάρτητο από το ότι πρέπει επιτέλους να υπάρξει κάποιου είδους αξιολόγηση για όλους αυτούς που προσλήφθηκαν με το ανέκδοτο των «πάγιων και διαρκών αναγκών» και του «αορίστου χρόνου», την περίοδο που υπήρχε ο ΑΣΕΠ. Χωρίς κανένας ποτέ να ελέγξει τις πραγματικές ανάγκες που καλύπτουν, τα προσόντα τους και την απόδοσή τους.
Παύλος Κιλίντζης
pkilintzis@gmail.com
