Βλέπουμε το μέλλον της Ιατρικής – μόλις που μπορέσαμε να το διακρίνουμε, για την ακρίβεια. Αυτό οφείλεται στο ότι όλες οι νέες πρωτοποριακές θεραπείες δρουν σε κυτταρικό επίπεδο, το «σημείο μηδέν» για κάθε νόσο, όπου καθετί είναι 1.000 φορές μικρότερο από την τελεία στο τέλος αυτής της πρότασης. Έτσι περίπου σε μια δεκαετία οι ιατροί θα κάνουν χρήση μοριακών εργαλείων που θα ανοιγοκλείνουν τους γονιδιακούς διακόπτες, θεραπεύοντας τον διαβήτη, την παχυσαρκία και διάφορες άλλες ασθένειες. Οι ερευνητές θα θέσουν στο στόχαστρο μικροσκοπικές πρωτεΐνες, προστατεύοντας μας από κάθε στέλεχος της γρίπης. Η νόσος των πτηνών θα είναι παρελθόν. «Έξυπνες» αντικαρκινικές βόμβες θα εξουδετερώσουν τους όγκους δίχως να βλάπτουν τους υγιείς ιστούς. Τέλος, λοιπόν, στις παρενέργειες από τη χημειοθεραπεία.
ΕΞΥΠΝΕΣ
ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΒΟΜΒΕΣ
Μικρά νανοκελύφη από άνθρακα εξουδετερώνουν μόνο τα καρκινικά κύτταρα, βάζοντας τέρμα στις παρενέργειες των χημειοθεραπειών.
Το μεγάλο μειονέκτημα που έχουν τα συμβατικά αντικαρκινικά είναι ότι παράλληλα με τους κακοήθεις ιστούς εξουδετερώνουν και υγιείς ιστούς, πράγμα που προκαλεί απώλεια μαλλιών, αίσθημα ναυτίας και εμφάνιση εξανθημάτων στον ασθενή.
Θα πρέπει να βρεθεί μια θεραπεία που θα αποτρέπει την ανάπτυξη των όγκων, ενώ δεν θα βλάπτει τους υγιείς ιστούς. Η λύση είναι σε κοίλα σφαιρίδια από ανθρακικό πολυμερές, καθένα από τα οποία είναι 1000 φορές πιο μικρό από την μύτη μιας καρφίτσας. Ο Robert Langer από το ΜΙΤ και Omid Farokhzad από το Πανεπιστήμιο Havard γεμίζουν αυτά τα σφαιρίδια, με την ονομασία νανοκελύφη, με πολύ μικρές ποσότητες από φάρμακα χημειοθεραπείας. Για να διασφαλίσουν, ότι τα σωματίδια θα καταπολεμήσουν μόνο καρκινικά κύτταρα, οι ερευνητές τοποθετούν πάνω τους ειδικά μόρια που ονομάζονται «aptamer» η λειτουργία τους μοιάζει με το GPS του αυτοκινήτου σας. Οδηγούν τα σωματίδια απευθείας πάνω σε «καρκινικά κύτταρα», σύμφωνα με τον FarokHzad. Μόλις τα σωματίδια λάβουν την προκαθορισμένη θέση τους, εγχέουν το αντικαρκινικό φάρμακο μέσα στα κακοήθη κύτταρα σκοτώνοντάς τα και δίχως να πειράζουν τους υγιείς ιστούς. Υπολογίζεται για το 2014. Με βάση τα στοιχεία που ανακοίνωσαν φέτος οι Langer και omid Favokhzaf, τα νανοσωματίδια εξουδετέρωσαν του όγκους σε ποντίκια που είχαν καρκίνο του προστάτη. Ωστόσο, σκοπεύουν να μην σταματήσουν τις δοκιμές σε ζώα για τρία χρόνια τουλάχιστον, ώστε να επιβεβαιώσουν το αποτέλεσμα. Για τις πρώτες πειραματικές θεραπείες σε ανθρώπους, θα χρειαστούν ακόμη μία πενταετία ή πιο πολύ. Αξίζει, να μην απογοητευθούμε- καθώς συνάδελφοι τους υποστηρίζουν ότι από τον συνδυασμό των νανοσωματιδίων με τα aptamer θα βγούν αποτελεσματικές θεραπείες.
ΠΑΡΑΠΛΕΥΡΑ ΟΦΕΛΗ
Διάγνωση καρδιοπαθειών. Ο Shelton Caruthers από το πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον στο Σεν Λούις γεμίζει νανοκελύφη με άτομα γαδολινίου. Μόλις τα νανοκελύφη μπούνε στο σώμα του εξεταζόμενου, συσσωρεύονται γύρω από τις αθηρωματικές πλάκες- τυπική ένδειξη καρδιαγγειακής νόσου και εκπέμπουν ακτινοβολία κατά τη διάρκεια της μαγνητικής τομογραφίας.
Στοχευόμενη
χημειοθεραπεία
Με την μεταφορά αντικαρκινικών φαρμάκων τα νανοκελύφη βρίσκουν τον όγκο και κολλούν πάνω του.
Στη συνέχεια μόλις εισχωρήσουν στον όγκο, τα κελύφη αφήνουν το φορτίο τους, εξουδετερώνοντας τα καρκινικά κύτταρα.
Νανοϋφανση: Μια τεχνική που ενώνει τα κομμένα νεύρα. Οι επιπτώσεις από κάποιο σοβαρό δυστύχημα στη σπονδυλική στήλη, κάποιο τραύμα στον εγκέφαλο ή κάποιο εγκεφαλικό, είναι αποτέλεσμα της αποσύνδεσης των νευρικών κυττάρων. Μόλις σταματήσει η επικοινωνία των κυττάρων, τότε ο ασθενής παραλύει, χάνει τη δυνατότητα να μιλήσει ή παρουσιάζει κάποια άλλη αναπηρία που δεν μπορεί να αποκατασταθεί, ενώ η τραυματισμένη περιοχή του εγκεφάλου ή της σπονδυλικής στήλης υπάρχει περίπτωση να μην ξαναλειτουργήσει ποτέ κανονικά.
Η λύση
Μια ομάδα επιστημόνων εφάρμοσε μια τεχνική που δίνει τη δυνατότητα στα κύτταρα να αναπτυχθούν και πάλι, αποκαθιστώντας τα κενά που αφήνει κάποιος τραυματισμός ή κάποια ασθένεια. Η θεραπεία στηρίζεται σε ανεξάρτητα τριχίδια από αμινοξέα που έχουν μέγεθος περίπου 1.000 φορές πιο μικρό από ένα ερυθροκύτταρο. Επειδή τα τριχίδια αυτά παρουσιάζουν διαφορετικές ιδιότητες- κάποια είναι θετικά φορτισμένα, κάποια άλλα αρνητικά, κάποια έλκουν τα μόρια νερού, ενώ άλλα τα διώχνουν- διατάσσονται αυθόρμητα σε δομές που μοιάζουν με αλυσίδες.
Μόλις εκατομμύρια τέτοια μικροσκοπικά τριχίδια φτάσουν στην τραυματισμένη περιοχή του εγκεφάλου του ασθενούς, θα φτιάξουν ένα είδος σκαλωσιάς πάνω στην οποία θα μπορούσαν να αναπτυχθούν τα νευρικά κύτταρα. Με την υποστήριξη άλλων θεραπειών, όπως φαρμάκων που επιταχύνουν τη ανάπτυξη των νευρικών κυττάρων, οι άξονές τους- οι μακριές ίνες που μεταφέρουν ηλεκτρικά σήματα- θα επιμηκύνονταν και θα επανασυνδέονταν.
Πότε; Το 2010. Ο Rutledge – Ellis- Behnke από το ΜΙΤ εφάρμοσε την τεχνική σε ζώα. Αφού ακρωτηρίασε μια περιοχή στον εγκέφαλο ποντικών, η οποία ευθύνονταν για την όραση, στη συνέχεια πρόσθεσε τα μικροσκοπικά τριχίδια κατά εντυπωσιακό ποσοστό που έφθανε το 755 και τα ζώα απέκτησαν ξανά την δυνατότητα όρασης. Ο Ellis Behnke ελπίζει ότι σε 5 έτη οι νανοσκαλωσιές θα αρχίσουν να εφαρμόζονται σε εγχειρήσεις εγκεφάλου- αποκαθιστώντας τις περιοχές που τραυματίζονται από το χειρουργικό νυστέρι, ρυθμίζοντας τους γενετικούς διακόπτες.
Μια τεχνική για την απενεργοποίηση των γονιδίων που είναι υπαίτια για την παχυσαρκία. Μια απλή βόλτα σε οποιοδήποτε εμπορικό κέντρο θα σας πείσει για την σοβαρότητα που έχει η συχνή επανάληψη της είδησης από τα Μ.Μ.Ε. με κάθε ευκαιρία. Ο διαβήτης και η παχυσαρκία έχουν πάρει διαστάσεις στις ΗΠΑ.
Η ΛΥΣΗ
Πώς σας φαίνεται αν έβγαινε μια απλή ένεση η οποία θα ρύθμιζε τους γενετικούς παράγοντες που ευθύνονται για την αύξηση του βάρους, κάνοντας τα κύτταρα να καίνε πιο πολύ λίπος και να έχουν καλύτερη ανταπόκριση στην αυξομείωση των συγκεντρώσεων ινσουλίνης στο αίμα; Μια τέτοια θεραπεία αναπτύσσει ο βιοχημικός Michael Czech. Το κλειδί στην προσέγγιση του είναι μια τεχνική με την ονομασία RNA παρέμβαση και χρησιμοποιεί έναν από τους φυσικούς μηχανισμούς αυτοάμυνας που έχει ο οργανισμός μας. Όταν για παράδειγμα κάποιος ιός μπει στο κύτταρο, προσπαθεί να ενσωματώσει το γενετικό του υλικό στη διπλή έλικα του DNA. Το κύτταρο αναγνωρίζει το RNA ως εισβολέα, το κόβει σε μικρά τμήματα και επιτίθεται στα γονίδια που προσδένονται σε αυτό. Πέρυσι ο Czech χρησιμοποίησε την RNAI παρέμβαση για να σιγήσει 1000 γονίδια σε καλλιέργειες λιπώδους ιστού. Δίχως αυτή την τεχνική, θα ήθελε δεκαετίες για να καταφέρει τον στόχο του- τώρα απλώς έβαλε τμήματα RNA που ταίριαζαν με τα γονίδια- στόχους, με αποτέλεσμα τα κύτταρα να καταστείλουν την έκφρασή του. Έχοντας σταματήσει την ενέργεια συγκεκριμένων γονιδίων, οι ερευνητές βρήκαν ότι ο ιστός έχει καλύτερη ανταπόκριση στην αυξομείωση των επιπέδων ινσουλίνης, απορροφά πιο πολύ γλυκόζη από το αίμα και διασπά τα λιπαρά οξέα αντί να τα συσσωρεύει ως νέα λιποκύτταρα. Πότε; Το 2010 ή και πιο αργά.
ΠΑΡΑΠΛΕΥΡΑ
ΟΦΕΛΗ
Ίσως μια νέα θεραπεία για το AIDS. H Yamind Bennaser, επιστήμονας από τα εθνικά κέντρα υγείας, βρήκε πρόσφατα μια πρωτεΐνη που εμποδίζει στον φυσικό μηχανισμό RNAΙ παρέμβασης του κυττάρου να μπλοκάρει τον ιό HIV. Αν μπορέσει να καταστείλει την παραγωγή αυτής της πρωτεΐνης, τα κύτταρα θα χρησιμοποιούν την RNAΙ παρέμβαση για άμυνα ενάντια στον ιό.
Αντιμετωπίζοντας την παχυσαρκία- κύτταρο προς κύτταρο τα γονίδια συνθέτουν κλώνους RNA που βγαίνουν έξω από τον πυρήνα του κυττάρου.
Οι κλώνοι του RNA φτιάχνουν πρωτεΐνες.
Με την πρόσδεσή της σε μια πρωτεΐνη, η αλυσίδα RNA μπαίνει στο κύτταρο, προσκολλάται στον συμπληρωματικό της κλώνο και τον εξουδετερώνει.
Ο λιπώδης ιστός συρρικνώνεται.
ΟΡΓΑΝΑ στα μέτρα του ίδιου του ασθενούς: στο μέλλον τα μοσχεύματα θα αναπτύσσονται από τα κύτταρα του ανθρώπου που τα χρειάζεται.
Τα στατιστικά στοιχεία δεν είναι αισιόδοξα: 17 Αμερικανοί χάνουν την ζωή τους περιμένοντας κάποιο μόσχευμα που δεν φτάνει ποτέ. Πρώτα στην κατηγορία των ζητούμενων οργάνων είναι τα νεφρά- ένας στους 9 κατοίκους των ΗΠΑ έχει χρόνια νεφρική ανεπάρκεια.
Ο Antony Atala, ειδικός στη μηχανική ιστών, και η ομάδα του από το ιατρικό κέντρο του πανεπιστημίου Wake Forest έγιναν πρωτοσέλιδο τον Απρίλιο, όταν είπαν ότι στέφθηκε με επιτυχία η μεταμόσχευση σε ασθενείς μιας νέας ουροδόχου κύστης που προερχόταν από τα κύτταρά της. Ένα μήνα μετά, η ομάδα εφάρμοσε την ίδια τεχνική για την αποκατάσταση της στυτικής λειτουργίας σε κουνέλια, δίνοντας την ελπίδα για νέες επαναστατικές θεραπείες σε άντρες με ανατομικά προβλήματα στα γεννητικά τους όργανα. Η επόμενη πρόκληση είναι να καλλιεργήσουν ένα από τα πιο περίπλοκα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού: τον νεφρό.
Η προσπάθεια ανάπτυξης ενός ανταλλακτικού οργάνου άρχισε το 1999, όταν ο Atala πήρε κύτταρα από την ουροδόχο κύστη του πρώτου από τους επτά ασθενείς τους. Αυτός και οι συνάδελφοί του πολλαπλασίασαν τα κύτταρα σε καλλιέργεια, τα εμφύτευσαν σε ένα βιοδιασπώμενο καλούπι με σχήμα κύστης και στη συνέχεια μεταμόσχευσαν το νέο όργανο στην κύστη του ασθενούς.
Πότε; Το 2016. Η ομάδα έχει ήδη φτιάξει ένα τμήμα νεφρικού ιστού, το οποίο εκκρίνει ουσία που μοιάζει με ουρία. Το επόμενο μεγάλο βήμα είναι να αναπτύξουν εκατομμύρια νεφρώνες, τους μικρούς σωλήνες που ανακυκλώνουν την ουρία και είναι αναγκαίοι για την σωστή λειτουργία των νεφρών.
1. Οι γιατροί παίρνουν νεφρικά κύτταρα από τον ασθενή.
2.Η καλλιέργεια των κυττάρων γίνεται πάνω σε ένα βιοδιασπώμενο καλούπι που έχει το σχήμα νεφρού.
3. Αιμοφόρα αγγεία τρέφουν το νεφρό κατά την ανάπτυξή του.
4. Ολοκληρώνεται ο σχηματισμός του οργάνου και το όργανο μεταμοσχεύεται στον ασθενή.
Η ΑΠΟΛΥΤΗ
ΑΝΤΙ-ΙΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Ένα γενικό εμβόλιο για κάθε στέλεχος γρίπης.
Τα εμβόλια που έχουμε σήμερα δρουν ως παράγοντας στα αντισώματα που εμποδίζουν στους ιούς να μολύνουν τα υγιή κύτταρα. το πρόβλημα είναι ότι με την μεταλλαγή κάποιου ιού, τα αντισώματα αδυνατούν να τον αδρανοποιήσουν και έτσι οι επιστήμονες αναζητούν νέο εμβόλιο.
Η ΛΥΣΗ
Ομάδα νοσολόγων έχει βάλει στο στόχαστρο ένα νέο μόριο: την πρωτεΐνη Μ2, η οποία είναι σχεδόν στην επιφάνεια των ιών και έχει σχεδόν την ίδια μορφή σε όλα τα γνωστά στελέχη της γρίπης. Ένα εμβόλιο για τη Μ2, σύμφωνα με την γνώμη των επιστημόνων, θα ήταν σε θέση να αντιμετωπίσει ακόμα και μεταλλαγμένες μορφές του ιού, άγνωστες μέχρι σήμερα. Σε αντίθεση όμως με άλλα εμβόλια, στην πραγματικότητα τα φάρμακο που δρα στη Μ2 δεν σταματά τη μόλυνση. Επιφέρει τη μαζική αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος, ώστε ο ασθενής να περνά τη γρίπη πιο ήπια και έτσι να αποφύγει ακόμη και τον θάνατο από συμπτώματα, όπως ο πυρετός και η αφυδάτωση.
Ο Νοσολόγος Walter Gerhard από το Ινστιτούτο Wistar στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ υποστηρίζει ότι η πρόσθεση του εμβολίου, που δρα στη Μ2 σε ένα ήδη υπάρχον εμβόλιο, θα αυξήσει κατακόρυφα την προστασία που μπορεί να δώσει από επιδημικά στελέχη γρίπης. Οι δοκιμές αναμένεται να αρχίσουν σε ένα χρόνο.
ΔΙΕΡΓΕΤΙΚΑ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ
Εκτός από την πρόληψη της νόσου Alzheimer, τα φάρμακα αυτά θα βοηθήσουν στη μνήμη. Τεσσεράμισι εκατομμύρια έχουν χτυπηθεί σήμερα από τη νόσο Alzheimer, ενώ εκατομμύρια ακόμη κινδυνεύουν στις επόμενες δεκαετίες από τη νόσο. Σύμφωνα με τον νευροεπιστήμονα Gary Lynch από το Πανεπιστήμιο της Καλιφορνία στο Ερβάιν «όσο πιο πολλά χρόνια ζήσει κάποιος, τόσο πιο πιθανό είναι να εμφανιστεί Alzheimer».
Ο Lynch παρασκεύασε μια νέα κατηγορία φαρμάκων που ονομάζονται αμπακίνες και φαίνεται εκτός από την βελτίωση της ποιότητας ζωής όσων πάσχουν από Alzheimer, να προλαμβάνουν της ασθένεια σε ηλικιωμένα άτομα. Οι ασθενείς με Alzheimer, εμφανίζουν χαμηλότερα επίπεδα μιας πρωτεΐνης που ονομάζεται εγκεφαλικός νευροτροφικός παράγοντας (BDNF), η οποία βοηθά τη διαδικασία της μάθησης και της μνήμης. Ενισχύοντας την ανάπτυξη νέων νευρωνικών συνδέσεων (μοιάζει σαν ένα είδος λιπάσματος στα εγκεφαλικά κύτταρα). Ο Lynch και η ομάδα του βρήκαν ότι οι αμπακίνες θα είναι σε θέση να αυξήσουν τη συγκέντρωση και τη δράση της BDNF. Πότε; Με τις κλινικές δοκιμές, όχι πριν από το 2009.
ΠΑΡΑΠΛΕΥΡΑ ΟΦΕΛΗ
Χάπια που θα προλαμβάνουν την απώλεια της μνήμης. Οι αμπακίνες θα μπορούσαν να κάνουν τον εγκέφαλο μας να είναι για πάντα υγιής.
ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΚΑΜΠΟΥΡΙΔΗΣ
