Φωτιές άναψε στον διευρυμένο δήμο Βοΐου η υπόθεση της έδρας, καθώς οι παλινωδίες της κυβέρνησης δίχασαν στις τοπικές κοινωνίες. Οι ακραίες αντιπαραθέσεις δυναμίτισαν το κλίμα και το ερώτημα είναι εάν αυτή η βαριά σκιά θα ακολουθεί τον δήμο στην περαιτέρω πορεία ή θα ηρεμήσουν τα πνεύματα για το καλό όλων.
Πάντως, οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές που είναι η Σιάτιστα και η Νεάπολη, συμφωνούν σε ένα πράγμα: «Αυτό το μπάχαλο το δημιούργησε η κυβέρνηση με τους ερασιτεχνισμούς και τους λαθεμένους χειρισμούς».
Ο νέος δήμος Βοΐου έχει τελικώς έδρα την Σιάτιστα και ιστορική έδρα την Νεάπολη. Αρχικά είχε ανακοινωθεί το αντίστροφο. Έδρα η Νεάπολη και ιστορική έδρα η Σιάτιστα. Ακριβώς αυτή η ανεξήγητη διγλωσσία είναι που οδήγησε την κατάσταση στα άκρα, καθώς αρχικά ξεσηκώθηκε η Σιάτιστα και μετά η Νεάπολη. Ο δήμος Βοΐου αποτελείται από τους πρώην δήμους Σιάτιστας, Νεάπολης, Ασκίου, Τσοτυλίου και από την κοινότητα Πενταλόφου. Είναι ο δεύτερος σε έκταση δήμος του νομού Κοζάνης, αλλά μικρός σε πληθυσμό και αραιοκατοικημένος. Έχει 59 δημοτικά διαμερίσματα, εκ των οποίων 3 η Σιάτιστα, 20 η Νεάπολη, 6 το Άσκιο, 26 το Τσοτύλι και 4 ο Πεντάλοφος. Ο πληθυσμός ανέρχεται σε 20.430 κατοίκους, η έκταση σε 1.005,97 τετραγωνικά χιλιόμετρα, με πυκνότητα πληθυσμού 20,31 κατοίκους ανά τ.χ.
Άμεση αντίδραση
και καταλήψεις
Με την ανακοίνωση της έδρας στην Νεάπολη, η αντίδραση των Σιατιστινών ήταν ακαριαία και δυναμική. Προχώρησαν σε κατάληψη της Εγνατίας οδού και της παλιάς εθνικής οδού που διήρκησε αρκετές ημέρες, έκλεισαν σχολεία, υπηρεσίες, καταστήματα και δημαρχείο, διεκδικώντας την έδρα, την οποία έκριναν ότι δικαιωματικά τους ανήκει. Με ψήφισμά της η δημοτική αρχή απέδωσε την εξέλιξη αυτή σε «υπόγειους και αδιαφανείς σχεδιασμούς πέρα από κάθε λογική, που καταστρατηγούν, αναιρούν και υποσκάπτουν το μέλλον της διοικητικής μεταρρύθμισης, το μέλλον του τόπου». Ο δήμαρχος Σιάτιστας Κωνσταντίνος Κοσμίδης, που ηγούνταν τότε στα οδοφράγματα της Εγνατίας οδού, είχε καταγγείλει τους συντάκτες της πρότασης ότι «παραβλέπουν με την άγνοιά τους το παρελθόν της περιοχής, αλλά επιτίθενται κατά μέτωπο στο μέλλον». Ενώπιον των δημοτών που χειροκροτούσε, ο δήμαρχος «εγκάλεσε τους κυβερνώντες να αναλάβουν τις ευθύνες τους», απαιτώντας «τον ορισμό της έδρας του υπό σύσταση δήμου την πόλη της Σιάτιστας, με βάση την αντικειμενικότητα των δεδομένων της διοικητικής, οικονομικής και πληθυσμιακής πραγματικότητας». Οι κινητοποιήσεις των κατοίκων και το «πρέσινγκ» στην κυβέρνηση από τους κυβερνητικούς βουλευτές του νομού, ανάγκασαν την κυβέρνηση να πάρει πίσω την πρώτη απόφαση και να αναγορεύσει έδρα την Σιάτιστα και ιστορική έδρα την Νεάπολη, γεγονός που προκάλεσε την οργή των Νεαπολιτών.
Ανεπιθύμητοι
οι βουλευτές
Οι τελευταίοι κήρυξαν ανεπιθύμητους τους κυβερνητικούς βουλευτές στην Νεάπολη, καθώς τους θεωρούν υπεύθυνους για την μεγάλη ανατροπή σε βάρος τους. Ο δήμαρχος Νεάπολης Νίκος Αλμπάνης, έκανε λόγο «για παλαιοκομματικές μεθοδεύσεις που στέρησαν την έδρα από την Νεάπολη», την οποία έδρα «την δικαιούται με βάση επιστημονική μελέτη που εκπόνησε το πανεπιστήμιο Θεσσαλίας». Πρόσθεσε ότι «ότι οι πολίτες του Βοΐου είναι αγανακτισμένοι και διαμαρτύρονται για την απαράδεκτη στάση των βουλευτών, η οποία είναι αντίθετη με τη βούληση της πλειοψηφίας του λαού». Ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Χαράλαμπος Χαλτογιαννίδης, κατήγγειλε ότι «μας υφάρπαξαν την έδρα με δόλιους τρόπους». Όμως οι αντιδράσεις της Νεάπολης δεν στάθηκαν ικανές να επαναφέρουν την έδρα του δήμου.
Όλοι τώρα «βλέπουν» την επόμενη μέρα, συμφωνώντας ότι «είναι δύσκολη η συμβίωση», αλλά υπάρχουν οι ψύχραιμοι που λένε ότι «θα ηρεμήσουν τα πνεύματα», όμως υπάρχουν και οι απαισιόδοξοι που δεν πιστεύουν ότι θα υπάρξει σύμπνοια. Ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης, Δημοσθένης Μαυρίδης, δήλωσε ότι «μετά από έναν τέτοιο εμπαιγμό και τις ακραίες αντιπαραθέσεις, δεν μπορούν πλέον να συμβιώσουν οι δύο κοινωνίες Νεάπολης και Σιάτιστας». Αντιθέτως, ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης του δήμου Σιάτιστας, Χρήστος Ζευκλής, εκτίμησε ότι «οι δύο κοινωνίες θα συμβιώσουν γιατί ποτέ δεν είχαν διαφορές μεταξύ τους. Αν υπήρχε κατάλληλος χειρισμός από την κυβέρνηση όλα θα ήταν καλά. Επειδή δεν έχουν βάθος αυτές οι διαφορές θα ξεπεραστούν». Όσο για την έδρα του δήμου, είπε ότι «κάθε τόπος πρέπει να την διεκδικεί, αυτό είναι θεμιτό. Αυτό έκανε η Σιάτιστα, αυτό έκανε και η Νεάπολη. Τώρα το θέμα αυτό έληξε, πρέπει να πάμε μπροστά». Ο δήμαρχος Τσοτυλίου Μανόλης Γκάσης, σημείωσε ότι «είναι δύσκολη η κατάσταση, δεν θέλαμε να χωριστούν οι κοινωνίες στα δύο, πιστεύουν όμως ότι αυτά θα τελειώσουν γιατί πρέπει να πάμε μπροστά». Κατά τον κοινοτάρχη Πενταλόφου Γιώργο Καρούτα, «η πολύ γκρίνια και η φαγωμάρα δημιούργησε μία πολύ άσχημη κατάσταση στην περιοχή. Όμως πρέπει να καταλάβουμε ότι πρέπει να καθίσουμε σε ένα τραπέζι και να κουβεντιάσουμε. Οι ρήξεις πάνε πίσω την κοινωνία, εμείς θέλουμε και πρέπει να πάμε μπροστά».
Απαισιόδοξες προοπτικές
Οι περισσότεροι αυτοδιοικητικοί παράγοντες που μίλησαν είναι μάλλον απαισιόδοξοι ή στην καλύτερη περίπτωση «συγκρατημένα αισιόδοξοι» για την πορεία του «Καλλικράτειου» δήμου Βοΐου, με το αιτιολογικό ότι είναι ένας πολύ φτωχός, γηρασμένος και με πολλά προβλήματα δήμος. Όλοι τους όμως πιστεύουν ότι «η προσπάθεια πρέπει να γίνει, να είναι μεθοδική, συντονισμένη και καλά σχεδιασμένη». Αρκεί να ιεραρχηθούν οι προτεραιότητες και οι στόχοι, που για το Βόιο όλοι συμφωνούν ότι πρέπει να είναι η αγροτική οικονομία με τη στροφή στα πιστοποιημένα και βιολογικά προϊόντα, η αξιοποίηση του πολιτιστικού πλούτου και της κληρονομιάς, με την προβολή και ανάδειξη των παραδοσιακών οικισμών με την μοναδική αρχιτεκτονική, τα σπάνια γεφύρια και φυσικά το μοναδικό φυσικό περιβάλλον. Όλα τα παραπάνω θα συμβάλλουν στην ανάπτυξη του τουρισμού, αλλά μαζί με αυτά απαιτείται όπως υποστηρίζουν η στήριξη της γούνας, ένας κλάδος που δοκιμάζεται τα τελευταία χρόνια. Ο δήμαρχος Τσοτυλίου Μ. Γκάσης, υπογράμμισε ότι «η οικονομική συγκυρία μας προδιαθέτει για τα χειρότερα, γι’ αυτό πρέπει να βάλουμε όλοι πλάτη για να πετύχει το εγχείρημα». Είναι υποστηρικτής της διοικητικής μεταρρύθμισης, όμως θεωρεί αρνητικό το γεγονός ότι «η εξοικονόμηση του 1,2 δις ευρώ που ευαγγελίζεται η κυβέρνηση πως θα πετύχει, θα μειωθεί ουσιαστικά από τους πόρους της αυτοδιοίκησης». Κατά τα άλλα ο δήμαρχος Τσοτυλίου θεωρεί ότι «ο δήμος Βοΐου είναι λειτουργικός και βιώσιμος, αλλά θέλει δουλειά…». Διαβάζοντας ίσως από την θετική πλευρά τις δυσοίωνες προοπτικές της οικονομικής κρίσης, πιστεύει ότι «θα μας σώσει το γεγονός ότι ο κόσμος που πεινάει θα γυρίσει πίσω στο εγκαταλελειμμένο Βόιο».
Να καμφθούν οι αντιπαλότητες
Ο Δ. Μαυρίδης πιστεύει ότι ο νέος δήμος Βοΐου «έχει προοπτικές, αλλά αυτό θα εξαρτηθεί από τη νέα δημοτική αρχή, αν δηλαδή κατά πόσο θα συνεργαστεί και θα εργαστεί για το ξεπέρασμα των δυσκολιών, ώστε να κάμψει τις αντιπαλότητες. Από κει και πέρα χρειάζονται ξεκάθαροι στόχοι και σωστός σχεδιασμός, πάνω στην ανάπτυξη τριών αξόνων: τουρισμός – περιβάλλον – ανάδειξη φυσικής ομορφιάς, γεωργία και νέοι αγρότες, ανάπτυξη της γούνας και συναφών επιχειρήσεων, όπως εκτροφεία γουνοφόρων ζώων κ.λ.π.».
Ο νέος δήμος Βοΐου είναι «ένα μεγάλο στοίχημα για τους παράγοντες του τόπου, που πρέπει να το κερδίσουν», υπογράμμισε ο Χ. Ζευκλής. Μίλησε για «τελευταία ευκαιρία που πρέπει να πετύχει». Στην κατεύθυνση αυτή «πρέπει να αξιοποιήσουμε την πρωτογενή παραγωγή στον γεωργικό τομέα, το μεγάλο όπλο που είναι ο τουρισμός μέσα από την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και του φυσικού περιβάλλοντος», ενώ είπε ότι «ατμομηχανή της Σιάτιστας είναι η γούνα».
Ο κοινοτάρχης Πενταλόφου Γιώργος Καρούτας, εμφανίστηκε με πιο «προχωρημένες» απόψεις για τον «Καλλικράτη» αφού όχι μόνο δεν διεκδίκησε αυτόνομη κοινότητα, με βάση την ορεινότητα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του Πενταλόφου, αλλά τάχθηκε υπέρ μιας πιο γενναίας διοικητικής μεταρρύθμισης, λέγοντας ότι «ολόκληρο το Βόιο έπρεπε να πάει στο δήμο Κοζάνης, καθώς διέβλεψε ότι «το Βόιο σε δύο χρόνια δεν θα υπάρχει γιατί θα μαραζώσει».
Ο δήμαρχος Ασκίου Βασίλης Πάτρας, υπογράμμισε ότι όλοι οι αυτοδιοικητικοί παράγοντες και οι δημότες πιστέψαμε ότι πρέπει να γίνει ένας μεγάλος δήμος Βοΐου, με φυσική έδρα την Σιάτιστα, ως πρωτεύουσα της επαρχίας. Το Βόιο όλο έχει μία ομοιογένεια πληθυσμού, εδάφους, φυσικού περιβάλλοντος, αρχιτεκτονικής των παραδοσιακών οικισμών και μνημείων. Την αξιοποίηση όλων αυτών των συγκριτικών πλεονεκτημάτων πρέπει να τη δούμε συλλογικά χωρίς ανταγωνισμούς. Μ ενιαίο δήμο και όχι κομμένο στη μέση, γιατί για παράδειγμα υπάρχει ένας ενιαίος τουριστικός άξονας από την Σιάτιστα με τα αρχοντικά μέχρι τον Πεντάλοφο με τα σπάνια γεφύρια, με ενδιάμεσους σταθμούς τα πολιτιστικά μνημεία στο Σισάνι, στην Εράτυρα και στην περιοχή της Νεάπολης και Τσοτυλίου. Έτσι μόνο θα μπορέσουμε να δώσουμε ζωή στους κατοίκους και ανάπτυξη στο Βόιο. Σήμερα όσο ποτέ είναι αναγκαία μία περιφερειακή ανάπτυξη χωρίς αντιπαλότητες».
ΧΡΗΣΤΟΣ ΒΗΤΤΑΣ
